🎨
Ritvinnsla
Sköpun og miðlun — Allir bekkir
1.-4. bekkur
Hæfniviðmið

Nemandi getur nýtt hugbúnað við uppsetningu einfaldra ritunarverkefna

Lykilhugtök: skjal, ritvinnsluhugbúnaður, skáletrun, feitletrun
5.-7. bekkur
Hæfniviðmið

Nemandi getur nýtt hugbúnað við uppsetningu ritunarverkefna samkvæmt viðmiðum um uppsetningu og frágang

Lykilhugtök: skjal, ritvinnsluhugbúnaður, leturstærð, fyrirsögn, kafli, efnisyfirlit, blaðsíðutal, spássía, línubil, forsíða
8.-10. bekkur
Hæfniviðmið

Nemandi getur valið og nýtt hugbúnað við uppsetningu fjölbreyttra ritunarverkefna og ritgerða samkvæmt viðmiðum um uppsetningu og frágang

Lykilhugtök: skjal, ritvinnsluhugbúnaður, leturgerð, APA staðall
1.

1. bekkur

3 kennsluáætlanir
Ég skrifa nafnið mitt
40 mín
Tilgangur

Nemendur kynnast ritvinnsluforriti í fyrsta skipti og læra að opna Google Docs og skrifa nafnið sitt. Þetta er fyrsta skrefið í stafræna ritun og tengir saman lyklaborðsnotkun og ritunarfærni.

Lýsing

Kennarinn sýnir hvernig á að opna Google Docs, skrifa í skjalið og finna stafi á lyklaborðinu. Nemendur æfa sig í að skrifa nafnið sitt í stórum og litlum stöfum. Kennarinn gengur á milli og hjálpar nemendum að finna rétta stafi á lyklaborðinu.

Verkfæri
  • Google Docs
Verkefnalýsing

Nemendur opna Google Docs með aðstoð kennara og skrifa nafnið sitt í stórum stöfum á fyrstu línu. Á annarri línu skrifa þeir nafnið í litlum stöfum. Á þriðju línu skrifa þeir 'Ég er í 1. bekk'. Kennarinn sýnir hvert skref á stórskjá og gengur á milli til að aðstoða. Nemendur sem klára fljótt geta skrifað nöfn vinanna sinna.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi þarf að þekkja stafi nafns síns og geta skrifað þá
  • Tækni: Nemandi þarf að geta notað mús til að smella og lyklaborð til að slá inn stafi
  • Aðrar forsendur: Engin fyrri reynsla af ritvinnslu er nauðsynleg
Kennsluaðferðir
  • Bein kennsla með fyrirmynd — Kennarinn sýnir hvert skref á stórskjá: opna Google Docs, smella í skjalið, finna stafi á lyklaborðinu og skrifa nafn. Nemendur fylgja eftir.
  • Jafningjakennsla — Nemendur sem klára fyrr hjálpa samnemendum að finna stafi á lyklaborðinu.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta skrifað fleiri setningar eða breytt leturstærð nafnsins

Stuðningur

Kennarinn hefur lyklaborðskort á borðinu sem sýnir staðsetningu stafa og hjálpar nemanda að finna hvern staf

Litir og leturstærð
40 mín
Tilgangur

Nemendur læra að breyta lit og stærð leturs í Google Docs. Þetta er mikilvægt skref í að skilja hvernig ritvinnsluforrit gerir kleift að breyta útliti texta og gerir ritun skemmtilegri.

Lýsing

Kennarinn sýnir hvernig á að velja texta (merkja) og breyta lit og stærð leturs í Google Docs. Nemendur æfa sig í að skrifa orð í mismunandi litum og stærðum. Kennarinn leggur áherslu á að velja texta fyrst og breyta honum svo.

Verkfæri
  • Google Docs
Verkefnalýsing

Nemendur skrifa fimm uppáhaldslitinasin á lista í Google Docs. Þeir breyta svo hverjum lit á listanum þannig að orðið 'rauður' er í rauðum lit, 'blár' í bláum lit o.s.frv. Þeir breyta líka leturstærðinni þannig að fyrsta orðið er lítið (12) og síðasta orðið er stórt (36). Kennarinn sýnir hvernig á að velja texta og breyta honum og gengur á milli til að hjálpa.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur skrifað nafnið sitt og einfaldar setningar
  • Tækni: Nemandi getur opnað Google Docs og skrifað texta (úr kennslustund 1)
  • Aðrar forsendur: Nemandi þekkir liti og getur notað mús
Kennsluaðferðir
  • Sýnikennsla og æfing — Kennarinn sýnir hvernig á að velja texta, finna litaval og leturstærðarval. Nemendur fylgja eftir.
  • Skapandi ritun — Nemendur fá frelsi til að velja liti og stærðir sem þeim líkar, sem eykur áhuga og gleði í ritun.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta bætt við feitletrun eða breytingarum leturgerð

Stuðningur

Kennarinn sýnir hvert skref einslega og nemandinn endurtekur samstundis

Vista skjal
40 mín
Tilgangur

Nemendur læra mikilvægi þess að vista vinnu sína og hvernig Google Docs vistar sjálfkrafa. Þeir kynnast því að gefa skjali nafn og finna skjalið aftur síðar. Þetta er grunnfærni sem nemendur munu nota alla sína skólagöngu.

Lýsing

Kennarinn útskýrir hvað þýðir að 'vista' og hvers vegna það er mikilvægt. Þeir skoða saman hvernig Google Docs vistar sjálfkrafa en hvernig mikilvægt er að gefa skjalinu gott nafn. Nemendur æfa sig í að nefna skjal og finna það aftur í Google Drive.

Verkfæri
  • Google Docs
Verkefnalýsing

Nemendur opna nýtt skjal í Google Docs og nefna það 'Nafn nemandans — Mín fyrsta saga'. Þeir skrifa 2-3 setningar um eitthvað skemmtilegt sem þeir gerðu. Kennarinn sýnir hvar nafn skjalsins er efst á skjánum og hvernig á að breyta því. Síðan loka nemendur vafranum og opna Google Drive til að finna skjalið sitt aftur. Þeir staðfesta að textinn sé enn þar og skilja þannig hvað sjálfvirk vistun þýðir.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur skrifað nafn og stuttar setningar
  • Tækni: Nemandi getur opnað Google Docs, skrifað texta og breytt litum og stærðum (úr kennslustundum 1 og 2)
  • Aðrar forsendur: Grunnþekking á hugtakinu 'vista'
Kennsluaðferðir
  • Samlíking og sýnikennsla — Kennarinn notar samlíkingu: 'Eins og þú geymir teikninguna þína í möppunni, geymir tölvan skjalið þitt á netinu.' Kennarinn sýnir hvernig á að nefna skjal og finna það.
  • Æfing og endurtekning — Nemendur búa til skjal, nefna það, loka vafranum og opna Google Drive til að finna skjalið aftur. Þeir endurtaka þetta tvisvar.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta búið til tvö skjöl, nefnt þau mismunandi nöfnum og fundið bæði í Drive

Stuðningur

Kennarinn hefur myndaleiðbeiningar á borðinu sem sýna skrefin við að nefna og finna skjal

2.

2. bekkur

3 kennsluáætlanir
Stuttar setningar í Google Docs
40 mín
Tilgangur

Nemendur æfa sig í að skrifa stuttar setningar í Google Docs og læra að nota stóran staf í byrjun setningar og punkt í lok. Þeir þjálfast í ritun á lyklaborði samhliða grundvallarreglum íslensku setningafræðinnar.

Lýsing

Kennarinn sýnir hvernig á að skrifa fulla setningu með stórum staf og punkti. Nemendur skrifa fimm til sex setningar um sjálfa sig og æfa notkun á Shift-takka, punkti og bilstöng. Kennarinn ræðir mikilvægi góðrar ritun í stafrænu umhverfi.

Verkfæri
  • Google Docs
Verkefnalýsing

Nemendur opna Google Docs og skrifa sex setningar um sjálfa sig: nafnið mitt er..., ég er ... ára, ég bý í..., mér finnst gaman að..., minn besti vinur er..., ég á (gæludýr/leikfang). Kennarinn sýnir fyrstu setninguna á stórskjá og nemendur skrifa sínar. Á meðan gengur kennarinn á milli og bendir á ef vantar stóran staf eða punkt. Í lok tímans lesa nokkrir nemendur setningarnar upphátt.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur lesið og skrifað einfaldar setningar
  • Tækni: Nemandi getur opnað Google Docs, skrifað texta og vistað (úr 1. bekk)
  • Aðrar forsendur: Grunnþekking á setningafræði: setning byrjar á stórum staf og endar á punkti
Kennsluaðferðir
  • Fyrirmynd og æfing — Kennarinn skrifar setningu á stórskjá og bendir á stóran staf, bil og punkt. Nemendur skrifa sínar eigin setningar.
  • Villuleit — Kennarinn sýnir setningu með villum (vantar stóran staf, punkt) og nemendur finna villurnar.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta skrifað fleiri setningar og bætt lýsingarorðum við

Stuðningur

Kennarinn gefur setningarama (t.d. 'Nafnið mitt er ____') sem nemandinn fyllir í

Titill yfir texta
40 mín
Tilgangur

Nemendur læra að setja titil yfir texta í Google Docs og aðgreina hann frá meginmáli. Þeir skilja tilgang fyrirsagna og hvernig þær hjálpa lesandanum að vita hvað textinn fjallar um.

Lýsing

Kennarinn sýnir hvernig á að búa til fyrirsögn yfir texta með stærra letri eða feitletrun. Nemendur æfa sig í að skrifa fyrirsögn og meginmál þar sem fyrirsögnin er skýrt aðgreind frá textanum. Kennarinn notar heading-stíla til að sýna ferlið.

Verkfæri
  • Google Docs
Verkefnalýsing

Nemendur búa til skjal í Google Docs þar sem þeir skrifa stuttan texta (3-4 setningar) um uppáhaldsdýrið sitt. Efst á síðunni setja þeir fyrirsögn: nafn dýrsins í stóru letri (nota Heading 1 eða breyta leturstærð í 24+). Undir fyrirsögninni skrifa þeir lýsingu á dýrinu í venjulegu letri. Kennarinn sýnir skrefin á stórskjá og gengur á milli. Að lokum lesa nokkrir nemendur texta sinn upphátt.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur lesið og skrifað stuttar setningar
  • Tækni: Nemandi getur skrifað í Google Docs og breytt leturstærð og lit (úr 1. bekk og kennslustund 1)
  • Aðrar forsendur: Nemandi þekkir hugtakið 'fyrirsögn' eða 'titill'
Kennsluaðferðir
  • Sýnikennsla — Kennarinn sýnir texta án fyrirsagnar og bætir svo við fyrirsögn. Nemendur sjá hvernig textinn verður skýrari.
  • Skapandi ritun — Nemendur velja efni sjálfir og skrifa stuttan texta með fyrirsögn sem þeir velja.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta bætt við mynd og undirfyrirsögn

Stuðningur

Kennarinn gefur sniðmát þar sem fyrirsagnareitur er merktur og nemandinn fyllir í

Myndir í texta
40 mín
Tilgangur

Nemendur læra að setja mynd inn í Google Docs skjal og skilja hvernig myndir geta bætt við texta og gert hann áhugaverðari og skýrari.

Lýsing

Kennarinn sýnir hvernig á að setja mynd inn í Google Docs skjal í gegnum Insert > Image. Nemendur æfa sig í að finna mynd, setja hana inn og staðsetja hana í texta. Kennarinn ræðir um hvenær mynd bætir við texta og hvenær hún getur truflað.

Verkfæri
  • Google Docs
Verkefnalýsing

Nemendur opna textann sem þeir skrifuðu í fyrri kennslustund (um uppáhaldsdýrið) eða búa til nýjan texta um uppáhaldsstaðinn sinn. Þeir setja inn mynd sem passar við efnið í gegnum Insert > Image og breyta stærð hennar þannig að hún passi vel við textann. Kennarinn sýnir hvernig á að draga í hornin á myndinni til að stækka eða minnka hana. Nemendur geta bætt við fleiri myndum ef þeir vilja.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur skrifað stuttan texta með fyrirsögn
  • Tækni: Nemandi getur skrifað texta og breytt leturstærð í Google Docs
  • Aðrar forsendur: Nemandi þekkir myndaleit úr kennslustundum um kynningarefni
Kennsluaðferðir
  • Skref-fyrir-skref kennsla — Kennarinn sýnir hvernig á að fara í Insert > Image > Search the web, leita að mynd og setja hana inn. Nemendur fylgja eftir.
  • Tengd verkefnavinna — Nemendur bæta mynd við texta sem þeir skrifuðu áður, sem tengir saman fyrri nám og nýja færni.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta bætt við fleiri myndum og skrifað myndatexta undir hverja mynd

Stuðningur

Kennarinn hefur mynd tilbúna á Google Drive sem nemandinn setur inn í skjalið

3.

3. bekkur

3 kennsluáætlanir
Efnisgreinar og skipulag texta
40 mín
Tilgangur

Nemendur læra að skipta texta í efnisgreinar og skilja hvernig efnisgreinar gera texta skipulagðari og auðlesanlegri. Þeir þjálfast í að skrifa texta þar sem hver efnisgrein fjallar um eitt atriði.

Lýsing

Kennarinn sýnir muninn á texta sem er ein langa efnisgrein og texta sem er skiptur í efnisgreinar. Nemendur ræða hvort er auðveldara að lesa og skilja. Kennarinn sýnir hvernig Enter-takkinn er notaður til að byrja nýja efnisgrein og nemendur skrifa texta með a.m.k. þremur efnisgreinum.

Verkfæri
  • Google Docs
Verkefnalýsing

Nemendur skrifa texta um helgina sína í Google Docs. Textinn á að hafa a.m.k. þrjár efnisgreinar: (1) hvað þeir gerðu á föstudagskvöldi, (2) hvað þeir gerðu á laugardegi og (3) hvað þeir gerðu á sunnudegi. Kennarinn sýnir hvernig á að skipuleggja textann á blaði fyrst og skrifa svo í Google Docs. Nemendur nefna skjalið og gefa því fyrirsögnina 'Helgin mín'.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur lesið og skrifað stuttar setningar og málsgreinar
  • Tækni: Nemandi getur skrifað texta, breytt leturstærð og sett inn myndir í Google Docs
  • Aðrar forsendur: Grunnþekking á uppbyggingu texta úr íslensku
Kennsluaðferðir
  • Samanburður og greining — Kennarinn sýnir sama texta á tvo vegu: sem eina stóra efnisgrein og sem skiptan texta. Nemendur ræða muninn.
  • Hugmyndaleg skipulagsvinna — Nemendur skipuleggja textann á blaði áður en þeir skrifa: 'Efnisgrein 1 fjallar um..., efnisgrein 2 fjallar um...'.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta bætt við fyrirsögn yfir hverja efnisgrein og sett inn mynd

Stuðningur

Kennarinn gefur sniðmát þar sem þrír setningaramar eru til staðar, einn fyrir hverja efnisgrein

Flýtiskipanir — afrita og líma
40 mín
Tilgangur

Nemendur læra grunnflýtiskipanir sem gera vinnu í ritvinnsluforriti hraðari og skilvirkari: Ctrl+C (afrita), Ctrl+V (líma) og Ctrl+X (klippa). Þessar flýtiskipanir eru notaðar í nánast öllum forritum og eru mikilvæg grunnfærni.

Lýsing

Kennarinn sýnir flýtiskipanirnar Ctrl+C, Ctrl+V og Ctrl+X og útskýrir muninn á afrita, líma og klippa. Nemendur æfa sig í hverri skipun og skilja hvernig þær spara tíma og fyrirhöfn. Kennarinn notar samlíkingu við ljósritun og límbandsskúffu.

Verkfæri
  • Google Docs
Verkefnalýsing

Kennarinn deililír texta með nemendum þar sem setningar eru í rangri röð. Nemendur nota Ctrl+X (klippa) og Ctrl+V (líma) til að raða setningunum í rétta röð. Síðan skrifa þeir eigin efnisgrein og nota Ctrl+C og Ctrl+V til að afrita fyrirsögnina og nota hana aftur á öðrum stað. Kennarinn sýnir hvert skref á stórskjá. Í lok tímans fá nemendur lítið 'próf' þar sem þeir þurfa að nota allar þrjár flýtiskipanirnar til að ljúka verkefni.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur valið (merkt) texta í Google Docs
  • Tækni: Nemandi getur skrifað og breytt texta í Google Docs
  • Aðrar forsendur: Grunnfærni í notkun lyklaborðs og músar
Kennsluaðferðir
  • Sýnikennsla og tafarlaus æfing — Kennarinn sýnir hverja flýtiskipun á stórskjá og nemendur æfa hana samstundis. Skipanirnar eru kenndar ein í einu.
  • Leikjamiðuð æfing — Nemendur fá skemmtilega æfingu þar sem þeir þurfa að afrita, klippa og líma textahluta til að mynda setningar.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta lært fleiri flýtiskipanir eins og Ctrl+Z (afturkalla) og Ctrl+A (velja allt)

Stuðningur

Kennarinn hefur miða á borðinu sem sýna flýtiskipanirnar og nemandinn skoðar þá þegar hann gleymir

Myndir og texti saman
40 mín
Tilgangur

Nemendur þjálfast í að samþætta myndir og texta í skipulögðu skjali. Þeir læra að staðsetja myndir í texta og skrifa skýringartexta undir myndir sem styðja meginefnið.

Lýsing

Kennarinn sýnir hvernig á að stilla umbrot mynda í texta (inline, wrap text) og hvernig á að bæta myndatexta undir mynd. Nemendur búa til skjal þar sem texti og myndir fara vel saman og allt er skipulagt á fagmannlegan hátt.

Verkfæri
  • Google Docs
Verkefnalýsing

Nemendur búa til eins blaðsíðu skjal um árstíð sem þeir velja. Skjalið á að hafa: fyrirsögn (Heading 1), inngangstexta (2-3 setningar), mynd af árstíðinni með myndatexta undir, og lokatexta (2-3 setningar). Nemendur velja umbrots-stillingu á myndinni (wrap text eða inline) og rökstyðja val sitt. Kennarinn sýnir dæmi og gengur á milli. Skjölin eru prentuð út eða deild stafrænt til að sýna bekknum.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur skrifað efnisgreinar og sett inn myndir
  • Tækni: Nemandi getur sett inn myndir og breytt stærð þeirra í Google Docs
  • Aðrar forsendur: Nemandi getur notað flýtiskipanir til að afrita og líma
Kennsluaðferðir
  • Sýnikennsla — Kennarinn sýnir hvernig sama skjalið lítur út með mynd inline, wrap text og öðrum stillingum. Nemendur ræða hvað lítur best út.
  • Verkleg vinna — Nemendur búa til eigið skjal þar sem þeir beita færninni og taka sjálfstæðar ákvarðanir um umbrot.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta bætt við fleiri efnisgreinum og myndum og búið til tveggja blaðsíðna skjal

Stuðningur

Kennarinn gefur sniðmát þar sem reitir eru merktir fyrir texta, mynd og myndatexta

4.

4. bekkur

3 kennsluáætlanir
Fyrirsagnir og meginmál
40 mín
Tilgangur

Nemendur læra að nota heading-stíla í Google Docs til að búa til skipulagðan texta með mismunandi stigum fyrirsagna. Þeir skilja hvernig heading-stílar búa til sjálfvirkt stigveldi í textanum.

Lýsing

Kennarinn sýnir heading-stílana í Google Docs (Heading 1, 2, 3) og hvernig þeir búa til skýrt stigveldi. Nemendur læra muninn á aðalfyrirsögn, undirfyrirsögn og meginmáli og nota heading-stíla til að skipuleggja texta. Kennarinn ræðir hvers vegna skipulag er mikilvægt fyrir lesendur.

Verkfæri
  • Google Docs
Verkefnalýsing

Nemendur skrifa texta um 'Ísland' í Google Docs. Aðalfyrirsögn (Heading 1) er 'Ísland'. Undirfyrirsagnir (Heading 2) eru: 'Staðsetning', 'Náttúra' og 'Menning'. Undir hverri undirfyrirsögn skrifa þeir 3-4 setningar (Normal text). Kennarinn sýnir hvernig heading-stílarnir virka og nemendur sjá hvernig textinn verður skipulagður. Þeir geta bætt við mynd undir hverja undirfyrirsögn.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur skrifað efnisgreinar og texta með fyrirsögn
  • Tækni: Nemandi getur notað Google Docs, sett inn myndir og notað flýtiskipanir
  • Aðrar forsendur: Nemandi þekkir muninn á fyrirsögn og meginmáli
Kennsluaðferðir
  • Sýnikennsla og samanburður — Kennarinn sýnir sama texta án heading-stíla og með heading-stílum. Nemendur ræða muninn á skipulagi og læsileika.
  • Skipulagsvinna — Nemendur búa til efnisyfirlit á blaði áður en þeir skrifa texta í Google Docs.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta bætt við Heading 3 undirfyrirsögnum undir Heading 2 og búið til flóknara stigveldi

Stuðningur

Kennarinn gefur sniðmát þar sem heading-stílar eru þegar til staðar og nemandinn fyllir í efnið

Afturkalla og endurgera — Undo og Redo
40 mín
Tilgangur

Nemendur læra að nota Undo (Ctrl+Z) og Redo (Ctrl+Y) til að afturkalla og endurgera aðgerðir. Þeir skilja hvernig þessar skipanir gefa þeim öryggi til að prófa nýja hluti í ritvinnsluforriti án þess að óttast mistök.

Lýsing

Kennarinn sýnir Undo og Redo aðgerðirnar og útskýrir hvernig þær virka. Nemendur æfa sig í að gera breytingar, afturkalla þær og endurgera. Kennarinn leggur áherslu á að þetta gefur þeim frelsi til að prófa sig áfram — þú getur alltaf farið aftur.

Verkfæri
  • Google Docs
Verkefnalýsing

Nemendur opna texta sem þeir hafa skrifað áður. Kennarinn gefur leiðbeiningar: (1) Eyddu fyrirsögninni — notaðu svo Ctrl+Z til að fá hana aftur. (2) Breyttu lit á texta — notaðu svo Ctrl+Z til að fá upprunalega litinn. (3) Færðu efnisgrein á rangan stað — notaðu svo Ctrl+Z til að fá hana aftur. Nemendur æfa þetta fimm sinnum hver. Síðan skrifa þeir nýjan texta og nota Undo/Redo frjálslega þegar þeir gera breytingar sem þeim líkar ekki.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur skrifað texta og breytt honum
  • Tækni: Nemandi getur notað flýtiskipanir eins og Ctrl+C og Ctrl+V
  • Aðrar forsendur: Nemandi getur skrifað texta í Google Docs
Kennsluaðferðir
  • Tilraunanám — Nemendur fá verkefni þar sem þeir gera vísvitandi breytingar og nota Undo til að koma textanum í upprunalegt horf. Þetta dregur úr ótta við mistök.
  • Verkleg æfing — Nemendur æfa Undo/Redo í raunverulegum ritvinnsluaðstæðum þar sem þeir skrifa og breyta texta.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta lært um Version History í Google Docs og séð allar breytingar á skjalinu

Stuðningur

Kennarinn sýnir hvert skref í ró og næði og nemandinn endurtekur samstundis

Prenta skjal
40 mín
Tilgangur

Nemendur læra hvernig á að prenta skjal úr Google Docs og skilja stillingar sem hafa áhrif á hvernig skjalið lítur út á pappír: blaðsíðumörk, legu og forskoðun.

Lýsing

Kennarinn sýnir hvernig á að prenta skjal (Ctrl+P eða File > Print). Nemendur læra að forskoða prentun, velja fjölda eintaka, velja prentara og skilja mun á andlits- og landslagslegu (portrait/landscape). Kennarinn ræðir einnig um umhverfissjónarmið við prentun.

Verkfæri
  • Google Docs
Verkefnalýsing

Nemendur opna texta sem þeir hafa skrifað og undirbúa hann til prentunar. Þeir athuga blaðsíðumörk (File > Page setup), velja portrait eða landscape og forskoða prentunarniðurstöðuna. Kennarinn sýnir hvert skref. Nemendur prenta eitt eintak af skjalinu sínu. Eftir prentun bera þeir prentúttakið saman við skjáinn og ræða hvort eitthvað var öðruvísi en þeir bjuggust við. Kennarinn ræðir einnig hvort nauðsynlegt var að prenta eða hvort stafrænt eintak hefði dugað.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur skrifað skipulagðan texta með fyrirsögnum
  • Tækni: Nemandi getur notað heading-stíla og Undo/Redo
  • Aðrar forsendur: Grunnþekking á prenturum og pappír
Kennsluaðferðir
  • Sýnikennsla með verklegri æfingu — Kennarinn sýnir prentferlið á stórskjá og nemendur prenta skjal sjálfir undir leiðsögn.
  • Umhverfisumræða — Nemendur ræða hvenær nauðsynlegt er að prenta og hvenær stafræn skjöl duga. Þetta eflir umhverfisvitund.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta prufað að prenta sem PDF og borið saman við pappírsprentun

Stuðningur

Kennarinn sýnir hvert skref á stórskjá og nemandinn fylgir eftir

5.

5. bekkur

3 kennsluáætlanir
Vista skipulega og nefna skjöl
80 mín
Tilgangur

Nemendur læra að vista skjöl skipulega með lýsandi nöfnum og í réttar möppur. Þeir skilja mikilvægi góðrar nafnavenju og hvernig hún auðveldar leit að skjölum síðar.

Lýsing

Kennarinn fer yfir góðar nafnavenjur: nota dagsetningar, lýsandi nöfn og forðast sértákn. Nemendur læra að búa til möppur í Google Drive og vista skjöl á réttan stað. Kennarinn sýnir dæmi um slæm nafn (t.d. 'nýtt skjal 5') og góð nöfn (t.d. 'Bókarýni — Sogu af bláa hnettinum — jan 2026').

Verkfæri
  • Google Docs
Verkefnalýsing

Nemendur búa til möppukerfi í Google Drive: eina aðalmöppu (t.d. '5. bekkur — 2025-2026') með undirmöppum fyrir mismunandi námsgreinar (Íslenska, Stærðfræði, Náttúrufræði, UT). Þeir búa til nýtt skjal, nefna það samkvæmt nafnavenjum (Námsgrein — Verkefnisheiti — Dagsetning), skrifa stuttan texta og vista í réttri möppu. Þeir æfa sig líka í að finna skjöl aftur úr möppunum og endurnefna eldri skjöl.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur lesið og skilið leiðbeiningar um skrástjórnun
  • Tækni: Nemandi getur búið til skjöl, prentað og vistað í Google Docs
  • Aðrar forsendur: Grunnþekking á Google Drive og vistunarhugtakinu
Kennsluaðferðir
  • Sýnikennsla og umræða — Kennarinn sýnir dæmi um illa og vel nefnd skjöl og nemendur ræða muninn. Þeir búa svo til eigin möppukerfi.
  • Verkleg æfing — Nemendur búa til möppukerfi og færa skjöl í réttar möppur sem æfingu í skrástjórnun.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta búið til flóknara möppukerfi og lært að nota leit í Google Drive

Stuðningur

Kennarinn býr til möppukerfið fyrirfram og nemandinn lærir aðeins að vista í réttum möppum

Lengri texti með leturgerð, stærð og línubili
80 mín
Tilgangur

Nemendur læra að setja upp lengri texta í Google Docs með réttri leturgerð, leturstærð og línubili. Þeir skilja hvernig þessar stillingar hafa áhrif á læsileika og fagmannlegt útlit.

Lýsing

Kennarinn sýnir hvernig mismunandi leturgerðir (t.d. Arial, Times New Roman), stærðir og línubil breyta útliti texta. Nemendur læra að velja viðeigandi leturgerð og stærð fyrir mismunandi verkefni og stilla línubil (1.5 eða 2.0). Kennarinn ræðir hvers vegna sum leturgerð er auðveldari að lesa en önnur.

Verkfæri
  • Google Docs
Verkefnalýsing

Nemendur skrifa 300+ orða texta um efni sem þeir hafa áhuga á (t.d. áhugamál, draumastarfsgrein, framtíðarplön). Textinn á að uppfylla þessi viðmið: leturgerð Arial eða Times New Roman, leturstærð 12 í meginmáli og 16 í fyrirsögn, línubil 1.5 og a.m.k. þrjár efnisgreinar. Kennarinn gefur gátlista með viðmiðunum og nemendur merkja af hverju þegar þeir hafa uppfyllt það. Lokatextinn er vistaður í réttri möppu.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur skrifað skipulagðan texta með fyrirsögnum og efnisgreinum
  • Tækni: Nemandi getur notað heading-stíla, textasnið og myndir í Google Docs
  • Aðrar forsendur: Grunnþekking á hugtökunum leturgerð og línubil
Kennsluaðferðir
  • Samanburðargreining — Kennarinn sýnir sama texta með mismunandi leturgerðum, stærðum og línubili. Nemendur ræða hvað er auðveldast að lesa.
  • Verkleg uppsetningsvinna — Nemendur skrifa lengri texta og stilla leturgerð, stærð og línubil samkvæmt viðmiðum sem kennarinn gefur.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta skrifað lengri texta og bætt við efnisyfirliti

Stuðningur

Kennarinn stillir leturgerð og línubil fyrirfram og nemandinn einbeitir sér að efninu

Setja tungumál og stafskoðun
80 mín
Tilgangur

Nemendur læra að stilla tungumál skjals á íslensku þannig að stafsetningarathugun virki rétt. Þeir skilja hvernig stafsetningarathugun getur verið gagnlegt verkfæri en einnig hvers vegna hún er ekki fullkomin.

Lýsing

Kennarinn sýnir hvernig á að stilla tungumál skjals (Tools > Language > Íslenska) þannig að stafskoðun greini íslenskar villur. Nemendur læra að nota stafskoðunina markvisst: skoða rauðar og bláar undirstrikingar, meta tillögur og ákveða hvort þær eru réttar. Kennarinn ræðir takmarkanir stafskoðunar.

Verkfæri
  • Google Docs
Verkefnalýsing

Nemendur stilla tungumál skjals á íslensku (Tools > Spelling and grammar > Íslenska). Kennarinn deililír texta með 10 stafsetningarvillum og nemendur nota stafskoðun til að finna og lagfæra villurnar. Þeir skrá hverja villu sem þeir finna og hvort stafskoðunin gaf rétta tillögu. Nemendur skrifa svo stuttan texta (200 orð) um efni að eigin vali og nota stafskoðun til að endurskoða. Þeir meta hversu margar villur stafskoðunin fann og hversu margar voru ekki fundnar.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur lesið og skrifað lengri texta á íslensku
  • Tækni: Nemandi getur skrifað texta í Google Docs og stillt leturgerð og línubil
  • Aðrar forsendur: Grunnþekking á íslenskri stafsetningu
Kennsluaðferðir
  • Sýnikennsla og gagnrýnin greining — Kennarinn sýnir texta með stafsetningarvillum og notar stafskoðun til að finna þær. Nemendur ræða hvort tillögurnar eru alltaf réttar.
  • Villuleitarverkefni — Nemendur fá texta með villum og nota stafskoðun og eigin þekkingu til að lagfæra þær.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta skoðað málfræðiathugun (grammar check) og metið tillögur hennar

Stuðningur

Kennarinn merkir villurnar fyrirfram og nemandinn einbeitir sér að því að meta tillögur stafskoðunar

6.

6. bekkur

3 kennsluáætlanir
Möppukerfi og skrástjórnun
80 mín
Tilgangur

Nemendur dýpka þekkingu sína á möppukerfum og skrástjórnun. Þeir læra að búa til vel skipulagt möppukerfi fyrir allt skólanám sitt og skilja hvernig skipulag auðveldar vinnu og leit.

Lýsing

Kennarinn fer yfir reglur um skrástjórnun: samræmd nöfn, þjappað möppukerfi, undirmöppur og hvernig á að færa og afrita skrár. Nemendur skipuleggja möppukerfi frá grunni og æfa sig í að færa skjöl á milli mappna. Kennarinn ræðir líka um öryggisafrit og hvers vegna það er mikilvægt.

Verkfæri
  • Google Docs
Verkefnalýsing

Nemendur skipuleggja möppukerfi á blaði: aðalmappa > námsgreinar > verkefni. Þeir búa svo til kerfið í Google Drive. Kennarinn deililír möppu með 15 skjölum sem hafa lýsandi nöfn (t.d. 'Íslensku-ritgerð-vorönn', 'Stærðfræði-heimadæmi-3') og nemendur færa þau í réttar undirmöppur. Þeir endurnefna skjöl sem hafa slæm nöfn og bæta við dagsetningum. Að lokum sýna nemendur möppukerfið sitt og útskýra skipulagið.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur lesið og skilið leiðbeiningar um skrástjórnun
  • Tækni: Nemandi getur búið til möppur og vistað skjöl í Google Drive
  • Aðrar forsendur: Grunnþekking á möppum og skrám úr 5. bekk
Kennsluaðferðir
  • Skipulagsverkefni — Nemendur skipuleggja möppukerfi á blaði fyrst og framkvæma svo í Google Drive.
  • Raunhæf æfing — Nemendur fá möppu með 15 óskipulögðum skjölum og þurfa að raða þeim í rétt möppukerfi.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta búið til flóknara kerfi og skoðað möppukerfi á eigin tölvu

Stuðningur

Kennarinn gefur fyrirmynd af möppukerfi og nemandinn hermir eftir

Sjálfvirkt blaðsíðutal
80 mín
Tilgangur

Nemendur læra að setja sjálfvirkt blaðsíðutal í skjal í Google Docs. Þeir skilja hvers vegna blaðsíðutal er mikilvægt í lengri skjölum og hvernig það auðveldar lestur og tilvísanir.

Lýsing

Kennarinn sýnir hvernig á að setja blaðsíðutal inn í Google Docs (Insert > Page numbers) og hvernig hægt er að stilla staðsetningu þess. Nemendur læra einnig um blaðsíðuskil (page break) og hvernig á að skipta á milli blaðsíða. Kennarinn ræðir hvers vegna blaðsíðutal er mikilvægt í ritgerðum og lengri skjölum.

Verkfæri
  • Google Docs
Verkefnalýsing

Nemendur opna lengri texta (eða skrifa nýjan þriggja blaðsíðna texta) og bæta við: sjálfvirku blaðsíðutali (Insert > Page numbers), blaðsíðuskilum til að tryggja að kaflar byrji á nýrri blaðsíðu og heading-stílum á fyrirsögnum. Kennarinn sýnir hvert skref og nemendur fylgja eftir. Þeir forskoða skjalið og athuga hvort blaðsíðutal sé rétt og hvort blaðsíðuskil séu á réttum stöðum.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur skrifað skipulagðan texta með heading-stílum
  • Tækni: Nemandi getur notað heading-stíla, leturgerð og línubil
  • Aðrar forsendur: Nemandi hefur skrifað lengri texta (300+ orð)
Kennsluaðferðir
  • Sýnikennsla — Kennarinn sýnir hvernig blaðsíðutal og blaðsíðuskil virka og nemendur sjá áhrifin á útlit skjalsins.
  • Verkleg æfing — Nemendur setja blaðsíðutal og blaðsíðuskil í eigin skjal og sjá hvernig þau breyta uppsetningunni.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta lært að sleppa blaðsíðutali á forsíðu (different first page)

Stuðningur

Kennarinn sýnir hvert skref á stórskjá og nemandinn endurtekur samstundis

Myndir og skýringartextar í ritvinnslu
80 mín
Tilgangur

Nemendur læra að setja myndir inn í fagmannlega ritvinnslu með skýringartextum og réttri tilvísun. Þeir skilja hvernig myndir styðja texta og hvernig skýringartextar auka gildi myndarinnar.

Lýsing

Kennarinn sýnir hvernig fagmannleg skjöl nota myndir með skýringartextum (captions) og tilvísun í meginmáli. Nemendur læra að setja mynd inn, búa til skýringartexta undir henni og vísa til myndarinnar í textanum (t.d. 'Sjá mynd 1'). Kennarinn ræðir einnig höfundarrétt og réttindi á myndum.

Verkfæri
  • Google Docs
Verkefnalýsing

Nemendur skrifa fimm blaðsíðna texta um land eða borg sem þeir velja. Textinn á að innihalda: fyrirsögn og undirfyrirsagnir (heading-stílar), a.m.k. þrjár myndir með skýringartextum (t.d. 'Mynd 1: Eiffelturninn í París'), tilvísun í myndir í meginmáli (t.d. 'Eins og sést á mynd 1...'), blaðsíðutal og viðeigandi leturgerð og línubil. Nemendur nefna heimildir fyrir myndum. Kennarinn gefur gátlista og nemendur meta hvort annars skjöl.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur skrifað lengri texta og notað heading-stíla
  • Tækni: Nemandi getur sett inn myndir, breytt stærð og stillt umbrot
  • Aðrar forsendur: Grunnþekking á höfundarrétti á myndum
Kennsluaðferðir
  • Greining á fagdæmum — Nemendur skoða fagmannleg skjöl (kennslubækur, fréttir) og greina hvernig myndir og skýringartextar eru notuð.
  • Verkleg ritun — Nemendur búa til eigið skjal þar sem þeir beita öllum þáttum sem þeir hafa lært.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta bætt við töflu og myndatöflu (list of figures) í lok skjalsins

Stuðningur

Kennarinn gefur sniðmát með merktum reitum og nemandinn fyllir í

7.

7. bekkur

3 kennsluáætlanir
Haus og fótur í skjali
80 mín
Tilgangur

Nemendur læra að nota haus (header) og fót (footer) í Google Docs til að setja endurteknar upplýsingar á hverja blaðsíðu, eins og nafn, dagsetningu eða fyrirsögn skjals. Þeir skilja hvernig haus og fótur auka fagmennsku og skipulag skjala.

Lýsing

Kennarinn sýnir hvað haus og fótur eru og hvernig á að setja þau inn í Google Docs (Insert > Headers & footers). Nemendur læra að bæta nafni, dagsetningu og blaðsíðutali í haus eða fót og skilja hvernig þessar upplýsingar endurtaka sig á hverri blaðsíðu.

Verkfæri
  • Google Docs
Verkefnalýsing

Nemendur opna lengri texta (eða skrifa nýjan) og bæta við: haus með nafni sínu og fyrirsögn skjalsins og fót með blaðsíðutali og dagsetningu. Þeir stilla fyrstu síðuna þannig að hún hafi annan haus (forsíðuhaus). Kennarinn sýnir hvernig á að fara í Insert > Headers & footers og hvernig á að haka í 'Different first page'. Nemendur bera saman skjalið fyrir og eftir breytingarnar.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur skrifað lengri texta með heading-stílum og blaðsíðutali
  • Tækni: Nemandi getur notað blaðsíðutal, heading-stíla og myndir í Google Docs
  • Aðrar forsendur: Nemandi hefur séð dæmi um skjöl með haus og fót (t.d. bækur, ritgerðir)
Kennsluaðferðir
  • Sýnikennsla og æfing — Kennarinn sýnir hvernig haus og fótur virka og nemendur bæta þeim við eigin skjal.
  • Greining á faglegum skjölum — Nemendur skoða dæmi um skjöl (ritgerðir, skýrslur) og greina hvað er í haus og fót.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta lært að nota mismunandi haus á oddatölu- og jafntölusíðum

Stuðningur

Kennarinn sýnir hvert skref og nemandinn endurtekur samstundis á eigin skjali

Mismunandi skráarsnið — PDF og önnur
80 mín
Tilgangur

Nemendur læra um mismunandi skráarsnið (PDF, DOCX, ODT) og hvenær á að nota hvert. Þeir skilja hvers vegna PDF er gagnlegt til dreifingar og hvernig á að vista skjal í mismunandi sniðum.

Lýsing

Kennarinn útskýrir helstu skráarsnið í ritvinnslu: .docx (Word), .odt (OpenDocument), .pdf (portable document format) og .txt (hreinn texti). Nemendur læra hvenær hvert snið hentar: PDF til dreifingar, DOCX til breytinga, TXT til einfaldra texta. Þeir vista sama skjal í mismunandi sniðum og bera saman.

Verkfæri
  • Google Docs
  • Microsoft Word
Verkefnalýsing

Nemendur opna texta í Google Docs og vista hann í þremur mismunandi sniðum: PDF, DOCX og TXT (File > Download as). Þeir opna hvert snið og skrá niðurstöðurnar í töflu: skráarstærð, útlit, hvort hægt er að breyta, og hvaða forrit opna skrána. Þeir svara spurningum: Hvenær hentar PDF? Hvenær hentar DOCX? Hvers vegna er TXT öðruvísi? Kennarinn ræðir svo niðurstöðurnar í bekknum.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur lesið og skilið tæknilegar lýsingar
  • Tækni: Nemandi getur búið til skipulagðan texta með haus, fót og blaðsíðutali
  • Aðrar forsendur: Grunnþekking á skráarheitum og viðbótum
Kennsluaðferðir
  • Samanburðarkennsla — Nemendur vista sama skjal í mismunandi sniðum og bera saman: stærð skráar, útlit, breytanleika.
  • Raunhæf verkefnavinna — Nemendur fá aðstæður (t.d. 'þú átt að senda verkefni til kennara') og þurfa að velja rétt skráarsnið.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta rannsakað fleiri skráarsnið (t.d. .epub, .rtf) og greint notkun þeirra

Stuðningur

Kennarinn útbýr töfluna fyrirfram og nemandinn fyllir í niðurstöðurnar

Stafsetningarathugun og prófarkalestur
80 mín
Tilgangur

Nemendur dýpka færni sína í stafsetningu og prófarkalestur með hjálp tækni. Þeir læra að nota stafsetningar- og málfræðiathugun markvisst og skilja takmarkanir tæknilausna við prófarkalestur.

Lýsing

Kennarinn fer yfir hvernig stafsetningar- og málfræðiathugun virkar í Google Docs og hvernig nemendur geta notað hana sem hluta af prófarkalestrartferli. Nemendur læra þriggja skrefa prófarkalestur: (1) lesa textann sjálfir, (2) nota stafskoðun og (3) láta samnemanda lesa textann.

Verkfæri
  • Google Docs
Verkefnalýsing

Nemendur skrifa 400+ orða texta um efni sem þeir velja. Þegar textinn er tilbúinn fara þeir í gegnum þriggja skrefa prófarkalestur: (1) lesa textann sjálfir og laga villur sem þeir sjá, (2) nota stafsetningar- og málfræðiathugun (Tools > Spelling and grammar) og meta tillögur, og (3) deila skjalinu með samnemanda sem les og bætir athugasemdum við í Google Docs. Nemandinn fer svo yfir athugasemdirnar og lagfærir textann. Þeir skila lokaskjali og lýsa ferlinu.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur lesið og endurskoðað texta á íslensku
  • Tækni: Nemandi getur stillt tungumál og notað stafskoðun í Google Docs
  • Aðrar forsendur: Grunnþekking á íslenskri stafsetningu og málfræði
Kennsluaðferðir
  • Þriggja skrefa ferli — Nemendur æfa kerfisbundin prófarkalestur: lesa sjálfir, nota tækni og láta jafningja lesa. Þetta þjálfar kerfisbundinn vinnuhátt.
  • Jafningjaendurskoðun — Nemendur lesa texta samnemanda og skrifa athugasemdir (comments) í Google Docs.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta borið saman gæði texta fyrir og eftir endurskoðun með matskvarða

Stuðningur

Kennarinn gefur gátlista með algengum stafsetningarvillum sem nemandinn notar við prófarkalesturinn

8.

8. bekkur

3 kennsluáætlanir
Val á ritvinnsluhugbúnaði
80 mín
Tilgangur

Nemendur bera saman mismunandi ritvinnsluforrit (Google Docs, Microsoft Word, Pages) og læra styrkleika og veikleika hvers forrits. Þeir þjálfast í að velja rétt forrit miðað við verkefni og aðstæður.

Lýsing

Kennarinn kynnir helstu ritvinnsluforrit og nemendur fá verkefni þar sem þeir prófa sömu aðgerðir í tveimur mismunandi forritum. Þeir bera saman viðmót, möguleika og notagildi. Kennarinn ræðir einnig kostnaðarsjónarmið og samvinnumöguleika hvers forrits.

Verkfæri
  • Google Docs
  • Microsoft Word
  • Pages
Verkefnalýsing

Nemendur búa til sama eins blaðsíðu skjal í Google Docs og Microsoft Word (eða Pages): fyrirsögn, þrjár efnisgreinar, mynd og blaðsíðutal. Þeir fylla út samanburðartöflu þar sem þeir bera saman forritin eftir viðmiðum: auðveld notkun, hönnunarmöguleikar, samvinnumöguleikar, kostnaður og skráarsnið. Þeir skrifa 200-300 orða niðurstöðu þar sem þeir mæla með forriti fyrir ákveðin tilvik.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur lesið og greint tæknilýsingar
  • Tækni: Nemandi hefur reynslu af Google Docs og grundvallarritvinnslu
  • Aðrar forsendur: Nemandi getur nálgast mismunandi forrit á tölvunni sinni
Kennsluaðferðir
  • Samanburðarnám — Nemendur búa til sama skjal í tveimur mismunandi forritum og bera saman upplifunina og niðurstöðuna.
  • Matsramma — Nemendur nota matsramma (viðmiðatöflu) til að bera saman forrit eftir viðmiðum: notagildi, kostnaður, samvinna, skráarsnið.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta borið saman þrjú forrit og skoðað fleiri viðmið eins og aðgengi og tungumálastuðning

Stuðningur

Kennarinn velur tvö forrit og gefur leiðbeiningarblað fyrir hvort um sig

Dálkar og töflur í ritvinnslu
80 mín
Tilgangur

Nemendur læra að nota dálka og töflur í ritvinnsluforriti til að skipuleggja upplýsingar á sjónrænan hátt. Þeir skilja hvernig dálkar og töflur geta bætt uppsetningu og lesanleika skjals.

Lýsing

Kennarinn sýnir hvernig á að búa til töflur í Google Docs eða Word (Insert > Table) og hvernig á að stilla dálka (Format > Columns). Nemendur búa til skjöl sem nota bæði dálka og töflur og læra hvernig þessi verkfæri geta bætt uppsetningu og skipulag upplýsinga.

Verkfæri
  • Google Docs
  • Microsoft Word
Verkefnalýsing

Nemendur búa til tveggja blaðsíðna 'skólablað' þar sem þeir nota dálka (tvo dálka á blaðsíðu eins og dagblað) og a.m.k. eina töflu (t.d. stundaskrá, leiknasúrslit eða kannananiðurstöður). Þeir bæta við fyrirsögnum, meginmáli, myndum og töflum. Kennarinn sýnir hvernig á að búa til dálka (Format > Columns > 2) og töflur (Insert > Table) og nemendur hanna skólablaðið sitt. Bestu blöðin eru prentuð eða sýnd bekknum.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur lesið og skilið töflur og skipulögð gögn
  • Tækni: Nemandi getur búið til fagmannleg skjöl með heading-stílum, myndum og blaðsíðutali
  • Aðrar forsendur: Grunnþekking á töflum og dálkum úr daglegu lífi (dagblöð, kennslubækur)
Kennsluaðferðir
  • Sýnikennsla og æfing — Kennarinn sýnir töflugerð og dálkastillingar og nemendur æfa samstundis á eigin tölvum.
  • Raunhæf verkefnavinna — Nemendur búa til skjal sem líkir eftir raunhæfu skjali (t.d. blaðfrétt, stundaskrá) þar sem dálkar og töflur eru notaðar.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta bætt við myndritum og flóknari töflusnið

Stuðningur

Kennarinn gefur sniðmát skólablaðs og nemandinn fyllir í efnið

Sjálfvirkar tilvísanir og neðanmálsgreinar
80 mín
Tilgangur

Nemendur læra að nota sjálfvirkar tilvísanir (footnotes) og neðanmálsgreinar í ritvinnslu. Þeir skilja hvernig tilvísanir styðja trúverðugleika texta og hvernig á að nota þær rétt.

Lýsing

Kennarinn sýnir hvernig á að setja neðanmálsgrein (footnote) í Google Docs eða Word og hvernig hún birtist neðst á síðunni. Nemendur læra hvers vegna tilvísanir eru mikilvægar: til að sýna heimildir, bæta við viðbótarupplýsingum og auka trúverðugleika. Þeir æfa sig í að setja tilvísanir í texta sem þeir eru að skrifa.

Verkfæri
  • Google Docs
  • Microsoft Word
Verkefnalýsing

Nemendur skrifa 500+ orða texta um vísindaefni (t.d. sólkerfið, loftslagsbreytingar, líffræðilegar uppgötvanir). Þeir nota a.m.k. þrjár heimildir og setja neðanmálsgreinar (Insert > Footnote) þar sem þeir vísa í heimildir. Í neðanmálsgreininni skrifa þeir: nafn höfundar, heiti greinar/vefsíðu og slóð. Nemendur meta texta samnemanda og athuga hvort tilvísanir eru réttar.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur lesið og skrifað lengri texta með heimildanotkun
  • Tækni: Nemandi getur búið til fagmannleg skjöl með dálkum, töflum og heading-stílum
  • Aðrar forsendur: Grunnþekking á heimildum og hvers vegna þær eru mikilvægar
Kennsluaðferðir
  • Sýnikennsla og æfing — Kennarinn sýnir hvernig neðanmálsgreinar virka og nemendur setja þrjár tilvísanir í eigin texta.
  • Umræða um trúverðugleika — Nemendur ræða hvers vegna heimildir og tilvísanir skipta máli og skoða dæmi um texta með og án tilvísana.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta lært að nota endanótur (endnotes) og borið saman við neðanmálsgreinar

Stuðningur

Kennarinn gefur heimildalistann fyrirfram og nemandinn æfir aðeins innsetningu neðanmálsgreina

9.

9. bekkur

3 kennsluáætlanir
APA uppsetning ritgerðar
80 mín
Tilgangur

Nemendur læra APA-staðalinn fyrir uppsetningu ritgerða og nota hann til að setja upp fagmannlega ritgerð. Þeir skilja mikilvægi samræmdra viðmiða um uppsetningu í fræðilegri ritun.

Lýsing

Kennarinn kynnir APA-staðalinn (American Psychological Association) og helstu kröfur hans: leturgerð (Times New Roman 12pt), línubil (tvöfalt), blaðsíðumörk (1 tomma), haus með hlaupandi fyrirsögn og blaðsíðutali, og heimildalista. Nemendur setja upp skjal samkvæmt APA og skrifa stutta ritgerð.

Verkfæri
  • Google Docs
  • Microsoft Word
Verkefnalýsing

Nemendur setja upp skjal samkvæmt APA-viðmiðum: Times New Roman 12pt, tvöfalt línubil, 1 tommu blaðsíðumörk, haus með hlaupandi fyrirsögn og blaðsíðutali, forsíðu með heiti ritgerðar, nafni og skóla, og heimildaskrá á síðustu blaðsíðu. Kennarinn fer yfir hvert skref og gefur gátlista. Nemendur skrifa 600+ orða ritgerð um efni úr samfélagsfræði eða náttúrufræði og nota a.m.k. þrjár heimildir sem þeir setja fram eftir APA-sniði.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur lesið og skilið viðmið um uppsetningu
  • Tækni: Nemandi getur notað haus og fót, heading-stíla, leturgerð og línubil
  • Aðrar forsendur: Grunnþekking á heimildum og neðanmálsgreinum úr 8. bekk
Kennsluaðferðir
  • Skref-fyrir-skref uppsetning — Kennarinn fer yfir hverja APA-kröfu og nemendur stilla skjalið sitt skref fyrir skref: letur, línubil, mörk, haus.
  • Gátlistavinna — Nemendur nota APA-gátlista til að staðfesta að skjalið uppfylli öll viðmið.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta bætt við in-text tilvísunum (Höfundur, ár) í meginmáli

Stuðningur

Kennarinn gefur APA-sniðmát þar sem allar stillingar eru þegar réttar og nemandinn einbeitir sér að efninu

Sjálfvirkt efnisyfirlit
80 mín
Tilgangur

Nemendur læra að búa til sjálfvirkt efnisyfirlit (table of contents) í ritvinnsluforriti sem uppfærist sjálfkrafa þegar fyrirsagnir breytast. Þeir skilja hvernig heading-stílar og efnisyfirlit tengjast.

Lýsing

Kennarinn sýnir hvernig sjálfvirkt efnisyfirlit virkar: það notar heading-stíla til að greina kafla og undirkafla og býr sjálfkrafa til efnisyfirlit með blaðsíðutölum. Nemendur læra að setja inn, uppfæra og sníða efnisyfirlit í Google Docs eða Word.

Verkfæri
  • Google Docs
  • Microsoft Word
Verkefnalýsing

Nemendur opna ritgerðina sem þeir skrifuðu í fyrri kennslustund (eða skrifa nýja lengri texta). Þeir tryggja að allir kaflar og undirkaflar noti heading-stíla (Heading 1 og Heading 2). Síðan setja þeir inn sjálfvirkt efnisyfirlit á aðra blaðsíðu (Insert > Table of contents). Þeir breyta síðan fyrirsögn á einum kafla og uppfæra efnisyfirlitið til að sjá breytinguna. Nemendur bæta einnig blaðsíðuskilum við þannig að efnisyfirlitið sé á eigin síðu.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur skrifað lengri texta með heading-stílum
  • Tækni: Nemandi getur notað heading-stíla, blaðsíðutal og APA-uppsetningu
  • Aðrar forsendur: Nemandi hefur séð efnisyfirlit í bókum eða skýrslum
Kennsluaðferðir
  • Sýnikennsla og uppgötvun — Kennarinn sýnir hvernig efnisyfirlit tengist heading-stílum. Nemendur uppgötva að breytingar á fyrirsögnum endurspeglast í efnisyfirlitinu.
  • Verkleg æfing — Nemendur bæta heading-stílum við texta og búa til sjálfvirkt efnisyfirlit. Þeir breyta fyrirsögnum og uppfæra efnisyfirlitið.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta skoðað hvernig hægt er að búa til myndaskrá (list of figures) og töfluskrá

Stuðningur

Kennarinn sýnir hvert skref og nemandinn endurtekur samstundis á eigin skjali

Flóknari eiginleikar ritvinnsluforrits
80 mín
Tilgangur

Nemendur kynnast flóknari eiginleikum ritvinnsluforrits eins og stílum (Styles), sjálfvirkum tölulista (autonumbering), breytingarakningu (Track Changes/Suggesting mode) og athugasemdum. Þeir skilja hvernig þessir eiginleikar gera samstarf og endurskoðun skilvirkari.

Lýsing

Kennarinn kynnir framhaldseiginleika: Suggesting mode (Track Changes), athugasemdir (Comments), sjálfvirka tölulista og hönnun eigin stíla. Nemendur nota þessa eiginleika til að endurskoða texta samnemanda og gera tillögur að breytingum á stafrænan hátt.

Verkfæri
  • Google Docs
  • Microsoft Word
Verkefnalýsing

Nemendur deila ritgerð sinni frá fyrri kennslustundum með samnemanda. Samnemandinn fer í Suggesting mode og gerir a.m.k. fimm breytingatillögur og skrifar þrjár athugasemdir (Comments). Upprunalegi höfundurinn fer yfir tillögurnar, samþykkir eða hafnar þeim og svarar athugasemdunum. Nemendur nota einnig tækifærið til að bæta sjálfvirkum tölulista og sérsniðnum stílum við skjalið. Lokaskjalið er skilað með sýnilegum breytingarsögu.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur endurskoðað texta gagnrýnið og skrifað uppbyggilega endurgjöf
  • Tækni: Nemandi getur búið til APA-ritgerð með efnisyfirliti og heading-stílum
  • Aðrar forsendur: Reynsla af jafningjaendurskoðun og samstarfi
Kennsluaðferðir
  • Samvinnunám — Nemendur skipta á ritgerðum og nota Suggesting mode til að gera tillögur að breytingum. Þeir læra að gefa og fá stafræna endurgjöf.
  • Verkleg kennsla á eiginleikum — Nemendur fá stutt æfingarverkefni þar sem þeir nota hvern eiginleika (Suggesting mode, Comments, tölulista, stíla).
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta búið til sérsniðið sniðmát (template) sem aðrir geta notað

Stuðningur

Kennarinn sýnir hvernig Suggesting mode virkar og gefur dæmi um gagnlegar athugasemdir

10.

10. bekkur

3 kennsluáætlanir
Lokaritgerð samkvæmt APA
80 mín
Tilgangur

Nemendur skrifa lokaritgerð sem uppfyllir öll APA-viðmið og sameinar alla þá færni sem þeir hafa lært í ritvinnslu í gegnum grunnskólann. Þetta er heildarverkefni sem sýnir hæfni nemandans í faglegri ritvinnslu.

Lýsing

Kennarinn fer yfir öll APA-viðmið og nemendur skrifa 1000+ orða ritgerð sem uppfyllir þau öll. Ritgerðin á að hafa forsíðu, efnisyfirlit, inngangur, kafla, niðurstöðu og heimildaskrá. Nemendur nota heading-stíla, haus og fót, neðanmálsgreinar, in-text tilvísanir og sjálfvirkt efnisyfirlit.

Verkfæri
  • Google Docs
  • Microsoft Word
Verkefnalýsing

Nemendur skrifa 1000+ orða ritgerð um efni sem þeir velja úr samfélagsfræði, náttúrufræði eða sögu. Ritgerðin á að uppfylla öll APA-viðmið: forsíða (heiti, nafn, skóli, dagsetning), sjálfvirkt efnisyfirlit, inngangur, a.m.k. þrír kaflar með undirkafla, niðurstaða, heimildaskrá (a.m.k. 5 heimildir samkvæmt APA-sniði). Nemendur nota in-text tilvísanir (Höfundur, ár) og neðanmálsgreinar eftir þörfum. Þeir fá jafningjaendurgjöf í Suggesting mode og endurskoða ritgerðina áður en þeir skila lokaskjali.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur lesið og greint fræðilegar heimildir
  • Tækni: Nemandi getur notað alla eiginleika ritvinnsluforrits: heading-stíla, haus/fót, efnisyfirlit, tilvísanir
  • Aðrar forsendur: Nemandi hefur reynslu af APA-uppsetningu úr 9. bekk
Kennsluaðferðir
  • Verkefnamiðað nám — Nemendur skrifa ritgerð frá upphafi til enda: velja efni, safna heimildum, skipuleggja, skrifa, endurskoða og skila.
  • Ferlisritun — Nemendur fara í gegnum skýrt ritferli: hugmyndavinna, drög, endurskoðun, jafningjaendurgjöf, lokaútgáfa.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta bætt við viðaukum (appendices), myndaskrá og töfluskrá

Stuðningur

Kennarinn gefur APA-sniðmát og gátlista og aðstoðar við heimildaskrána

Gagnvirk skjöl og samvinna
80 mín
Tilgangur

Nemendur læra að búa til gagnvirk skjöl þar sem fleiri en einn vinnur samtímis og þar sem gagnvirkir þættir eins og hlekkir, innfelld myndbönd og eyðublöð eru notaðar. Þeir skilja möguleika samtímavinnusvæða og gagnvirkra skjala.

Lýsing

Kennarinn sýnir hvernig hægt er að nota Google Docs sem gagnvirkt vinnusvæði: innfelld myndbönd, hlekkir á ytri efni, Smart Chips, eyðublaðsþættir og samtímaritun. Nemendur búa til gagnvirkt skjal þar sem fleiri en einn höfundur vinnur samtímis og gagnvirkir þættir auðga efnið.

Verkfæri
  • Google Docs
Verkefnalýsing

Nemendur vinna í hópum (3-4 saman) og búa til gagnvirkt skjal um viðfangsefni úr samfélagsfræði (t.d. loftslagsbreytingar, gervigreind, mannréttindi). Skjalið á að innihalda: hlekkja á ytri efni, innfelld myndbönd (YouTube), Smart Chips (@-nöfn, dagsetningar), gagnvirka efnisyfirlit og skýr svæði þar sem hver hópmeðlimur hefur skrifað sitt efni. Hópurinn deilir og sýnir skjalið fyrir bekknum og útskýrir hvernig þeir skipulögðu samstarfið.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur lesið og skilið gagnvirk skjöl
  • Tækni: Nemandi getur búið til fagmannlega ritgerð og notað Suggesting mode og athugasemdir
  • Aðrar forsendur: Reynsla af samvinnu í Google Docs
Kennsluaðferðir
  • Samvinnunám í hóp — Nemendur vinna í hópum (3-4 saman) að gagnvirku skjali þar sem allir skrifa samtímis í sitt svæði.
  • Uppgötvunarnám — Nemendur kanna gagnvirka eiginleika Google Docs og finna sjálfir hvernig á að nota þá.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta bætt við innfelldum eyðublöðum eða könnunum í skjalið

Stuðningur

Kennarinn gefur sniðmát gagnvirks skjals og úthlutar svæðum til hvers hópmeðlims

Sérhæfðar viðbætur og kerfisbundin ritvinnsla
80 mín
Tilgangur

Nemendur kynnast sérhæfðum viðbótum (add-ons) og eiginleikum ritvinnsluforrits sem auka skilvirkni og möguleika. Þeir læra að nýta viðbætur til að bæta vinnuferli sín og skilja hvernig tæknin getur stutt við fræðilega ritun.

Lýsing

Kennarinn kynnir viðbætur (Add-ons) í Google Docs og Microsoft Word sem geta aukið virkni forritanna: heimildastjórnun (t.d. Zotero, EasyBib), stafsetningartól, orðatalningu og sniðmátagerð. Nemendur setja upp viðbætur, prófa þær og meta notagildi þeirra. Kennarinn ræðir einnig um sjálfvirknimöguleika og hvernig hægt er að búa til persónuleg sniðmát.

Verkfæri
  • Google Docs
  • Microsoft Word
Verkefnalýsing

Nemendur fá tvíþætt verkefni. (1) Þeir setja upp og prófa a.m.k. tvær viðbætur: eina til heimildastjórnunar (t.d. EasyBib eða Paperpile) og eina til ritunarstjórnar (t.d. orðatalningu eða stafsetningarviðbót). Þeir skrifa stutta lýsingu á hverri viðbót og meta notagildi hennar. (2) Þeir búa til persónulegt APA-sniðmát í Google Docs eða Word sem inniheldur allar réttar stillingar (letur, línubil, mörk, haus, forsíðu, efnisyfirlitsreit, heimildaskrárhausinn) og vista sem template. Sniðmátið er prófað með því að nota það til að búa til stutt prufuskjal.

Getustig og forsendur
  • Lestur: Nemandi getur lesið og metið tæknilegar lýsingar á viðbótum
  • Tækni: Nemandi getur skrifað APA-ritgerð með öllum þáttum og unnið gagnvirk skjöl
  • Aðrar forsendur: Grunnþekking á viðbótum og forritum
Kennsluaðferðir
  • Uppgötvunarnám — Nemendur kanna viðbótamarkaðinn og velja viðbætur sem gætu nýst þeim. Þeir setja þær upp og prófa.
  • Sniðmátahönnun — Nemendur hanna eigið APA-sniðmát sem þeir geta notað aftur og aftur fyrir ritgerðir.
Aðlögun
Aukin áskorun

Nemendur geta búið til sniðmát með innbyggðum leiðbeiningum (placeholder text) sem aðrir nemendur geta notað

Stuðningur

Kennarinn veitir lista yfir mæltar viðbætur og sýnir uppsetningu skref fyrir skref