Nemandi getur nýtt hugbúnað við framsetningu á einföldum tölulegum gögnum
Nemandi getur nýtt hugbúnað við gagnasöfnun og framsetningu á tölulegum gögnum
Nemandi getur valið og nýtt hugbúnað við gagnasöfnun, greiningu og framsetningu á tölulegum gögnum
1. bekkur
3 kennsluáætlanirAð nemendur kynnist því að lesa úr einföldum sjónrænum töflum og skilja hvernig gögn eru sett fram í tíðnitöflu.
Nemendur skoða litríkar tíðnitöflur sem sýna kunnuglega hluti (t.d. uppáhaldsávaxtir bekkjarins). Kennarinn fer yfir hvernig á að lesa úr töflunni og nemendur svara spurningum um gögnin. Að lokum fá nemendur að búa til sína eigin tíðnitöflu með myndum á pappír.
- Skjávarpi og tölva kennara
- Pappír og litir
Kennarinn sýnir tíðnitöflu á skjávarpa (t.d. uppáhaldsávaxtir nemenda). Nemendur svara spurningum: 'Hvað er vinsælast?', 'Hversu margir kusu epli?' Að lokum fá nemendur pappír og teikna sína eigin tíðnitöflu: þeir velja viðfangsefni (t.d. uppáhaldsdýr), telja atkvæði í bekknum og skrá niður.
- Lestur: Nemendur þurfa ekki að geta lesið texta; töflurnar nota myndir og tákn.
- Tækni: Engin sérstök tæknikunnátta krafist. Kennarinn sýnir allt á skjávarpa.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að þekkja tölur upp í 10 og geta talið hluti.
- Sjónrænt nám — Nemendur skoða stórar litríkar tíðnitöflur á skjávarpa og bera kennsl á mynstur.
- Samræða — Kennarinn spyr nemendur spurninga um gögnin og þeir svara í hópi eða með handauppréttingu.
Nemendur búa til töflu með fleiri flokkum (5+) og bera saman flokka.
Kennarinn vinnur einn á mann með nemanda og notar áþreifanlega hluti (t.d. kubba) til að sýna magn.
Að nemendur læri að safna gögnum með talningu og flokka þau í einfalda töflu.
Nemendur vinna saman í hópum og safna gögnum úr bekknum (t.d. hvaða lit nemendur eru í). Þeir flokka gögnin og skrá í einfalda töflu á pappír. Kennarinn sýnir síðan hvernig sama taflan lítur út á tölvu.
- Pappír og litir
- Skjávarpi
Nemendur skipta sér í hópa. Hver hópur fær verkefni: 'Hvaða lit klæðast nemendur bekkjarins í dag?' Þeir ganga um bekkinn, telja og skrá niður í einfalda töflu (t.d. rauður: 5, blár: 7). Kennarinn safnar niðurstöðum og sýnir hvernig sama taflan lítur út á tölvuskjá.
- Lestur: Nemendur þurfa ekki lestrarkunnáttu; kennarinn skrifar flokkaheiti á töfluna.
- Tækni: Engin tækniforsenda; nemendur vinna fyrst á pappír.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta talið og þekkja liti.
- Samvinnunám — Nemendur vinna í litlum hópum (3-4) við gagnasöfnun og flokkun.
- Virkt nám — Nemendur safna gögnum sjálfir með því að standa upp, hreyfa sig og telja.
Hópurinn safnar gögnum um tvennt (t.d. lit og stærð) og flokkar eftir báðum.
Kennarinn vinnur með hópnum og hjálpar til við talningu og skráningu.
Að nemendur læri að setja gögn fram í súluriti, bæði á pappír og með aðstoð hugbúnaðar.
Nemendur búa til einfalda súlurit á pappír út frá gögnum sem þeir söfnuðu áður. Kennarinn sýnir síðan hvernig búa má til súlurit á tölvu og nemendur prófa með aðstoð.
- Pappír og litir
- Google Sheets
Nemendur fá gögn (t.d. 'Hvað borðuðu til morgunverðar?') og teikna fyrst einfalda súlurit á pappír. Kennarinn sýnir síðan skref-fyrir-skref hvernig slá má gögnin inn í Google Sheets og búa til súlurit. Nemendur prófa sjálfir með aðstoð kennara eða stuðningsaðila.
- Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið einfalda flokkaheiti (t.d. nöfn á litum).
- Tækni: Nemendur þurfa að geta notað mús eða snertiskjá til að velja reiti.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að þekkja tölur og geta fyllt inn tölur í reiti.
- Skref-fyrir-skref leiðbeiningar — Kennarinn sýnir hvert skref á skjávarpa og nemendur fylgja eftir á sínum tækjum.
- Frá áþreifanlegu til stafrænts — Nemendur vinna fyrst á pappír og fara síðan yfir í tölvu, sem tengir saman hugmyndir.
Nemendur breyta litum á súluritinu og bæta við titli og merkilappum.
Kennarinn eða stuðningsaðili vinnur einn-á-mann og hjálpar nemandanum inn í Google Sheets.
2. bekkur
3 kennsluáætlanirAð nemendur geti lesið úr súluritum, borið saman súlur og dregið ályktanir af gögnunum.
Nemendur skoða ýmis súlurit á skjávarpa og æfa sig í að lesa úr þeim. Kennarinn spyr spurninga eins og 'Hvaða flokkur er stærstur?', 'Hversu mikill munur er á?' Nemendur vinna síðan í pörum við að svara spurningum um súlurit á vinnublaði.
- Skjávarpi
- Vinnublöð
Kennarinn sýnir þrjú mismunandi súlurit á skjávarpa (uppáhaldsmatur, gæludýr, uppáhaldssport). Farið er yfir hvert rit og nemendur svara spurningum munnlega. Síðan fá nemendur vinnublöð með prentuðum súluritum og vinna saman í pörum við að svara spurningum um gögnin.
- Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið einföld orð og tölur til að skilja merkilappa á súluritum.
- Tækni: Engin sérstök tækniforsenda; nemendur skoða súlurit á skjávarpa.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að þekkja tölur og geta borið saman stærð.
- Leiðsögn í lestri gagna — Kennarinn sýnir hvernig á að lesa úr súluriti: finna titil, ása, einingar og bera saman súlur.
- Parasamvinna — Nemendur vinna saman í pörum við að svara spurningum, sem eykur umræðu og skilning.
Nemendur búa til eigin spurningar um súluritin og leggja fyrir samnemanda.
Kennarinn vinnur með nemanda og bendir á viðeigandi súlu og ás til að aðstoða við lestur.
Að nemendur læri að flokka gögn í tíðnitöflu og skilja tengsl á milli gagna og töflu.
Nemendur safna gögnum í bekknum (t.d. fjöldi systkina) og flokka þau í tíðnitöflu. Kennarinn sýnir hvernig tíðnitafla er byggð upp og nemendur vinna saman að gerð eigin tíðnitöflu á pappír.
- Pappír og blýantur
- Skjávarpi
Nemendur ákveða saman viðfangsefni (t.d. 'Hversu mörg systkini eigið þið?'). Hver nemandi segir sína tölu og kennarinn skrifar á töfluna. Nemendur flokka síðan gögnin í tíðnitöflu á pappír: þeir skrifa flokkana (0, 1, 2, 3+) og telja hversu margir eru í hverjum flokki. Kennarinn sýnir fyrirmynd á skjávarpa.
- Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið einföld orð (t.d. nöfn á flokkum).
- Tækni: Engin sérstök tækniforsenda; verkefnið er unnið á pappír.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta talið og flokkað hluti í hópa.
- Gagnasöfnun nemenda — Nemendur safna eigin gögnum úr bekknum sem gerir verkefnið persónulegt og áhugavert.
- Bekkjarumræða — Kennarinn leiðir umræðu um hvað gögnin segja okkur og hvernig á að flokka þau.
Nemendur búa til tíðnitöflu um annað viðfangsefni og bera saman við fyrri töflu.
Kennarinn hjálpar nemandanum að telja og skrifa tölurnar á réttan stað í töflunni.
Að nemendur kynnist töflureiknihugbúnaði og læri að slá inn gögn, breyta leturgerð og leturstærð.
Nemendur opna töflureikni (Google Sheets) og læra að slá inn tölur og texta í reiti. Kennarinn sýnir hvernig breyta má leturgerð og stærð til að gera töfluna læsilegri. Nemendur æfa sig við að búa til snyrtilega töflu.
- Google Sheets
- Spjaldtölvur eða tölvur
Kennarinn sýnir hvernig opna á Google Sheets og nemendur fylgja. Þeir slá inn töflu (t.d. nöfn á dögum vikunnar og hitastig). Kennarinn sýnir hvernig breyta má leturgerð (t.d. feitletrun á fyrirsögn) og stærð (stærra letur á titli). Nemendur æfa sig við að breyta útliti eigin töflu.
- Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið einföld orð og tölur.
- Tækni: Nemendur þurfa að geta notað lyklaborð og mús/snertiskjá.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að vita hvert á að slá inn texta og tölur.
- Skref-fyrir-skref leiðbeiningar — Kennarinn sýnir hvert skref á skjávarpa: opna Sheets, slá inn gögn, breyta letri.
- Æfingaverkefni — Nemendur fá tækifæri til að prófa sjálfir strax eftir hverja sýnikennslu.
Nemendur bæta litum við reitina og búa til súlurit úr gögnunum.
Kennarinn vinnur við hlið nemandans og sýnir hvert skref á hans tölvu.
3. bekkur
3 kennsluáætlanirAð nemendur geti búið til tíðnitöflu í töflureiknihugbúnaði og sett gögn fram á skipulegan hátt.
Nemendur safna gögnum í bekknum (t.d. uppáhaldsmatur) og slá þau inn í Google Sheets. Þeir búa til tíðnitöflu þar sem þeir flokka svörin og telja fjölda í hverjum flokki. Kennarinn sýnir skref-fyrir-skref hvernig á að nota töflureikni til þessa.
- Google Sheets
- Spjaldtölvur eða tölvur
Nemendur kjósa í bekknum um uppáhaldsmat (4-5 valkostir). Kennarinn sýnir hvernig opna á Google Sheets, búa til dálka ('Matur' og 'Fjöldi') og slá inn niðurstöður. Nemendur gera slíkt hið sama á eigin tölvum. Þeir læra að nota feitletrun á fyrirsögn og stilla dálkabreidd.
- Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið einföld orð og tölur.
- Tækni: Nemendur þurfa grunnfærni í notkun lyklaborðs og músar.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að skilja hvað tíðnitafla er og hvernig gögn eru flokkuð.
- Fyrirmyndarkennsla — Kennarinn sýnir hvert skref á skjávarpa áður en nemendur prófa sjálfir.
- Gagnvirk gagnasöfnun — Nemendur safna eigin gögnum úr bekknum sem gerir verkefnið raunverulegt.
Nemendur raða gögnunum frá stærstu í minnstu og bæta litum við reitina.
Kennarinn hjálpar nemandanum skref-fyrir-skref og sýnir á hans skjá.
Að nemendur læri að nota SUM-fallið í töflureikni til að leggja saman tölur sjálfkrafa.
Nemendur læra fyrstu formúluna sína í töflureikni: =SUM(). Kennarinn sýnir hvernig hægt er að leggja saman tölur í dálki sjálfkrafa í stað þess að reikna í höfðinu. Nemendur æfa sig við mismunandi gagnasöfn.
- Google Sheets
- Spjaldtölvur eða tölvur
Kennarinn býr til töflu á skjávarpa með vikudögum og fjölda blaðsíðna sem nemandi las á hverjum degi. Hann sýnir hvernig skrifa á =SUM(B2:B6) til að fá samtölu. Nemendur búa til sína eigin töflu (t.d. epli borðuð á viku) og nota SUM-fallið. Þeir prófa að breyta tölum og sjá hvernig samtalan uppfærist.
- Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið einfaldan texta og tölur á skjá.
- Tækni: Nemendur þurfa grunnfærni í töflureikni (slá inn gögn í reiti).
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að skilja samlagningu og geta skrifað = í reit.
- Sýnikennsla með æfingu — Kennarinn sýnir SUM-fallið og nemendur prófa samstundis á eigin tölvu.
- Tilraunarnám — Nemendur prófa sjálfir að breyta formúlunni og sjá hvað gerist.
Nemendur nota tvö SUM-föll í sömu töflu og bera saman samtölur.
Kennarinn skrifar formúluna á töfluna og nemandinn afritar hana inn í reitinn.
Að nemendur noti gagnasöfnun og flokkun til að skrá upplýsingar úr fræðibókum og setja þær fram í töflu.
Nemendur skoða myndríkar fræðibækur á skólasafni og flokka þær eftir efni (t.d. dýr, náttúra, vísindi). Þeir skrá upplýsingarnar í töflu í Google Sheets og búa til einfalda yfirlit yfir bókaflokkana.
- Google Sheets
- Skólasafn
Nemendur fara á skólasafn og skoða myndríkar fræðibækur. Þeir ákveða efnisflokka (t.d. dýr, geimur, líkami, náttúra) og telja hversu margar bækur tilheyra hverjum flokki. Til baka í stofu slá þeir gögnin inn í Google Sheets og nota SUM til að finna heildarfjölda. Þeir geta bætt við litum og feitletrun.
- Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið titla bóka og einföld efnisorð.
- Tækni: Nemendur þurfa grunnfærni í töflureikni (slá inn texta og tölur).
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa aðgang að skólasafni og myndríkum fræðibókum.
- Rannsóknarmiðað nám — Nemendur fara á skólasafn og safna gögnum sjálfir úr bókasafninu.
- Þverfaglegt verkefni — Verkefnið tengir saman upplýsingalæsi, stærðfræði og tölvunotkun.
Nemendur búa til súlurit úr gögnunum í Google Sheets.
Kennarinn hjálpar nemandanum að velja flokka og telja bækur saman.
4. bekkur
3 kennsluáætlanirAð nemendur geti búið til súlurit í töflureiknihugbúnaði og sniðið það til útgáfu.
Nemendur slá inn gögn í Google Sheets og búa til súlurit. Þeir læra að velja rétt gögn, setja inn súlurit, bæta við titli og merkilöppum og breyta litum. Kennarinn sýnir fyrst skref-fyrir-skref og nemendur vinna síðan sjálfstætt.
- Google Sheets
- Tölvur eða spjaldtölvur
Kennarinn sýnir gögn (t.d. fjöldi nemenda sem kjósa hvert árstíðanna) og hvernig búa á til súlurit: (1) Slá inn gögn, (2) Velja gögn, (3) Smella á 'Insert Chart', (4) Velja súlurit, (5) Bæta við titli. Nemendur búa síðan til sitt eigið súlurit með gögnum sem þeir velja sjálfir. Þeir breyta litum og bæta við merkilöppum.
- Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið og skrifað texta í töflureikni.
- Tækni: Nemendur þurfa grunnfærni í Google Sheets (slá inn gögn, velja reiti).
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að skilja hvað súlurit sýnir og hvernig gögnin tengjast súlunum.
- Sýnikennsla — Kennarinn sýnir skref-fyrir-skref hvernig búa á til súlurit á skjávarpa.
- Sjálfstæð vinna — Nemendur vinna sjálfstætt eftir sýnikennslu og fá einstaklingsaðstoð eftir þörfum.
Nemendur búa til bæði súlurit og skífurit af sömu gögnum og bera saman.
Kennarinn sýnir hvert skref á tölvu nemandans og hjálpar honum að velja gögn.
Að nemendur kynnist föllunum COUNTIF, MAX og MIN og geti notað þau til einfaldrar gagnagreiningar.
Nemendur læra þrjú ný föll í töflureikni. COUNTIF telur hversu oft tiltekið gildi kemur fyrir, MAX finnur hæsta gildið og MIN finnur lægsta gildið. Nemendur æfa sig á gagnasöfnum sem kennarinn býr til.
- Google Sheets
- Tölvur
Kennarinn deilir gagnablaði með nemendum (t.d. hitastig yfir 10 daga). Nemendur finna hæsta hitastig með =MAX(), lægsta með =MIN() og telja hversu marga daga hitastigið fór yfir 10°C með =COUNTIF(). Þeir skrifa setningar um niðurstöðurnar (t.d. 'Hæsta hitastig var 15°C').
- Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið og skrifað í töflureikni.
- Tækni: Nemendur þurfa að kunna SUM-fallið og geta slegið inn formúlur.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að skilja hugtökin hæst, lægst og fjöldi.
- Stigvaxandi kennsla — Kennarinn kynnir eitt fall í einu (fyrst MAX, svo MIN, svo COUNTIF) og nemendur æfa hvert um sig.
- Uppgötvunarnám — Nemendur prófa að breyta gildum og sjá hvernig formúlurnar bregðast við.
Nemendur nota COUNTIF til að telja nokkur mismunandi skilyrði og bera saman.
Kennarinn gefur nemandanum formúlusniðmát þar sem hann þarf bara að breyta reitivísunum.
Að nemendur geti hannað einfalda könnun, safnað gögnum og skráð þau í töflureikni.
Nemendur hanna einfalda könnun á pappír (3-4 spurningar), safna gögnum frá samnemendum og skrá niðurstöðurnar í Google Sheets. Þeir búa til töflu og súlurit úr gögnunum.
- Pappír og blýantur
- Google Sheets
Nemendur velja viðfangsefni (t.d. 'Uppáhaldsíþrótt') og búa til könnun á pappír með 3-4 svarmöguleikum. Þeir ganga um bekkinn og safna svörum. Nemendur skrá síðan niðurstöðurnar í Google Sheets, nota SUM til að finna samtölu og búa til súlurit. Þeir bæta við titli og merkilöppum.
- Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið og skrifað einfaldar spurningar.
- Tækni: Nemendur þurfa grunnfærni í Google Sheets (slá inn gögn, búa til myndrit).
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að skilja hvað könnun er og hvernig hún virkar.
- Verkefnamiðað nám — Nemendur vinna heilt verkefni frá hugmynd til framsetningu.
- Jafningjafræðsla — Nemendur safna gögnum frá samnemendum sem eykur samskipti og virkni.
Nemendur nota COUNTIF til að greina gögnin og skrifa stuttan úrdrátt.
Kennarinn hjálpar nemandanum að skrifa spurningar og aðstoðar við gagnaskráningu.
5. bekkur
3 kennsluáætlanirAð nemendur kynnist mismunandi tegundum myndrita (súlurit, skífurit, línurit) og læri hvenær á að nota hvert.
Nemendur skoða sömu gögnin sett fram á þrjá vegu: súlurit, skífurit og línurit. Þeir læra hvað hvert myndrit hentar til og búa til öll þrjú í Google Sheets úr sama gagnasafninu.
- Google Sheets
- Tölvur
Kennarinn sýnir gögn (t.d. mánaðarlegt hitastig á Íslandi yfir árið). Nemendur slá gögnin inn og búa til þrenns konar myndrit: (1) Súlurit til að bera saman mánuði, (2) Línurit til að sýna þróun yfir tíma, (3) Skífurit til að sýna hlutföll. Nemendur skrifa stuttan texta um hvert myndrit hentar og af hverju.
- Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið og skilið texta í myndritsútskýringum.
- Tækni: Nemendur þurfa grunnfærni í Google Sheets (slá inn gögn, búa til myndrit).
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að þekkja súlurit og vita hvernig gögn tengjast myndriti.
- Samanburðarkennsla — Nemendur sjá sömu gögnin á þremur mismunandi myndritsformum og bera þau saman.
- Umræða og rökstuðningur — Nemendur ræða hvenær hvert myndrit hentar best og rökstyðja val sitt.
Nemendur finna eigin gögn á netinu og setja þau fram á réttum myndritsformi.
Kennarinn gefur nemandanum tilbúið gagnasafn og sýnir hvernig velja á myndritategund.
Að nemendur geti búið til einfalda rafræna könnun í Google Forms og safnað gögnum á stafrænan hátt.
Nemendur læra að nota Google Forms til að búa til rafræna könnun. Þeir búa til spurningar með mismunandi svarformum (fjölval, já/nei, kvarði), deila könnuninni og skoða svörin sem berast.
- Google Forms
- Tölvur eða spjaldtölvur
Kennarinn sýnir hvernig opna á Google Forms og búa til spurningar: (1) Fjölvalsspurning, (2) Já/nei-spurning, (3) Kvarðaspurning. Nemendur velja viðfangsefni (t.d. 'Mat á skólanum') og búa til 4-5 spurningar. Þeir deila könnuninni með bekkjarsystkinunum og skoða svörin í niðurstöðuhluta Google Forms.
- Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið og skrifað spurningar og svarmöguleika.
- Tækni: Nemendur þurfa grunnfærni í Google-umhverfinu (innskráning, vafri).
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að skilja hvað könnun er og hvers vegna hún er framkvæmd.
- Verkefnamiðað nám — Nemendur búa til raunverulega könnun sem þeir geta notað til gagnasöfnunar.
- Skref-fyrir-skref leiðbeiningar — Kennarinn sýnir hvernig búa á til könnun og nemendur fylgja eftir.
Nemendur flytja gögnin yfir í Google Sheets og búa til eigin myndrit.
Kennarinn býr til sniðmát könnunar sem nemandinn fyllir út og breytir.
Að nemendur læri að nota AVERAGE-fallið í töflureikni og skilji hvað meðaltal þýðir í samhengi gagna.
Nemendur kynnast AVERAGE-fallinu og læra að reikna meðaltal í töflureikni. Þeir vinna með raunveruleg gögn, bera saman meðaltal við hámarks- og lágmarksgildi og skrifa ályktanir.
- Google Sheets
- Tölvur
Kennarinn sýnir gögn (t.d. skólagöngufjarlægð nemenda í mínútum). Nemendur slá inn gögnin og nota =AVERAGE() til að finna meðalfjarlægð. Þeir bera saman meðaltal við MAX og MIN og skrifa setningar: 'Meðalfjarlægð er X mínútur en lengsta fjarlægðin er Y mínútur.' Nemendur vinna síðan með eigin gögn (t.d. svefntímar á viku).
- Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið og skrifað í töflureikni.
- Tækni: Nemendur þurfa reynslu af formúlum í töflureikni (SUM, MAX, MIN).
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa grunnskilning á meðaltali (deiling á heildarfjölda).
- Tenging við raunveruleikann — Nemendur vinna með raunveruleg gögn (t.d. einkunnagjöf, hitastig) til að skilja tilgang meðaltals.
- Samanburður — Nemendur bera saman SUM, MAX, MIN og AVERAGE til að sjá hvernig hvert fall segir okkur mismunandi hluti.
Nemendur bæta við MEDIAN og MODE og bera saman við AVERAGE.
Kennarinn sýnir dæmi um formúluna og nemandinn breytir bara reitivísunum.
6. bekkur
3 kennsluáætlanirAð nemendur geti hannað rafræna könnun, safnað gögnum og unnið úr niðurstöðum í töflureikni.
Nemendur búa til rafræna könnun í Google Forms, safna svörum frá samnemendum og flytja gögnin yfir í Google Sheets. Þar greina þeir svörin, búa til myndrit og draga ályktanir af niðurstöðunum.
- Google Forms
- Google Sheets
- Tölvur
Nemendur vinna í pörum. Þeir velja viðfangsefni (t.d. 'Tölvuleikjanotkun nemenda') og búa til könnun í Google Forms með 5-6 spurningum (fjölval, kvarði, opnar). Þeir deila könnuninni með bekknum og bíða eftir svörum. Síðan opna þeir svörin í Google Sheets, búa til myndrit og skrifa stuttan úrdrátt af niðurstöðunum.
- Lestur: Nemendur þurfa góða lestrar- og ritunarfærni til að skrifa skýrar spurningar.
- Tækni: Nemendur þurfa grunnfærni í Google Forms og Google Sheets.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að skilja mismunandi spurningategundir og hvenær þær henta.
- Verkefnamiðað nám — Nemendur vinna heilt rannsóknarverkefni frá hönnun könnunar til kynningar á niðurstöðum.
- Gagnrýnin greining — Nemendur túlka gögnin og velta fyrir sér hvort niðurstöðurnar séu áreiðanlegar.
Nemendur nota formúlur (AVERAGE, COUNTIF) til dýpri greiningar og bera saman hópa.
Kennarinn gefur nemandanum tilbúið sniðmát könnunar og hjálpar við úrvinnslu í Sheets.
Að nemendur geti skrifað eigin reikniformúlur í töflureikni og notað reitivísanir í útreikningum.
Nemendur læra að skrifa formúlur í töflureikni sem vísa í aðra reiti. Þeir æfa samlagningu, frádrátt, margföldun og deilingu með reitivísunum og skilja hvernig formúlur uppfærast þegar gögn breytast.
- Google Sheets
- Tölvur
Kennarinn sýnir hvernig skrifa á formúlur: =A2+B2, =A2*B2, =A2/B2. Nemendur fá verkefni: búa til vasapeningareikningur þar sem dálkar sýna tekjur og útgjöld. Þeir skrifa formúlu sem reiknar mismun (=tekjur-útgjöld) og samtölu (=SUM). Þeir breyta tölum og sjá hvernig niðurstöður uppfærast sjálfkrafa.
- Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið og skrifað í töflureikni.
- Tækni: Nemendur þurfa reynslu af SUM og AVERAGE og vita hvað reitivísun er.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa grunnskilning á reikningsaðgerðum (samlagning, frádráttur, margföldun, deiling).
- Stigvaxandi verkefni — Nemendur byrja á einföldum formúlum (+, -) og vinna sig upp í flóknari (* og /).
- Raunverulegt samhengi — Nemendur vinna með dæmi úr daglegu lífi (t.d. búðarlisti, vasapeningareikningur).
Nemendur búa til formúlu sem reiknar hlutfall (prósentu) og notar IF-fall.
Kennarinn gefur nemandanum sniðmát með útfylltum formúlum sem hann breytir.
Að nemendur skilji hvernig myndrit í töflureikni uppfærist sjálfkrafa þegar gögn breytast og geti nýtt sér það.
Nemendur búa til myndrit sem tengist gögnum í töflu og læra að sjá hvernig myndritið breytist þegar gögnin uppfærast. Þeir skilja tengsl á milli töflu og myndrits og nýta sér sjálfvirka uppfærslu til að prófa mismunandi sviðsmyndir.
- Google Sheets
- Tölvur
Nemendur búa til töflu með mánaðarlegum útgjöldum fjölskyldu (matur, samgöngur, afþreying o.s.frv.) og setja gögnin fram í skífuriti. Þeir breyta tölum og sjá hvernig skífuritið breytist samstundis. Nemendur prófa ólík sviðsmyndardæmi (t.d. 'Hvað gerist ef matur kostar meira?') og skrifa niðurstöður. Þeir bera saman skífurit og súlurit af sömu gögnum.
- Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið og skilið myndrit og gögn.
- Tækni: Nemendur þurfa reynslu af myndritagerð í Google Sheets.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að skilja tengsl á milli gagna í töflu og myndriti.
- Hvað-ef greining — Nemendur breyta gögnum og fylgjast með hvernig myndritið breytist til að skilja samband gagna og framsetningu.
- Samvinnunám — Nemendur vinna saman í pörum og ræða breytingar í myndriti.
Nemendur bæta við formúlum (t.d. hlutfall hvers flokks af heild) og sýna í myndriti.
Kennarinn sýnir nemandanum skref-fyrir-skref hvernig breyta á gögnum og fylgjast með myndritinu.
7. bekkur
3 kennsluáætlanirAð nemendur geti skrifað flóknari formúlur í töflureikni sem sameina mörg föll og reikningsaðgerðir.
Nemendur byggja á fyrri reynslu af formúlum og læra að sameina föll (t.d. =SUM(A1:A10)/COUNT(A1:A10)) og nota hreiðraðar formúlur. Þeir vinna með raunveruleg dæmi þar sem þörf er á samsettu reikningshaldi.
- Google Sheets
- Tölvur
Kennarinn gefur nemendum verkefni: búa til kostnaðaráætlun fyrir bekkjarferð. Nemendur þurfa að reikna: (1) Heildarkostnað (=SUM), (2) Kostnað á hvern nemanda (=heildarkostnaður/fjöldi), (3) Meðalkostnað liða (=AVERAGE), (4) Dýrasta og ódýrasta liðinn (=MAX, =MIN). Nemendur skrifa eigin formúlur og prófa með mismunandi gildum.
- Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið og skrifað formúlur og skilið setningafræði þeirra.
- Tækni: Nemendur þurfa reynslu af grunnformúlum (SUM, AVERAGE, MAX, MIN, COUNTIF).
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa skilning á reikningsaðgerðum og röð aðgerða.
- Vandamálsmiðað nám — Nemendur fá raunveruleg vandamál sem krefjast þess að þeir skrifi eigin formúlur til lausnar.
- Tilraunir og villuleit — Nemendur prófa formúlur, finna villur og laga þær sjálfir.
Nemendur nota IF-fall til að sýna hvort kostnaður sé yfir eða undir fjárhagsáætlun.
Kennarinn gefur lista yfir nauðsynlegar formúlur og nemandinn fylgir leiðbeiningum.
Að nemendur geti flutt gögn úr könnun yfir í töflureikni, skipulagt þau og greint niðurstöður.
Nemendur búa til könnun í Google Forms, safna svörum og flytja gögnin yfir í Google Sheets. Þar hreinsa þeir gögnin, flokka og nota formúlur til að greina niðurstöður. Þeir draga ályktanir og setja þær fram í stuttri skýrslu.
- Google Forms
- Google Sheets
- Tölvur
Nemendur velja rannsóknarviðfangsefni (t.d. 'Skjátími nemenda á virkum dögum og um helgar'). Þeir búa til könnun í Google Forms, safna svörum og opna gögnin í Google Sheets. Þeir hreinsa gögnin (fjarlægja auð svör), flokka eftir breytunum og nota AVERAGE, COUNTIF og myndrit til að greina niðurstöður. Þeir skrifa stuttan úrdrátt (5-8 setningar).
- Lestur: Nemendur þurfa góða lestrar- og ritunarfærni til að skrifa spurningar og skýrslu.
- Tækni: Nemendur þurfa reynslu af Google Forms og Google Sheets.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa skilning á gagnagreiningu og formúlum.
- Rannsóknarferlið — Nemendur fara í gegnum allt rannsóknarferlið: spurninga, gagnasöfnun, greiningu og kynningu.
- Jafningjafræðsla — Nemendur kynna niðurstöður fyrir samnemendum og fá endurgjöf.
Nemendur bera saman hópa (t.d. strákar vs. stelpur) og nota fleiri formúlur.
Kennarinn gefur sniðmát könnunar og hjálpar við gagnaflutning og flokkun.
Að nemendur geti valið viðeigandi myndritsgerð og sniðið myndrit til faglegrar framsetningu.
Nemendur vinna með gögn og velja sjálfir hvaða myndrit hentar best. Þeir læra að sníða myndrit: breyta litum, ásatitlum, skýringum og uppsetningu. Markmiðið er að búa til myndrit sem eru skýr, fagleg og auðlesanleg.
- Google Sheets
- Tölvur
Kennarinn sýnir dæmi um góð og slæm myndrit og nemendur ræða hvað gerir myndrit skýrt. Nemendur fá gagnasafn (t.d. mannfjöldi á Íslandi eftir sveitarfélögum) og velja sjálfir hvaða myndrit hentar best. Þeir sníða myndritið: bæta við titli, ásatitlum, skýringum, velja viðeigandi liti og tryggja læsileika. Þeir kynna myndritið og rökstyðja val sitt.
- Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið og skilið gögn og myndritsútskýringar.
- Tækni: Nemendur þurfa reynslu af myndritagerð í Google Sheets.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að þekkja mismunandi myndritsgerðir og hvenær þær henta.
- Gagnrýnin greining — Nemendur skoða dæmi um góð og slæm myndrit og greina hvað gerir myndrit skýrt.
- Skapandi hönnun — Nemendur fá frelsi til að velja liti, útlit og uppsetningu myndrits.
Nemendur búa til myndritasafn (dashboard) með mörgum myndritsgerðum á sama blaði.
Kennarinn gefur nemandanum tilbúið gagnasafn og leiðir hann í gegnum val á myndritsgerð.
8. bekkur
3 kennsluáætlanirAð nemendur geti notað COUNTIF og FREQUENCY föll til að greina dreifingu og tíðni gagna á markvissa hátt.
Nemendur læra að nota COUNTIF til að telja gögn eftir skilyrðum og FREQUENCY til að greina dreifingu gagna í flokkum. Þeir vinna með raunveruleg gagnasöfn og setja niðurstöður fram í myndritum.
- Google Sheets eða Excel
- Tölvur
Kennarinn gefur nemendum gagnasafn (t.d. einkunnir á prófi, 50 gildi). Nemendur nota COUNTIF til að telja hversu margir fengu hverja einkunn. Þeir nota FREQUENCY til að flokka einkunnir í bil (0-2, 3-4, 5-6, 7-8, 9-10) og búa til súlurit af dreifingunni. Nemendur skrifa greiningu: 'Flestar einkunnir voru á bilinu X-Y og meðaleinkunnin var Z.'
- Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið og skilið tæknilegar leiðbeiningar um formúlur.
- Tækni: Nemendur þurfa reynslu af formúlum í töflureikni (AVERAGE, SUM, MAX, MIN, COUNTIF).
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa grunnskilning á dreifingu og tíðni í gögnum.
- Fyrirmyndarkennsla með æfingu — Kennarinn sýnir fall og nemendur æfa strax á eigin gögnum.
- Gagnagreining í samhengi — Nemendur vinna með raunveruleg gögn sem gefa greiningunni tilgang.
Nemendur bera saman tvö gagnasöfn (t.d. tvo bekki) og greina mun á dreifingu.
Kennarinn gefur sniðmát með útfylltum formúlum sem nemandinn aðlagar.
Að nemendur geti notað mörg blöð (sheets) í sama skjali til að skipuleggja gögn og útreikninga á faglegan hátt.
Nemendur læra að nota mörg blöð í töflureikni til að aðskilja gögn, útreikninga og myndrit. Þeir búa til reitivísanir á milli blaða og skipuleggja verkefnið á faglegan hátt.
- Google Sheets eða Excel
- Tölvur
Nemendur búa til töflureikni um skólaárið með þremur blöðum: (1) 'Gögn' — mánaðarlegar tölur (mæting, einkunnir, viðburðir), (2) 'Útreikningar' — formúlur sem vísa í gagnablaðið (=Gögn!B2) til að reikna meðaltöl og samtölur, (3) 'Myndrit' — sjónræn framsetning á niðurstöðum. Kennarinn sýnir hvernig reitivísanir á milli blaða virka.
- Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið og skilið skipulag á mörgum blöðum.
- Tækni: Nemendur þurfa reynslu af töflureikni, formúlum og myndritum.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að skilja hvernig aðskilja gögn frá úrvinnslu.
- Skipulagsfærni — Nemendur læra að skipuleggja gögn á faglegan hátt með skýru aðskilnaði.
- Raunverulegt verkefni — Nemendur vinna með dæmi úr raunveruleikanum sem krefst margra blaða.
Nemendur bæta við fjórða blaði ('Samantekt') sem notar formúlur frá öllum öðrum blöðum.
Kennarinn gefur sniðmát með blaðanöfnum og sýnir eina reitivísun á milli blaða.
Að nemendur geti stillt talnasnið í töflureikni, m.a. aukastafi, gjaldmiðil og prósentur, til faglegrar framsetningu.
Nemendur læra að sníða tölur í töflureikni: stilla fjölda aukastafa, nota gjaldmiðilssnið, prósentusnið og dagsetningarsnið. Þeir skilja hvers vegna rétt snið skiptir máli og hvernig það gerir gögn skýrari.
- Google Sheets eða Excel
- Tölvur
Kennarinn sýnir töflu með ósniðnum tölum og sama töflu með snið (aukastafir, gjaldmiðill, prósentur). Nemendur ræða muninn. Þeir fá gagnasafn (t.d. fjárhagsyfirlit verslunar) og sníða gögnin: (1) Upphæðir í gjaldmiðilssniði (ISK), (2) Hlutföll í prósentusniði, (3) Meðaltöl með 2 aukastöfum, (4) Dagsetningar í íslensku sniði. Nemendur búa til snyrtilega útgáfu af gögnunum.
- Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið og skilið stillingarvalmyndir í töflureikni.
- Tækni: Nemendur þurfa reynslu af töflureikni og formúlum.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa grunnskilning á aukastöfum, prósentum og gjaldmiðli.
- Samanburðardæmi — Nemendur sjá sömu tölurnar með mismunandi sniði og bera saman læsileika.
- Hagnýt æfing — Nemendur vinna með fjölbreytt gögn sem krefjast mismunandi talnasnið.
Nemendur búa til sérsniðið talnasnið og nota skilyrt snið til að aðgreina gildi.
Kennarinn sýnir hvernig velja á snið í valmynd og nemandinn prófar á eigin gögnum.
9. bekkur
3 kennsluáætlanirAð nemendur kynnist PIVOT TABLE og geti notað það til að draga saman og greina stór gagnasöfn á skilvirkan hátt.
Nemendur læra hvað PIVOT TABLE er og hvernig það virkar. Þeir búa til sín fyrstu PIVOT TABLE úr gagnasafni, flokka gögn eftir breytum og sjá hvernig hægt er að draga saman stór gagnasöfn á einfaldan hátt.
- Google Sheets eða Excel
- Tölvur
Kennarinn gefur gagnasafn (t.d. sölu í búð: dagsetning, vara, magn, verð, flokkur). Nemendur búa til PIVOT TABLE: (1) Draga 'Flokkur' í línur, (2) Draga 'Magn' í gildi (SUM), (3) Skoða samtölur eftir flokkum. Þeir prófa að skipta um raðir og dálka, breyta úr SUM í AVERAGE og bæta við síu. Nemendur skrifa 3 ályktanir.
- Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið og skilið tæknilegar leiðbeiningar.
- Tækni: Nemendur þurfa góða færni í töflureikni, formúlum og myndritum.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa skilning á gagnagreiningarhugtökum (flokkun, samantekt, tíðni).
- Sýnikennsla — Kennarinn sýnir skref-fyrir-skref hvernig búa á til PIVOT TABLE á skjávarpa.
- Leiðsögn og sjálfstæði — Nemendur byrja með leiðsögn og fá smám saman meira frelsi til að kanna PIVOT TABLE.
Nemendur búa til PIVOT CHART úr PIVOT TABLE og bera saman mismunandi greiningar.
Kennarinn vinnur með nemandanum og sýnir hvert drag-and-drop skref.
Að nemendur geti hannað og framkvæmt ítarlega rafræna könnun með mismunandi spurningategundum og greint niðurstöður á faglegan hátt.
Nemendur búa til rafræna könnun með fjölbreyttum spurningategundum: fjölval, Likert-kvarða, opnum spurningum og greinarskildum. Þeir safna gögnum, flytja í töflureikni og nota PIVOT TABLE og formúlur til greiningar.
- Google Forms
- Google Sheets eða Excel
- Tölvur
Nemendur vinna í hópum (3-4) og velja rannsóknarviðfangsefni (t.d. 'Líðan nemenda í skólanum'). Þeir hanna könnun í Google Forms með: (1) Fjölvalsspurningum, (2) Likert-kvarða (1-5), (3) Opnum spurningum, (4) Greinarskildum (t.d. eftir kyni, aldri). Eftir gagnasöfnun nota þeir PIVOT TABLE til að bera saman hópa og draga ályktanir. Þeir búa til skýrslu með myndritum.
- Lestur: Nemendur þurfa góða lestrar- og ritunarfærni til að hanna flókna könnun.
- Tækni: Nemendur þurfa reynslu af Google Forms, Google Sheets og PIVOT TABLE.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa skilning á rannsóknaraðferðum og gagnagreiningu.
- Rannsóknarmiðað nám — Nemendur fara í gegnum vísindalegt rannsóknarferli: tilgáta, gagnasöfnun, greining, ályktanir.
- Hópvinna með hlutverkum — Nemendur vinna í hópum þar sem hver hefur sitt hlutverk (hönnuður, gagnagreindari, ritari).
Nemendur nota tölfræðipróf (t.d. chi-square) til að kanna marktækni.
Kennarinn gefur sniðmát könnunar og PIVOT TABLE uppsetningar.
Að nemendur geti breytt tölum á milli sniða (texti í tölu, dagsetningar, gjaldmiðil) og notað sérsniðin talnasnið til faglegrar framsetningu.
Nemendur læra að breyta milli talnasnið, vinna úr gögnum sem eru á röngu sniði og búa til sérsniðin snið. Þeir skilja hvernig talnasnið hefur áhrif á formúlur og útreikninga.
- Google Sheets eða Excel
- Tölvur
Kennarinn gefur gagnasafn sem inniheldur villur í sniðum: tölur geymdar sem texti, dagsetningar á röngu sniði, prósentur sem aukastafir. Nemendur: (1) Þekkja vandamálin, (2) Breyta sniðum (texti→tala, 0.15→15%), (3) Búa til sérsniðin snið (t.d. kennitölusnið: 000000-0000), (4) Búa til fagleg myndrit úr löguðum gögnum. Nemendur skrifa um hvað fór úrskeiðis og hvernig þeir lögðu úr.
- Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið og skilið sniðstillingar í töflureikni.
- Tækni: Nemendur þurfa góða færni í töflureikni og reynslu af talnasnið.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa skilning á mismunandi tegundum talna (heiltölur, aukastafir, prósentur).
- Vandamálslausn — Nemendur fá gagnasafn með 'brotnum' sniðum og þurfa að laga þau.
- Hagnýtt samhengi — Nemendur vinna með gögn úr viðskiptalífi sem krefst faglegrar framsetningu.
Nemendur búa til eigin sérsniðin snið með talnaformatskóðum og deila með bekknum.
Kennarinn sýnir villurnar eina í einu og nemandinn lagfærir hverja um sig með aðstoð.
10. bekkur
3 kennsluáætlanirAð nemendur geti notað skilyrt snið til að draga fram lykilupplýsingar úr gagnasöfnum á sjónrænan hátt.
Nemendur læra að setja upp skilyrt snið (Conditional Formatting) sem breytir litum, leturgerð eða reitafyllingu eftir gildi gagnanna. Þeir nota skilyrtar reglur til að draga fram mikilvægar upplýsingar og gera gögn auðlesanlegri.
- Google Sheets eða Excel
- Tölvur
Kennarinn sýnir gagnasafn (t.d. einkunnir nemenda í mörgum greinum). Nemendur setja upp skilyrt snið: (1) Rautt ef einkunn er undir 5 (fall), (2) Gult ef einkunn er 5-7 (sæmilegt), (3) Grænt ef einkunn er 8-10 (gott). Þeir bæta við fleiri reglum: hámarksgögn fá feitletrað snið, lægstu gildi fá rauðan bakgrunn. Nemendur vinna síðan með eigin gagnasafn og setja upp viðeigandi skilyrtar reglur.
- Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið og skilið skilyrtar reglur og uppsetningu þeirra.
- Tækni: Nemendur þurfa góða færni í töflureikni, formúlum og sniðstillingum.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa skilning á samanburðaraðgerðum (stærra en, minna en, jafnt og).
- Sjónrænt nám — Nemendur sjá hvernig skilyrt snið breytir útliti gagna og dregur fram mynstur.
- Hagnýt verkefni — Nemendur nota skilyrt snið á raunveruleg gögn til að leysa raunveruleg vandamál.
Nemendur nota formúlubyggðar skilyrtar reglur (t.d. merkja alla línu ef eitt gildi uppfyllir skilyrði).
Kennarinn sýnir uppsetningu einnar reglu og nemandinn endurtekur ferlið.
Að nemendur geti nýtt gervigreindartól til að aðstoða við formúlugerð og gagnagreiningu í töflureikni.
Nemendur kynnast hvernig gervigreind (AI) getur aðstoðað við formúlugerð í töflureikni. Þeir nota AI-tól til að búa til flóknar formúlur, fá útskýringar á formúlum og greina gögn. Þeir læra jafnframt að meta og sannreyna niðurstöður AI.
- Google Sheets eða Excel
- AI-aðstoð (t.d. innbyggð í Sheets/Excel)
- Tölvur
Kennarinn gefur flókið gagnasafn (t.d. sölugögn verslunar yfir 12 mánuði). Nemendur: (1) Prófa að skrifa formúlur sjálfir (t.d. finna besta sölumánuð eftir vöruflokki), (2) Nota AI-aðstoð til að fá tillögu að formúlu, (3) Bera saman lausnirnar og meta hvort AI-formúlan er rétt, (4) Nota AI til að útskýra flókna formúlu sem þeir skilja ekki. Nemendur skrifa um kosti og galla þess að nota AI við formúlugerð.
- Lestur: Nemendur þurfa góða lestrar- og ritunarfærni til að lýsa þörfum sínum fyrir AI.
- Tækni: Nemendur þurfa góða færni í töflureikni og reynslu af formúlum og PIVOT TABLE.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa grunnskilning á gervigreind og hvernig hún virkar.
- Gagnrýnin notkun AI — Nemendur nota AI til að fá formúlur en meta og sannreyna niðurstöðurnar sjálfir.
- Samanburður — Nemendur bera saman formúlur sem þeir skrifa sjálfir við tillögur AI.
Nemendur nota AI til að búa til flókna PIVOT TABLE greiningu og kynna niðurstöður.
Kennarinn sýnir hvernig biðja á AI um formúlu og hjálpar við að sannreyna niðurstöður.
Að nemendur geti búið til endurnýtanlegt sniðmát (template) í töflureikni sem aðrir geta notað.
Nemendur búa til faglegt sniðmát í töflureikni sem inniheldur formúlur, skilyrt snið, myndrit og leiðbeiningar. Sniðmátið er hannað þannig að aðrir geti notað það með því að slá inn eigin gögn og fá sjálfkrafa niðurstöður.
- Google Sheets eða Excel
- Tölvur
Nemendur velja verkefni (t.d. fjárhagsáætlun heimilis, einkunnayfirlit, íþróttaárangur) og búa til sniðmát sem aðrir geta notað: (1) Innslátturblað með merktu reitum þar sem notandinn slær inn gögn, (2) Formúlublað sem reiknar sjálfkrafa, (3) Myndritsblað sem uppfærist sjálfkrafa, (4) Leiðbeiningarblað sem útskýrir notkun. Nemendur vernda formúlureiti og merkja innsláttarreiti með litum. Hópar skipta á sniðmátum og prófa.
- Lestur: Nemendur þurfa að geta skrifað skýrar leiðbeiningar á íslensku.
- Tækni: Nemendur þurfa mikla færni í töflureikni: formúlur, skilyrt snið, myndrit, mörg blöð.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa skilning á hönnun notendaviðmóts og upplifunar.
- Hönnunarnám — Nemendur hanna sniðmát með notandann í huga: skýrleika, aðgengi og endurnýtanleika.
- Jafningjamat — Nemendur prófa sniðmát annars hóps og gefa endurgjöf.
Nemendur bæta við macro eða Apps Script til að sjálfvirknivæða ferli.
Kennarinn gefur einfaldan ramma og hjálpar nemandanum að fylla inn formúlur og snið.