Að nemendur kynnist stafrænum teikniverkfærum á spjaldtölvu og upplifi gleði af því að búa til eigin myndir á skjá. Þetta er fyrsta kynning þeirra af stafrænu myndmenntaverkfæri og leggur grunn að frekari vinnu með myndvinnslu.

Kennari kynnir teikniforrit á spjaldtölvu (t.d. TuxPaint) og sýnir hvernig hægt er að velja liti og teikna á skjáinn með fingrinum eða pennaverkfæri. Nemendur fá tækifæri til að prófa sjálfir og búa til einfalda mynd. Í lok stundar sýna nemendur samnemendum sínum teikningarnar og segja frá þeim.

• TuxPaint
• Spjaldtölvur (iPad eða sambærilegar)

1. Kennari sýnir TuxPaint á skjávarpa og opnar forritið. Kynnir helstu tákn: penna, lit, gúmmí (5 mín).
2. Kennari teiknar einfalda sólarmynd á skjánum og útskýrir hvert skref (3 mín).
3. Nemendur fá spjaldtölvur og opna TuxPaint með hjálp kennara (5 mín).
4. Nemendur teikna frjálsa mynd — kennari leggur til að teikna eitthvað sem þeim finnst gaman (15 mín).
5. Kennari gengur á milli og hjálpar nemendum sem eiga í vandræðum (á meðan).
6. Nemendur sýna teikningarnar sínar á stóra skjánum og segja frá myndinni sinni (10 mín).
7. Kennari dregur saman: Í dag lærðum við að teikna á tölvu! (2 mín).

• Lestur: Nemendur geta ekki lesið; öll vinna fer fram með sjónrænum leiðbeiningum og munnlegum fyrirmælum
• Tækni: Engin fyrri tækniþekking krafist; kennari sýnir hvert skref á stórum skjá
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta haldið á spjaldtölvu og notað fingur til að snerta skjáinn

• Sýnikennsla — Kennari sýnir hvert skref á skjávarpa áður en nemendur reyna sjálfir — opna forrit, velja lit, teikna og vista
• Frjáls sköpun með stuðningi — Nemendur fá frelsi til að teikna hvað sem þeir vilja en kennari gengur á milli og veitir aðstoð eftir þörfum

Að nemendur kynnist litablöndun í stafrænu umhverfi og læri að blanda saman litum til að skapa nýja liti. Þetta tengir myndmennt og tækni saman á skemmtilegan hátt.

Kennari sýnir nemendum hvernig hægt er að blanda litum í teikniforritinu með því að mála einn lit ofan á annan. Nemendur reyna sjálfir og uppgötva hvaða litir verða til þegar grunnlitir eru blandaðir saman. Þeir búa til „litabóga-mynd” þar sem þeir nota sem flesta liti.

• TuxPaint
• Spjaldtölvur

1. Kennari rifjar upp: Þið munið TuxPaint frá síðast — í dag ætlum við að leika okkur með litina! (2 mín).
2. Kennari sýnir á skjávarpa hvernig hann málar blátt ofan á gult og spyr nemendur: Hvaða litur verður til? (5 mín).
3. Nemendur giska og kennari sýnir niðurstöðuna. Endurtekur með rauðu og bláu, gulu og rauðu (5 mín).
4. Nemendur opna TuxPaint og reyna sjálfir litablöndun — fá verkefni að finna sem flesta nýja liti (15 mín).
5. Nemendur búa til „litabógamynd” með öllum litunum sem þeir fundu (8 mín).
6. Nemendur sýna samnemendum myndir sínar og segja hvaða liti þeir fundu (5 mín).

• Lestur: Nemendur þurfa ekki að geta lesið; kennari sýnir allt sjónrænt og segir til munnlega
• Tækni: Nemendur hafa kynnst TuxPaint í fyrri kennslustund og geta opnað forritið
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að þekkja helstu liti á íslensku

• Uppgötvunarnám — Nemendur uppgötva sjálfir hvað gerist þegar litir eru blandaðir saman, frekar en að fá svarið sagt fyrir
• Sjónræn sýnikennsla — Kennari sýnir litablöndun á stórum skjá þannig að allir sjái hvernig nýir litir verða til

Að nemendur læri að taka ljósmyndir af eigin handverkum og teikningum með spjaldtölvu og sjá hvernig hægt er að geyma verk sín á stafrænu formi. Þetta tengir saman hefðbundna sköpun og stafræna miðlun.

Nemendur taka ljósmyndir af teikningum sínum eða handverkum með spjaldtölvu. Kennari sýnir hvernig myndavélin á spjaldtölvunni virkar og hvernig á að halda henni stöðugri. Nemendur skoða myndir sínar og velja þá bestu til að sýna bekknum.

• Spjaldtölvur með myndavél
• Teikningar eða handverk nemenda

1. Kennari sýnir á skjávarpa hvernig myndavélin á spjaldtölvunni virkar: opna, miða og ýta á takka (5 mín).
2. Kennari tekur mynd af einu verki og sýnir bekknum. Ræðir: Er myndin skýr? Er verkið allt á myndinni? (3 mín).
3. Nemendur fá spjaldtölvur og æfa sig í að taka mynd af borðinu sínu (5 mín).
4. Nemendur leggja teikningar sínar eða handverk á borðið og taka 2-3 myndir af hverju verki (12 mín).
5. Nemendur skoða myndirnar sínar og velja þá bestu (5 mín).
6. Nemendur sýna samnemendum sína bestu mynd og segja stuttlega frá verkinu (8 mín).
7. Kennari dregur saman: Nú getum við geymt verkin ykkar á tölvunni líka! (2 mín).

• Lestur: Nemendur þurfa ekki lestur; kennarinn sýnir og útskýrir munnlega
• Tækni: Nemendur hafa notað spjaldtölvur í fyrri kennslustundum og þekkja grunnaðgerðir
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að hafa handverk eða teikningu tilbúin til ljósmyndunar

• Verklegt nám — Nemendur læra ljósmyndun með því að gera — taka myndir og meta þær sjálfir
• Jafningjafræðsla — Nemendur sýna hvor öðru myndir sínar og gefa einfalda endurgjöf

Að nemendur læri grunnaðgerðir í myndvinnslu eins og að stækka, minnka og snúa myndum í einföldu teikniforriti. Þetta leggur grunn að frekari vinnu með stafrænar myndir.

Kennari kynnir einföldustu myndvinnsluaðgerðir í TuxPaint eða sambærilegu forriti. Nemendur opna tilbúna mynd og æfa sig í að stækka, minnka, snúa og spegla hana. Þeir búa til nýja mynd þar sem þeir nota þessar aðgerðir markvisst.

• TuxPaint
• Spjaldtölvur

1. Kennari rifjar upp teikniforritið og sýnir hvernig á að opna tilbúna mynd (3 mín).
2. Kennari sýnir hvernig á að stækka hluta af mynd og nemendur reyna sjálfir (5 mín).
3. Kennari sýnir hvernig á að minnka og snúa hlutum og nemendur reyna (5 mín).
4. Nemendur fá verkefni: Búðu til mynd af húsi og trjám þar sem sum trén eru stór og sum smá (15 mín).
5. Nemendur sýna samnemendum myndir sínar og útskýra hvaða aðgerðir þeir notuðu (8 mín).
6. Kennari dregur saman og hrósir nemendum (4 mín).

• Lestur: Nemendur eru að byrja að lesa en verkefnið byggir aðallega á sjónrænum leiðbeiningum
• Tækni: Nemendur hafa notað teikniforrit á spjaldtölvu í 1. bekk og þekkja grunnnotkun
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta fylgt einföldum skref-fyrir-skref leiðbeiningum

• Skref-fyrir-skref kennsla — Kennari sýnir eina aðgerð í einu og nemendur reyna strax á eftir áður en farið er í næsta skref
• Skapandi tilraunir — Eftir grunnkennslu fá nemendur frelsi til að prófa aðgerðirnar á eigin mynd

Að nemendur tengji saman hefðbundna handteikningu og stafræna myndvinnslu með því að teikna fyrst á pappír og bæta síðan við stafrænum áhrifum. Þetta sýnir hvernig bæði aðferðirnar geta unnið saman.

Nemendur teikna mynd á pappír, taka ljósmynd af henni með spjaldtölvu og bæta síðan við stafrænum litum, áhrifum eða textabútum í teikniforritinu. Þetta sameinar hefðbundna og stafræna sköpun.

• TuxPaint
• Spjaldtölvur með myndavél
• Teikniefni (pappír, blýantar, litir)

1. Kennari útskýrir verkefnið: Teikna mynd á pappír, ljósmynda hana og bæta við stafrænum áhrifum (3 mín).
2. Nemendur teikna einfalda mynd á pappír — t.d. af fjölskyldu sinni, dýri eða húsi (10 mín).
3. Nemendur taka ljósmynd af teikningunni með spjaldtölvu (3 mín).
4. Kennari sýnir hvernig á að opna ljósmyndina í TuxPaint og bæta við litum og stimpilmyndum (5 mín).
5. Nemendur bæta við stafrænum áhrifum á ljósmynd teikningarinnar (12 mín).
6. Nemendur sýna báðar útgáfur (pappír og stafræna) og segja frá muninum (5 mín).
7. Kennari dregur saman: Við getum notað bæði hendur og tölvu til að búa til myndir! (2 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið stutt orð en verkefnið byggir á sjónrænum verkfærum
• Tækni: Nemendur geta tekið ljósmynd á spjaldtölvu og opnað teikniforrit
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa teikniefni (blýant, litir) og spjaldtölvu

• Samþætt sköpun — Nemendur vinna í tveimur miðlum — handteikningu og stafrænu — og sjá hvernig þeir tengjast
• Samanburðarnám — Nemendur bera saman aðferðir og meta kosti og galla hverrar

Að nemendur noti stafrænt teikniverkfæri til að segja sögu í myndum. Nemendur búa til 3-4 myndir sem mynda einfalda sögu og æfa sig í frásagnartækni og röðun atburða.

Nemendur búa til stutta myndasögu í TuxPaint eða Book Creator þar sem 3-4 myndir segja sögu frá upphafi til enda. Kennari fer yfir grunnatriði sögu (upphaf, miðja, endir) og nemendur teikna hverja mynd á stafrænan hátt.

• TuxPaint eða Book Creator
• Spjaldtölvur

1. Kennari rifjar upp hvað saga er: upphaf, miðja og endir. Sýnir dæmi um einfalda myndasögu (5 mín).
2. Nemendur hugsa um sögu sem þeir vilja segja — kennari gengur á milli og hjálpar nemendum að ákveða (5 mín).
3. Nemendur teikna mynd 1 (upphaf) í forritinu (7 mín).
4. Nemendur teikna mynd 2 (miðja) (7 mín).
5. Nemendur teikna mynd 3 (endir) (7 mín).
6. Nemendur sýna myndasögur sínar á skjávarpa og segja söguna munnlega (7 mín).
7. Kennari dregur saman: Þið saguð sögu í myndum á tölvunni! (2 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið og skrifað stutt orð en myndasagan er aðallega sjónræn
• Tækni: Nemendur geta teiknað í TuxPaint og notað grunnverkfæri þess
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta hugsað um einfalda sögu með upphafi, miðju og endi

• Frásagnarmiðað nám — Nemendur byggja verkefnið á sögu sem þeir búa til sjálfir, sem eykur eignartilfinningu og áhuga
• Stigvaxandi sköpun — Nemendur vinna mynd í einu, byggja sögu sína smátt og smátt upp

Að nemendur kynnist hugmyndinni á bak við hreyfimyndir og búi til einfalda hreyfimynd úr röð mynda. Þeir læra að margar kyrrstæðar myndir geta skapað hreyfingu þegar þær eru sýndar hratt.

Kennari útskýrir hvernig hreyfimyndir virka — margar myndir í röð búa til hreyfingu. Nemendur teikna 5-8 myndir sem sýna einfalda hreyfingu (t.d. bolta sem skoppar) og nota Book Creator eða sambærilegt forrit til að setja þær saman í hreyfimynd.

• Book Creator
• Spjaldtölvur

1. Kennari sýnir einfalda hreyfimynd og spyr: Hvernig haldið þið að þetta virki? (3 mín).
2. Kennari útskýrir meginregluna: Margar myndir í röð búa til hreyfingu. Sýnir blað-hreyfimynd (flipbook) sem dæmi (5 mín).
3. Nemendur ákveða einfalda hreyfingu sem þeir vilja búa til (t.d. bolti sem skoppar, blóm sem vex, fugl sem flýgur) (3 mín).
4. Nemendur teikna 5-8 myndir á spjaldtölvu þar sem hluturinn færist aðeins á milli mynda (15 mín).
5. Kennari sýnir hvernig á að setja myndir saman í röð í Book Creator (3 mín).
6. Nemendur setja myndir sínar saman og skoða hreyfimyndina (6 mín).
7. Nemendur sýna samnemendum sínum hreyfimyndirnar (5 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið stuttar leiðbeiningar en kennari sýnir helstu skref sjónrænt
• Tækni: Nemendur hafa reynslu af stafrænum teikniverkfærum og geta opnað og vistað myndir
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa þolinmæði til að teikna margar svipaðar myndir í röð

• Sýnikennsla og tilraunir — Kennari sýnir dæmi um hreyfimynd og nemendur búa síðan til eigin tilraunir
• Skapandi ferli — Nemendur fara í gegnum skipulegt skapandi ferli: hugmynd, skipulag, framkvæmd

Að nemendur læri um meðvitaða litanotkun í stafrænum myndum og hvernig litir hafa áhrif á stemningu og merkingu. Þeir búa til mynd þar sem litaval er meðvitað og skipulag myndarinnar er vel íhugað.

Kennari fræðir nemendur um hvernig litir hafa áhrif á tilfinningar — hlýir litir, kaldir litir, andstæðir litir. Nemendur nota teikniforrit til að búa til tvær myndir af sama efni — eina með hlýjum litum og eina með köldum litum — og bera saman áhrifin.

• TuxPaint eða Canva
• Spjaldtölvur

1. Kennari sýnir tvær myndir af sama efni — eina í hlýjum litum og eina í köldum litum. Spyr: Hvernig líður ykkur þegar þið sjáið þessar myndir? (5 mín).
2. Kennari útskýrir hlýja liti (rauður, appelsínugulur, gulur) og kalda liti (blár, grænn, fjólublár) (3 mín).
3. Nemendur fá verkefni: Teiknið landslag í hlýjum litum (t.d. sólsetur) (10 mín).
4. Nemendur teikna sama landslag í köldum litum (t.d. vetrarmynd) (10 mín).
5. Nemendur bera saman myndir sínar í pörum og ræða hvaða tilfinningar litirnir vekja (7 mín).
6. Nokkrir nemendur sýna bekknum og kennari dregur saman (5 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið einfaldan texta og leiðbeiningar
• Tækni: Nemendur hafa góða grunnfærni í teikniforritinu og geta valið liti og teiknað
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að þekkja helstu liti og hafa áhuga á myndmennt

• Samanburðarkennsla — Nemendur búa til tvær útgáfur af sömu mynd og bera saman áhrifin
• Umræðunám — Nemendur ræða saman um tilfinningarleg áhrif lita áður en þeir byrja að vinna

Að nemendur búi til stafræna myndasögu í Book Creator þar sem myndir og texti vinna saman að því að segja sögu. Þetta þjálfar bæði skapandi hugsun, frásagnartækni og tæknifærni.

Nemendur nota Book Creator til að búa til stafræna myndasögu með 4-6 blaðsíðum. Á hverri blaðsíðu er mynd sem þeir teikna eða finna og stuttur texti sem segir frá sögunni. Kennarinn fer yfir uppbyggingu sögu og nemendur skipuleggja söguna áður en þeir byrja.

• Book Creator
• Spjaldtölvur

1. Kennari sýnir dæmi um stafræna myndasögu í Book Creator (3 mín).
2. Kennari rifjar upp söguuppbyggingu: upphaf, miðja, endir — og bætir við flækjustigi (3 mín).
3. Nemendur skipuleggja sögu sína á pappír: teikna smámyndir af hverri blaðsíðu (7 mín).
4. Nemendur opna Book Creator og byrja að búa til blaðsíður — teikna myndir og skrifa stuttan texta (20 mín).
5. Nemendur sýna myndasögu sína á skjávarpa og lesa texta upphátt (5 mín).
6. Kennari og samnemendur gefa jákvæð viðbrögð (2 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið og skrifað stuttar setningar á íslensku
• Tækni: Nemendur hafa notað Book Creator eða svipuð forrit áður
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta hugsað um sögu og skipulagt hana í röð

• Verkefnamiðað nám — Nemendur vinna heilt skapandi verkefni frá hugmynd til lokaafurðar
• Skipulagsfærni — Nemendur skipuleggja sögu sína fyrst áður en þeir byrja stafrænu vinnuna

Að nemendur læri að nota einföld áhrif (síur og litabreytingar) á stafrænar myndir og sjá hvernig þau breyta útliti og stemningu. Þetta kynnir grundvallaratriði myndvinnslu sem nemendur þurfa í framhaldinu.

Nemendur nota Canva eða svipað forrit til að opna ljósmynd og bæta við áhrifum eins og síum, birtustillingu og litabreytingum. Þeir bera saman upprunalega mynd og breyttu útgáfuna og ræða muninn.

• Canva
• Spjaldtölvur eða tölvur

1. Kennari sýnir ljósmynd á skjávarpa og sýnir 3-4 mismunandi síur. Spyr: Hvernig breyttist myndin? (5 mín).
2. Kennari sýnir hvernig á að stilla birtu og lit á mynd (3 mín).
3. Nemendur opna Canva og hlaða inn ljósmynd (eða nota tilbúna) (5 mín).
4. Nemendur prófa mismunandi síur og áhrif á mynd sína og vista 3 mismunandi útgáfur (15 mín).
5. Nemendur bera saman útgáfurnar sínar í pörum og ræða hvaða útgáfu þeim líkar best og hvers vegna (7 mín).
6. Nokkrir nemendur sýna bekknum og kennari dregur saman (5 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið leiðbeiningar og tóla-nöfn á íslensku eða ensku
• Tækni: Nemendur hafa unnið með stafrænar myndir í fyrri bekkjum og þekkja grunnnotkun spjaldtölvu
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa ljósmynd til að vinna með — geta tekið hana sjálfir eða notað tilbúna

• Skref-fyrir-skref kennsla — Kennari sýnir hvert áhrif í senn á skjávarpa og nemendur herma eftir á eigin tækjum
• Gagnrýnin skoðun — Nemendur skoða áhrif myndbreytinga og meta hvernig þær breyta merkingu eða stemningu

Að nemendur noti stafræn verkfæri til að búa til myndskreytingar við texta eða sögu. Þeir læra að velja mynd sem tengist efninu og setja hana fram á fagurlegum hátt.

Nemendur fá stuttan texta (t.d. ljóð eða kafla úr sögu) og búa til stafræna myndskreytingu við hann í Canva eða teikniforritinu. Þeir velja liti, form og myndir sem tengjast efni textans og setja skreytinguna fram á blaðsíðu með textanum.

• Canva
• Spjaldtölvur eða tölvur

1. Kennari les stutt ljóð eða sögukafla upphátt og sýnir á skjávarpa (3 mín).
2. Kennari sýnir tvö dæmi um myndskreytingar við textann — eina góða og eina sem passar ekki. Spyr nemendur hvaða er betri og hvers vegna (5 mín).
3. Nemendur fá textann á blað eða stafrænt og skipuleggja skreytinguna sína (5 mín).
4. Nemendur opna Canva og búa til myndskreytingu — velja bakgrunn, bæta við myndum, teikna og setja inn textann (18 mín).
5. Nemendur kynna skreytinguna sína í litlum hópum og útskýra val sitt (7 mín).
6. Kennari dregur saman og hrósur (2 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið aldursviðeigandi texta á íslensku
• Tækni: Nemendur hafa notað Canva eða Book Creator áður og geta sett inn myndir og texta
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta lesið og skilið textann sem þeir eiga að skreyta

• Skapandi verkefnamiðað nám — Nemendur búa til eigin hönnun sem tengist texta og taka ákvarðanir um sjónræna framsetningu
• Ígrundun á eigin vali — Nemendur verða að rökstyðja val sitt á litum og myndum — hvers vegna völdu þeir þetta?

Að nemendur læri að skanna eða ljósmynda hefðbundin listaverk (teikningar, málverk) og deila þeim á stafrænan hátt. Þeir skilja að hægt er að varðveita og miðla verkum á fleiri en einn hátt.

Nemendur taka ljósmyndir eða skanna listaverk sín úr myndmennt. Þeir bæta við nafni og stuttri lýsingu og deila á stafrænan vettvang (t.d. Padlet eða Book Creator). Þetta tengir saman hefðbundna sköpun, varðveislu og stafræna miðlun.

• Spjaldtölvur með myndavél
• Padlet

1. Kennari útskýrir verkefnið: Við ætlum að gera stafrænt listasafn úr ykkar verkum! (3 mín).
2. Kennari sýnir hvernig á að ljósmynda listaverk þannig að myndin verði skýr og lituð (góð lýsing, rétt horn) (5 mín).
3. Nemendur ljósmynda eigin listaverk (8 mín).
4. Kennari sýnir hvernig á að setja mynd og texta inn á Padlet (3 mín).
5. Nemendur hlaða mynd inn á Padlet, skrifa nafn verksins og stutta lýsingu (12 mín).
6. Bekkurinn skoðar sameiginlegt Padlet og nemendur segja frá verkum sínum (7 mín).
7. Kennari dregur saman: Nú getum við alltaf skoðað listasafnið ykkar á netinu! (2 mín).

• Lestur: Nemendur geta skrifað stuttar lýsingar á eigin verkum
• Tækni: Nemendur geta tekið ljósmyndir og notað einfalt deiliforrit
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að hafa listaverk tilbúin til varðveislu

• Verklegt nám með stafræna miðlun — Nemendur læra að nota tækni til að varðveita og deila eigin sköpun
• Samfélagsnám — Nemendur sjá verk sín á sameiginlegum vettvangi og gefa hvert öðru endurgjöf

Að nemendur læri að nota grunnform (hringi, ferhyrninga, þríhyrninga) og mynstursköpun í hönnunarhugbúnaði. Þetta leggur grunn að skipulagðri hönnun og sýnir hvernig einföld form geta myndað flókin mynstur.

Nemendur nota Canva til að búa til mynstur úr grunnformum. Kennari kynnir formverkfærin, hvernig á að afrita form, breyta lit og stærð, og raða þeim í mynstur. Nemendur hanna eigið mynstur sem hægt væri að nota t.d. á bókakápu eða veggspjald.

• Canva
• Tölvur eða spjaldtölvur

1. Kennari sýnir dæmi um mynstur í raunheiminum — á fatnaði, byggingarlist, flísum (5 mín).
2. Kennari sýnir hvernig á að nota formverkfæri í Canva: velja form, breyta lit, afrita og raða (10 mín).
3. Nemendur prófa sjálfir — búa til hring, ferhyrning og þríhyrning og breyta lit þeirra (10 mín).
4. Kennari sýnir hvernig á að afrita og raða í mynstur (5 mín).
5. Nemendur fá verkefni: Hannið mynstur úr a.m.k. tveimur mismunandi formum sem hægt væri að nota á bókakápu (30 mín).
6. Nemendur kynna hönnun sína í litlum hópum og útskýra val á formum og litum (12 mín).
7. Nemendur velja bestu hönnunina til að prenta út og sýna á vegg (5 mín).
8. Kennari dregur saman (3 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið leiðbeiningar og tólnöfn á íslensku og ensku
• Tækni: Nemendur hafa notað Canva áður til einfalds hönnunarverkefnis
• Aðrar forsendur: Nemendur þekkja grunnform úr stærðfræðitímum

• Sýnikennsla og æfingar — Kennari sýnir hvert tól og nemendur æfa strax. Síðan fá þeir frelsi til að hanna eigið mynstur
• Stærðfræðileg tengsl — Nemendur sjá tengsl formfræði í stærðfræði og hönnun

Að nemendur kynnist hugmyndinni um lög (layers) í myndvinnslu — hvernig hægt er að leggja einn hlut ofan á annan og breyta hverjum lagi fyrir sig. Þetta er grunnfærni í allri faglegu myndvinnslu.

Kennari notar Canva til að útskýra hugtakið lög — bakgrunnur, miðlag og forgrunnur. Nemendur búa til mynd úr þremur lögum: bakgrunnsmynd, aðalmynd og texta ofan á. Þeir læra að færa hluti á milli laga og skipta um röð.

• Canva
• Tölvur eða spjaldtölvur

1. Kennari notar 3 gegnsæ blöð á overhead eða á borð: bakgrunnur (himinn), miðlag (fjall) og forgrunnur (blóm). Sýnir hvernig hægt er að breyta röð þeirra (8 mín).
2. Kennari sýnir sama á Canva — bakgrunnsmynd, aðalmynd ofan á, texti efst (10 mín).
3. Nemendur opna Canva og búa til mynd: (a) velja bakgrunn, (b) setja inn mynd, (c) bæta við texta (20 mín).
4. Kennari sýnir hvernig á að breyta röð laga og nemendur reyna sjálfir (10 mín).
5. Nemendur fá verkefni: Búið til plakat um uppáhalds dýrið ykkar með bakgrunni, mynd af dýrinu og texta. Notið a.m.k. 3 lög (20 mín).
6. Nemendur sýna plakat í litlum hópum og útskýra lagaskiptinguna (8 mín).
7. Kennari dregur saman (4 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið leiðbeiningar og tólnöfn
• Tækni: Nemendur hafa reynslu af Canva og geta sett inn myndir og texta
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að skilja hugtakið „ofan á” og „undir” — rúmleg hugtök

• Áþreifanleg líking — Kennari notar gegnsæ blöð lögð ofan á hvort annað til að sýna lagahugtakið áður en farið er í tölvu
• Verkleg æfing — Nemendur prófa sjálfir að setja saman lög og breyta röð þeirra

Að nemendur læri að fjarlægja bakgrunn af mynd til að einangra aðalefnið. Þetta er mikilvæg grunnfærni í myndvinnslu sem opnar möguleika á samsetningu mynda og hönnun.

Nemendur nota bakgrunnsfjarlægingarverkfæri í Canva til að fjarlægja bakgrunn af ljósmynd. Þeir setja síðan aðalefnið á nýjan bakgrunn og sjá hvernig sama mynd getur litið gjörólíkt út eftir bakgrunni.

• Canva
• Tölvur eða spjaldtölvur

1. Kennari sýnir mynd af ketti á bakgrunni. Spyr: Hvað ef við viljum setja kettinn á ströndina? (3 mín).
2. Kennari sýnir hvernig bakgrunnsfjarlæging virkar í Canva — einn smellur og bakgrunnurinn hverfur (5 mín).
3. Nemendur prófa sjálfir á tilbúinni mynd (10 mín).
4. Kennari sýnir hvernig á að setja myndina á nýjan bakgrunn (5 mín).
5. Nemendur fá verkefni: Takið ljósmynd af ykkur sjálfum eða vinnu, fjarlægið bakgrunn og setjið á a.m.k. 3 mismunandi bakgrunn (30 mín).
6. Nemendur velja bestu samsetta myndina sína og kynna fyrir litlum hóp (15 mín).
7. Bekkurinn velur skemmtilegustu samsettingar til að sýna á skjávarpa (8 mín).
8. Kennari dregur saman (4 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið leiðbeiningar á íslensku og ensku
• Tækni: Nemendur hafa reynslu af Canva og skilja lagahugtakið
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta valið viðeigandi ljósmyndir til vinnslu

• Sýnikennsla og tilraunir — Kennari sýnir aðgerðina og nemendur reyna strax á eftir; endurtekið nokkrum sinnum
• Skapandi beiting — Eftir grunnfærni fá nemendur frjálst skapandi verkefni til að beita nýrri færni

Að nemendur læri að nota síur og áferðaráhrif í myndvinnslu til að breyta útliti og stemningu mynda á markvissan hátt. Þeir öðlast dýpri skilning á sjónrænum áhrifum og þróa gagnrýna sýn á myndvinnslu.

Nemendur nota Canva eða GIMP til að beita mismunandi síum og áferðaráhrifum á ljósmyndir. Þeir skoða hvernig síur breyta stemningu, birtu og litaskala mynda. Nemendur búa til safn af sömu mynd með mismunandi síum og velja þá útgáfu sem þeir telja henta best ákveðnum tilgangi.

• Canva eða GIMP
• Tölvur

1. Kennari sýnir sömu ljósmynd með 6 mismunandi síum. Nemendur ræða hvernig hver síur breytir myndinni (8 mín).
2. Kennari útskýrir mismunandi tilgang síur: svarthvítt fyrir dramatík, hlý síur fyrir notalegt, köld síur fyrir fjarlægð (7 mín).
3. Nemendur opna Canva/GIMP og hlaða inn eigin ljósmynd (5 mín).
4. Nemendur prófa a.m.k. 8 mismunandi síur og vista 5 útgáfur af myndinni (20 mín).
5. Nemendur fá 3 tilganga (fréttamynd, bókakápa, auglýsing) og velja bestu síuna fyrir hvern tilgang (15 mín).
6. Nemendur kynna val sitt í litlum hópum og rökstyðja (15 mín).
7. Umræða í heild: Hvað lærðum við um áhrif síur? (7 mín).
8. Kennari dregur saman (3 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið leiðbeiningar og greinar um myndvinnslu
• Tækni: Nemendur hafa reynslu af Canva og geta unnið með myndir sjálfstætt
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að hafa ljósmyndir til vinnslu eða geta tekið nýjar

• Samanburðargreining — Nemendur bera saman mismunandi síur á sömu mynd og greina sjónræn áhrif hverrar
• Tilgangsmiðuð hönnun — Nemendur velja síu eftir tilgangi — fréttamynd, listræn tjáning, auglýsing

Að nemendur búi til stop-motion hreyfimynd með raunverulegum hlutum eða teikningum. Þeir læra ferlið frá hugmynd til útfærslu og skilja hvernig margar kyrrstæðar ljósmyndir mynda hreyfingu.

Nemendur vinna í litlum hópum að stop-motion hreyfimynd. Þeir nota leirmyndir, teikningar eða hluti sem þeir hreyfa örlítið á milli mynda. Spjaldtölva eða sími tekur ljósmyndir og stop-motion-forrit setur þær saman í hreyfimynd.

• Stop Motion Studio (app)
• Spjaldtölvur með myndavél
• Leir, pappír eða litlir hlutir

1. Kennari sýnir dæmi um stop-motion myndbandið og útskýrir aðferðina (8 mín).
2. Nemendur skiptast í hópa (3-4) og velja sögu — skrifa einfalda söguyfirlit (10 mín).
3. Hópar undirbúa persónur og leikmynd úr leir eða pappír (15 mín).
4. Kennari sýnir hvernig Stop Motion Studio virkar: setja upp myndavél, taka mynd, hreyfa hlut, taka mynd aftur (5 mín).
5. Hópar taka 30-60 myndir til að búa til 5-15 sekúndna hreyfimynd (25 mín).
6. Hópar skoða hreyfimynd sína og bæta ef þörf er (7 mín).
7. Hópar sýna hreyfimyndir sínar fyrir bekknum (8 mín).
8. Kennari dregur saman (2 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið leiðbeiningar og skipulagt verkefni skriflega
• Tækni: Nemendur geta tekið ljósmyndir og unnið með einföld forrit á spjaldtölvu
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa þolinmæði og nákvæmni til að taka margar myndir með litlum breytingum

• Samvinnunám í hópum — Nemendur vinna saman í litlum hópum þar sem hver hefur hlutverk — leikstjóri, ljósmyndari, hreyfingaraðili
• Skapandi ferli — Nemendur fara í gegnum skipulagt skapandi ferli: hugmynd, skipulag, framkvæmd, endurmat

Að nemendur noti hönnunarforrit til að búa til fagleg veggspjöld eða bæklinga. Þeir læra grundvallaratriði útlitshönnunar: jafnvægi, lesanleiki, litanotkun og samband texta og mynda.

Nemendur hanna veggspjald eða bækling í Canva um efni úr öðru námsgrein (t.d. náttúrufræði eða samfélagsfræði). Kennari fer yfir grunnreglur hönnunar og nemendur beita þeim í eigin verkefni.

• Canva
• Tölvur

1. Kennari sýnir dæmi um góð og slæm veggspjöld. Nemendur ræða hvað virkar og hvað ekki (8 mín).
2. Kennari kynnir 4 grunnreglur: (a) stór fyrirsögn, (b) lesanlegt letur, (c) samhæfðir litir, (d) jafnvægi milli mynda og texta (10 mín).
3. Nemendur velja efni (t.d. dýrategund, land, sögulegur atburður) og safna texta og myndum (10 mín).
4. Nemendur opna Canva og velja sniðmát eða byrja á hreinu blaði (5 mín).
5. Nemendur hanna veggspjaldið — setja inn texta, myndir og skipuleggja útlitið (25 mín).
6. Nemendur skiptast á verkefnum í pörum og gefa hvert öðru endurgjöf út frá hönnunarreglunum (10 mín).
7. Nemendur lagfæra eftir endurgjöf (7 mín).
8. Kynning á bestu verkum og samantekt (5 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið og skrifað texta um efni sem þeir þekkja
• Tækni: Nemendur hafa reynslu af Canva og geta sett inn myndir, texta og form
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa efni til að setja á veggspjaldið — texta og myndir um valið efni

• Hönnunarreglur og beiting — Kennari kynnir grunnreglur og nemendur beita þeim strax í eigin verkefni
• Jafningjafeedback — Nemendur skoða verk hvers annars og gefa uppbyggilega endurgjöf

Að nemendur læri að sameina margar myndir í eina heild með myndvinnsluverkfærum. Þeir þróa skilning á samsetningu, sjónrænni samhæfni og hvernig hægt er að búa til nýtt efni úr mörgum upprunalegu myndum.

Nemendur nota Canva eða GIMP til að sameina a.m.k. 3 myndir í eina samsetta mynd. Þeir fjarlægja bakgrunn, laga stærðir, aðlaga liti og setja saman á sameiginlegan bakgrunn. Lokaverkefnið er collage eða samsett mynd sem segir sögu eða sýnir þema.

• Canva eða GIMP
• Tölvur

1. Kennari sýnir dæmi um samsettar myndir — collage, auglýsingar, bókakápur. Ræðir hvernig þær eru gerðar (8 mín).
2. Kennari sýnir ferlið skref fyrir skref: velja myndir, fjarlægja bakgrunn, laga stærðir, setja saman (12 mín).
3. Nemendur velja þema (t.d. „Draumaferðalag”, „Framtíðarborg”, „Landslag sem ekki er til”) og safna 3-5 myndum (10 mín).
4. Nemendur vinna sjálfstætt að samsettu myndinni sinni í Canva/GIMP (30 mín).
5. Nemendur kynna verk sín í litlum hópum og útskýra val á myndum og samsetningu (12 mín).
6. Bekkurinn velur 3-4 bestu myndir til að sýna á skjávarpa og ræða saman (5 mín).
7. Kennari dregur saman (3 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið leiðbeiningar á íslensku og ensku í hugbúnaðinum
• Tækni: Nemendur kunna grunnnotkun Canva eða GIMP, þar á meðal bakgrunnsfjarlægingu og lagaskiptingu
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa aðgang að myndasafni eða geta tekið eigin ljósmyndir

• Sýnikennsla og sjálfstæð vinna — Kennari sýnir aðferðina og nemendur vinna síðan sjálfstætt að eigin verkefni
• Gagnrýnin greining — Nemendur greina samsetta mynd og meta hvort hún sé sannfærandi sjónrænt

Að nemendur noti myndir, texta og hreyfimyndir til að búa til stutt kynningarmyndband. Þeir læra grundvallaratriði myndbandshönnunar og hvernig sjónrænt efni styður skilaboð.

Nemendur búa til 30-60 sekúndna kynningarmyndband í Canva (video) eða sambærilegu forriti. Myndbandið getur verið um námsefni, viðburð eða hugmynd. Þeir nota myndir, texta, umskipti og tónlist til að miðla skilaboðum á áhrifaríkan hátt.

• Canva (video)
• Tölvur

1. Kennari sýnir 2 dæmi um stutt kynningarmyndbönd og nemendur ræða hvað virkaði vel (8 mín).
2. Kennari fer yfir grunnatriði: Skýr skilaboð, góðar myndir, lesanlegur texti, viðeigandi umskipti (7 mín).
3. Nemendur velja efni og skrifa söguyfirlit (storyboard) á pappír: hvað kemur á hverri senu? (10 mín).
4. Kennari sýnir hvernig myndbandsaðgerðir virka í Canva: bæta við slaidum, myndum, texta, umskiptum og tónlist (10 mín).
5. Nemendur búa til myndband sitt í Canva (30 mín).
6. Nemendur sýna myndbönd sín fyrir bekknum (10 mín).
7. Bekkurinn gefur uppbyggilega endurgjöf (3 mín).
8. Kennari dregur saman (2 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið og skrifað texta sem miðlar upplýsingum á stuttan hátt
• Tækni: Nemendur hafa reynslu af Canva og geta unnið með myndir og texta
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa efni til myndbands — ljósmyndir, texta og hugmynd um skilaboð

• Verkefnamiðað nám — Nemendur vinna heilt verkefni frá hugmynd til fullunnar afurðar
• Skipulagsfærni — Nemendur skipuleggja myndband fyrst á pappír (storyboard) áður en þeir fara í tæknina

Að nemendur læri að búa til grafík sem hentar til notkunar á vefsíðum — borða, tákn og smámyndir. Þeir skilja mismunandi stærðir, skráarsnið og hvernig grafík þarf að vera hönnuð með markhóp í huga.

Nemendur hanna grafík fyrir ímyndaða vefsíðu í Canva. Þeir búa til borða (banner), smámyndir og tákn í réttum stærðum. Kennarinn kynnir helstu skráarsnið (PNG, JPG) og hvers vegna stærðir skipta máli á vefnum.

• Canva
• Tölvur

1. Kennari sýnir vefsíðu og bendir á grafík: borða, smámyndir, tákn. Hvað ef grafíkin væri slæm? (5 mín).
2. Kennari útskýrir stærðir (pixels), skráarsnið (PNG fyrir gagnsæi, JPG fyrir ljósmyndir) og upplausn (10 mín).
3. Nemendur velja þema fyrir „vefsíðu” (t.d. íþróttafélag, tónlistarhópur, náttúrusíða) (5 mín).
4. Kennari sýnir hvernig á að stilla sérsniðnar stærðir í Canva (5 mín).
5. Nemendur hanna: (a) borða (1200x400px), (b) 2 smámyndir (400x400px), (c) 3 tákn (100x100px) (35 mín).
6. Nemendur flytja út í réttu sniði og kynna hönnun sína í litlum hópum (12 mín).
7. Bekkurinn ræðir: Hvað gerir góða vefgrafík? (5 mín).
8. Kennari dregur saman (3 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið og skilið leiðbeiningar um stærðir og skráarsnið
• Tækni: Nemendur hafa góða reynslu af Canva og geta unnið sjálfstætt með hönnunarverkfæri
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að hafa hugmynd um hvaða vefsíðu grafíkin er ætluð fyrir

• Raunveruleg hönnunarverkefni — Nemendur hanna grafík fyrir raunhæfan tilgang sem gefur verkefninu merkingu
• Tæknileg fræðsla — Nemendur læra tæknilegar staðreyndir um skráarsnið og stærðir sem yfirfærast á önnur verkefni

Að nemendur nái meiri tökum á nákvæmri bakgrunnsfjarlægingu og beitingu áhrifa í faglegum myndvinnsluhugbúnaði. Þeir læra mismunandi aðferðir til bakgrunnsfjarlægingar og hvernig á að fínstilla niðurstöður.

Nemendur nota GIMP eða Canva Pro til að fjarlægja bakgrunn af flóknum myndum (t.d. hár, gras, gegnsæir hlutir). Þeir læra að nota fínstillingarverkfæri til að bæta brúnir og bæta við skugga og birtuáhrifum til að gera samsettar myndir sannfærandi.

• GIMP
• Tölvur

1. Kennari sýnir dæmi um vel og illa fjarlægðan bakgrunn — nemendur sjá muninn (5 mín).
2. Kennari sýnir 3 mismunandi aðferðir í GIMP: sjálfvirk fjarlæging, handvirk val og litaval (15 mín).
3. Nemendur prófa hverja aðferð á tilbúinni mynd (15 mín).
4. Kennari sýnir hvernig á að fínstilla brúnir (feather, refine edge) og bæta við skugga (10 mín).
5. Nemendur fá verkefni: Fjarlægðu bakgrunn af ljósmynd af þér sjálfum og settu á 3 mismunandi bakgrunn — einn raunhæfan, einn grínískan og einn listrænan (25 mín).
6. Nemendur kynna myndir sínar og meta gæði bakgrunnsfjarlægingar í pörum (8 mín).
7. Kennari dregur saman (2 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið tæknilegar leiðbeiningar á íslensku og ensku
• Tækni: Nemendur hafa reynslu af myndvinnslu og bakgrunnsfjarlægingu á einfaldari stigum
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa góðar ljósmyndir til vinnslu — geta tekið þær sjálfir eða notað tilbúnar

• Stigvaxandi færnikennsla — Kennari byrjar á einfalda dæmi og eykur smátt og smátt flókni
• Sjálfsmatsverkfæri — Nemendur meta eigin vinnu og bera saman við dæmi um góð gæði

Að nemendur kynnist blendimöguleikum (blending modes) í myndvinnslu og læri hvernig mismunandi blendistillingar breyta samspili tveggja eða fleiri laga. Þetta opnar nýja möguleika í skapandi myndvinnslu.

Nemendur nota GIMP til að kanna mismunandi blendistillingar eins og Multiply, Screen, Overlay og Soft Light. Þeir leggja tvær myndir saman og sjá hvernig blendistilling breytir samspili þeirra. Lokaverkefnið er listræn mynd sem notar blendistillingar markvisst.

• GIMP
• Tölvur

1. Kennari sýnir tvær myndir lagðar saman á „Normal” og breytir síðan í Multiply, Screen, Overlay — nemendur sjá muninn (8 mín).
2. Kennari útskýrir hvernig helstu blendistillingar virka: Multiply (myrkvun), Screen (ljósun), Overlay (andstæður), Soft Light (mild) (10 mín).
3. Nemendur fá tvær myndir og prófa a.m.k. 8 blendistillingar sjálfir — skrá hvað gerist (15 mín).
4. Kennari sýnir hvernig gagnsæi (opacity) stýrir styrk blendiáhrifa (5 mín).
5. Nemendur fá verkefni: Búið til listræna mynd úr a.m.k. 3 lögum þar sem blendistillingar eru notaðar markvisst. Gefið henni titil og stuttan texta sem útskýrir tilganginn (30 mín).
6. Nemendur kynna verk sín og útskýra hvaða blendistillingar þeir notuðu og hvers vegna (10 mín).
7. Kennari dregur saman (2 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið tæknilegar leiðbeiningar og hugtök
• Tækni: Nemendur kunna á lagakerfi GIMP og geta unnið með mörg lög
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa myndir til vinnslu og áhuga á sjónrænni sköpun

• Tilraunanám — Nemendur prófa margar blendistillingar og uppgötva sjálfir áhrifin áður en þeim er útskýrt
• Skapandi beiting — Nemendur nota blendistillingar til að skapa listrænna mynd sem endurspeglar eigin hugmyndir

Að nemendur læri grunnatriði hreyfigrafíkur (motion graphics) — hvernig á að gefa kyrrstæðu myndefni hreyfingu til að gera kynningar og auglýsingar áhrifaríkari.

Nemendur nota Canva (animate) eða sambærilegt verkfæri til að búa til stutt hreyfigrafísku verkefni þar sem texti og myndir hreyfast á skjáinn. Þeir hanna auglýsingu, kynningarglæru eða smáforrit fyrir samfélagsmiðla.

• Canva (animate/video)
• Tölvur

1. Kennari sýnir dæmi um hreyfigrafík úr raunheiminum: auglýsingar, Instagram Stories, YouTube-inngangar (8 mín).
2. Kennari útskýrir grunnatriði: timing, áttir, flæði, lesanleiki (7 mín).
3. Kennari sýnir hvernig Canva animate virkar — mismunandi hreyfistillingar á texta og myndum (10 mín).
4. Nemendur velja verkefni: auglýsing, Instagram-story eða kynningarglæra (5 mín).
5. Nemendur hanna og búa til hreyfigrafík — fyrsta útgáfa (25 mín).
6. Nemendur sýna í pörum og fá endurgjöf (8 mín).
7. Nemendur lagfæra og bæta (10 mín).
8. Kynning á lokaverkum og samantekt (7 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið og skrifað kynningartexta
• Tækni: Nemendur hafa reynslu af Canva og myndbandshönnun
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa hugmynd um efni sem þeir vilja kynna

• Greining og sköpun — Nemendur greina dæmi um hreyfigrafík í raunheiminum og búa síðan til eigin verk
• Ítrunarnám — Nemendur gera fyrstu útgáfu, fá endurgjöf og bæta við — endurtekið ferli

Að nemendur skilji hvernig sömu skilaboð þurfa mismunandi sjónræna framsetningu eftir miðlinum — prentmiðill, vefur, samfélagsmiðlar. Þeir hanna sama efni fyrir þrjá mismunandi miðla og læra um stærðir, upplausn og markhópahugsun.

Nemendur fá viðfangsefni (t.d. viðburðakynningu) og hanna það fyrir þrjá mismunandi miðla: prentaðan bækling, vefsíðuborða og Instagram-færslu. Þeir laga stærðir, textamagn, myndval og útlit eftir hverju sniði.

• Canva
• Tölvur

1. Kennari sýnir dæmi: sama auglýsing á plakati, á vefsíðu og á Instagram. Hvað er ólíkt? (8 mín).
2. Kennari fer yfir lykilmun: stærðir, textamagn, myndval, áherslur eftir miðli (10 mín).
3. Nemendur velja viðfangsefni (t.d. tónleikakynningu eða skólaviðburð) og safna efni (7 mín).
4. Nemendur hanna útgáfu 1: prentaðan bækling (A5) í Canva (15 mín).
5. Nemendur hanna útgáfu 2: vefsíðuborða (1200x400px) (12 mín).
6. Nemendur hanna útgáfu 3: Instagram-færslu (1080x1080px) (12 mín).
7. Nemendur kynna allar þrjár útgáfur í litlum hópum og útskýra hönnunarval (10 mín).
8. Bekkurinn ræðir: Hvað er mikilvægast að hafa í huga í hönnun fyrir mismunandi miðla? (4 mín).
9. Kennari dregur saman (2 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið og skrifað kynningartexta á íslensku
• Tækni: Nemendur hafa góða reynslu af Canva og myndvinnslu, þekkja stærðir og skráarsnið
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa grundvallarskilning á mismunandi miðlum og markhópahugsun

• Samanburðarhönnun — Nemendur hanna sama efni á mismunandi hátt og bera saman — sjá hvernig miðillinn stýrir hönnuninni
• Gagnrýnin endurgjöf — Nemendur gefa hvert öðru skipulagða endurgjöf á hönnunarval

Að nemendur læri faglegt hönnunarferli frá frumdrögum (sketch/wireframe) til lokaútfærslu. Þeir skilja hvers vegna skipulagning og frumdrög eru mikilvæg áður en farið er í stafræna vinnu.

Nemendur hanna vöruumbúðir, bókakápu eða plakat. Þeir byrja á handteiknuðum frumdrögum, fá endurgjöf, endurskoða og útfæra síðan stafrænt í Canva eða GIMP. Ferlið leggur áherslu á ítrun — gera, meta, bæta.

• Canva eða GIMP
• Blýantur og pappír
• Tölvur

1. Kennari útskýrir hönnunarferlið: hugmynd → frumdrög → endurgjöf → stafræn útfærsla (5 mín).
2. Nemendur velja verkefni: bókakápu, vöruumbúðir eða viðburðaplakat (3 mín).
3. Nemendur teikna 2-3 mismunandi frumdrög á pappír (15 mín).
4. Nemendur sýna frumdrög í pörum og fá endurgjöf: Hvað virkar? Hvað mætti bæta? (8 mín).
5. Nemendur endurskoða frumdrög og velja besta útgáfuna (5 mín).
6. Nemendur útfæra lokahönnun stafrænt í Canva eða GIMP (30 mín).
7. Nemendur kynna lokaverkefni — sýna bæði frumdrög og lokahönnun og ræða ferlið (10 mín).
8. Kennari dregur saman: Ferlið skiptir máli, ekki bara lokaafurðin! (4 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið og metið hönnunarleiðbeiningar
• Tækni: Nemendur hafa góða reynslu af Canva eða GIMP og geta unnið sjálfstætt
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa teiknibúnað og aðgang að stafrænum hönnunarverkfærum

• Ítrunarhönnun (iterative design) — Nemendur fara í gegnum ferli: frumdrög → endurgjöf → endurskoðun → stafræn útfærsla
• Skipulagður jafningjafeedback — Nemendur fá og gefa endurgjöf eftir skýrum viðmiðum

Að nemendur kynnist stafrænum burstum (brushes) og noti þá til að búa til stafrænar teikningar sem líkja eftir hefðbundnum teikniaðferðum. Þeir læra muninn á mismunandi burstum og hvernig þeir skapa ólík áhrif.

Nemendur nota GIMP eða sambærilegt forrit til að vinna með mismunandi stafræna bursta: olíumálunarbursti, blýants, kolbursti, vatnslitabursti. Þeir búa til stafræna teikningu sem notar a.m.k. 3 mismunandi burstatypur.

• GIMP
• Tölvur (helst með teikniborði/pennainntak)

1. Kennari sýnir mismunandi stafræna bursta í GIMP og ber saman við hefðbundnar teikniaðferðir (8 mín).
2. Nemendur fá „burstaprófunarblað” — prófa hvern bursta og skrifa niður hvað hann líkist (15 mín).
3. Kennari sýnir hvernig á að breyta stærð, gagnsæi og þrýstingi á burstum (5 mín).
4. Nemendur fá verkefni: Búið til stafræna teikningu (t.d. landslag, andlit, hlut) þar sem þið notið a.m.k. 3 mismunandi bursta. Hver bursti á að gegna sérstöku hlutverki (35 mín).
5. Nemendur kynna teikningu sína og útskýra val á burstum (12 mín).
6. Bekkurinn ræðir: Hvenær hentar hver bursti best? (3 mín).
7. Kennari dregur saman (2 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið tæknilegar leiðbeiningar um bursta og stillingar
• Tækni: Nemendur hafa reynslu af GIMP og geta unnið með lög og verkfæri
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa áhuga á teikningu og skapandi vinnu

• Tilraunir og samanburður — Nemendur prófa marga bursta og bera saman áhrifin á kerfisbundinn hátt
• Skapandi verkefni með skilyrðum — Nemendur fá skapandi frelsi en þurfa að uppfylla tiltekin skilyrði (t.d. nota a.m.k. 3 bursta)

Að nemendur sameini margar tegundir stafræns efnis — myndir, myndbönd, hreyfigrafík, texta og hljóð — í eitt stórt margmiðlunarverkefni. Þeir sýna yfirgripsmikla tæknifærni og skapandi hugsun.

Nemendur vinna að margmiðlunarverkefni þar sem þeir sameina a.m.k. 3 tegundir stafræns efnis (t.d. myndir, hreyfigrafík og hljóð) í eina heild. Verkefnið getur verið kynning á málefni, stafræn sýning eða auglýsingaherferð. Nemendur vinna sjálfstætt eða í pörum frá hugmynd til lokaafurðar.

• Canva, GIMP og/eða Photoshop
• Tölvur

1. Kennari kynnir verkefnið: Búið til margmiðlunarverkefni sem notar a.m.k. 3 tegundir stafræns efnis. Sýnir dæmi (8 mín).
2. Nemendur velja efni og gerð verkefnis — skrifa stuttan verkefnaáætlun (10 mín).
3. Kennari samþykkir áætlanir og gefur ráð (5 mín).
4. Nemendur vinna sjálfstætt að verkefninu — kennari gengur á milli og styður (40 mín).
5. Nemendur sýna í pörum og fá endurgjöf á miðjum vegi (8 mín).
6. Nemendur lagfæra og ljúka við (lýkur heima ef þörf er).
7. Kynning á lokaverkefnum næstu kennslustund (seinni hluti tíma).
8. Kennari dregur saman og tengir við framtíðarnám (9 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið, skrifað og unnið sjálfstætt með tæknileiðbeiningar
• Tækni: Nemendur hafa reynslu af myndvinnslu, hreyfigrafík, hönnun og geta unnið í mörgum forritum
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa skipulagsfærni og getu til sjálfstæðrar verkefnavinnu

• Sjálfstæð verkefnamiðuð vinna — Nemendur bera ábyrgð á eigin verkefni frá hugmynd til kynningar
• Portfóliónálgun — Verkefnið verður hluti af stafrænu portfólíói nemenda sem sýnir færni þeirra

Að nemendur hanni heildar sjónrænt yfirbragð fyrir vörumerki — lógó, litapalletta, leturval og beitingu á ólíkum flötum (vefsíða, umbúðir, auglýsing). Þeir kynnast vörumerkjahönnun og sjónrænni samhæfni.

Nemendur fá verkefni að hanna sjónrænt yfirbragð fyrir ímyndað vörumerki. Þeir byrja á lógói, velja litapalletttu og leturval, og hanna síðan vefsíðuútlit og vöruumbúðir sem nota sama sjónræna yfirbragð. Þetta líkir eftir raunverulegum hönnunarferlum.

• Canva og/eða GIMP/Illustrator
• Tölvur

1. Kennari sýnir dæmi um vörumerkjahönnun: Apple, BYKO, 66 North — hvað gerir sjónrænt yfirbragð samhæft? (8 mín).
2. Kennari fer yfir lykilatriði: lógó, litapallettur, leturval, samræmi (7 mín).
3. Nemendur velja ímyndað vörumerki (t.d. kaffihús, fatnaðarmerki, leikjafyrirtæki) og lýsa persónuleika þess (5 mín).
4. Nemendur hanna lógó og velja litapallettu og leturval (15 mín).
5. Nemendur hanna vefsíðuútlit sem notar sjónræna yfirbragðið (15 mín).
6. Nemendur hanna vöruumbúðir eða auglýsingu sem notar sama yfirbragð (15 mín).
7. Nemendur setja allt saman á kynnisblaði og kynna í hópum (10 mín).
8. Bekkurinn gefur endurgjöf og kennari dregur saman (5 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið hönnunarleiðbeiningar og greinar um vörumerkjahönnun
• Tækni: Nemendur hafa víðtæka reynslu af hönnunarforritum og geta unnið sjálfstætt
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa skilning á vörumerkjahugtakinu og sjónrænni samhæfni

• Raunhæf hönnunarverkefni — Nemendur vinna verkefni sem líkir eftir raunverulegum hönnunarferlum í atvinnulífi
• Heildstæð hönnunarhugsun — Nemendur læra að sjá sjónrænt yfirbragð sem heild frekar en einstakar myndir

Að nemendur nái góðum tökum á flóknum myndvinnsluhugbúnaði (GIMP eða Photoshop) og geti unnið fagleg myndvinnsluverkefni. Þeir nota flókin verkfæri eins og grímur, ferill, snjallhlutar og litarétting.

Nemendur vinna dýpkaðar æfingar í GIMP eða Photoshop: nota grímur til að fela og sýna, vinna með ferla (paths), laga liti á faglegan hátt og búa til flóknar samsettar myndir. Lokaverkefnið er fagleg myndvinnsla sem sýnir hæfni í flóknum verkfærum.

• GIMP eða Photoshop
• Tölvur

1. Kennari sýnir flókin verkfæri: grímur, ferla (paths), litarétting (levels/curves) (15 mín).
2. Nemendur æfa grímur — búa til mynd þar sem hluti er felinn eða sýndur með grímum (10 mín).
3. Nemendur æfa litaréttingu — taka litlausa eða ofbirta mynd og lagfæra (10 mín).
4. Nemendur fá lokaverkefni: Búið til fagleg samsett mynd sem notar grímur, litaréttingu og a.m.k. 5 lög. Verkefnið á að sýna ykkar besta verkefni til portfólíós (30 mín).
5. Nemendur kynna verkefni sín og útskýra tæknilegar aðferðir sem þeir notuðu (10 mín).
6. Jafningjamat: Nemendur meta 2 verk annarra nemenda út frá viðmiðum (3 mín).
7. Kennari dregur saman og ræðir framtíðarmöguleika í myndvinnslu (2 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið tæknilegar leiðbeiningar og kennsluefni á íslensku og ensku
• Tækni: Nemendur hafa góða reynslu af GIMP eða Photoshop og þekkja lagakerfi, bursta og grunnverkfæri
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa þolinmæði og áhuga á faglegu myndvinnsluverki

• Meistaranámskennsla — Nemendur vinna á flóknu stigi og fá einstaklingsmiðaðan stuðning kennara sem leiðsögumanns
• Gæðamiðuð vinna — Áhersla er á gæði lokaafurðar frekar en magn — nemendur fá tíma til að vanda vinnu sína