Netáreitni og hatursorðræða – greining og gagnrýni

Tilgangur

Að kenna nemendum að greina á milli mismunandi tegunda neikvæðra samskipta á netinu og skilgreina hatursorðræðu, og skilja lagalegan og siðferðilegan ramma hennar.

Hæfniviðmið og námsmarkmið

Hæfniviðmið

Nemandi getur greint hatursorðræðu á netinu, útskýrt hvers vegna hún er skaðleg og vísað í lagalegan og siðferðilegan ramma.

Námsmarkmið:

Nemandi getur skilgreint hatursorðræðu og greint hana frá gagnrýni og tjáningarfrelsi
Nemandi þekkir helstu lagalegu ákvæði á Íslandi um hatursorðræðu

Getustig og forsendur nemenda

Lestur: Nemendur geta lesið og greint flókinn texta sjálfstætt.
Tækni: Góð færni í notkun tölvu og nettengdra verkfæra.
Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta rætt viðkvæm og flókin efni af gagnrýni og virðingu.

Lýsing á kennslustund

Nemendur vinna með hugtökin netáreitni, hatursorðræða og tjáningarfrelsi í gagnrýnu samhengi. Kennarinn notar raunveruleg dæmi (nafnlaus og aldursviðeigandi) til að sýna hvernig hatursorðræða birtist á netinu og hvaða afleiðingar hún hefur. Nemendur greina dæmi, ræða siðferðileg álitamál og skoða lagalegan ramma á Íslandi.

Verkefnalýsing:

1. Kennarinn spyr: Hvað er munurinn á gagnrýni og hatursorðræðu? Hvar er mörkin? 2. Nemendur ræða í pörum og deila hugmyndum. 3. Kennarinn kynnir skilgreiningu á hatursorðræðu og tengir við íslensk lög (almenn hegningarlög 233. gr. a). 4. Kennarinn sýnir fimm dæmi á skjánum: sum eru hatursorðræða, önnur gagnrýni, önnur á mörkum. 5. Nemendur fá greiningarsniðmát og vinna í hópum: Er þetta hatursorðræða? Gagnrýni? Á mörkum? Af hverju? 6. Hópar kynna niðurstöður og bekkurinn ræðir álitamálin. 7. Kennarinn tengir: Tjáningarfrelsi er mikilvægt en á ekki að nota til að skaða aðra. 8. Nemendur skrifa stutta ígrundun: Hvar eru mörkin á milli tjáningarfrelsis og hatursorðræðu?

Verkfæri og hugbúnaður

Tölvur eða spjaldtölvur — Vélbúnaður

Til rannsóknar og greiningarvinnu.

Greiningarsniðmát og lagaákvæði — Námsefni

Til að nemendur vinni skipulega að greiningu á dæmum og lagalegum ramma.

Kennsluaðferðir

Gagnrýnin greining

Nemendur greina raunveruleg dæmi um hatursorðræðu og bera saman við tjáningarfrelsi.

Rannsóknargrundvöllur: Gagnrýnin greining á raunverulegum dæmum eflir siðferðilega dómgreind og gagnrýna hugsun (Paul & Elder, 2006).

Lagaleg og siðferðileg greining

Nemendur skoða lagaákvæði um hatursorðræðu og ræða siðferðileg álitamál.

Rannsóknargrundvöllur: Tenging við lagalegan ramma dýpkar skilning á samfélagslegum áhrifum hegðunar (Kohlberg, 1981).

Matsaðferðir

Greiningarsniðmát: geta nemenda til að rökstyðja flokkun dæmanna
Ígrundun nemenda: dýpt og gagnrýni í umfjöllun um mörkin

Aðlögun

Aukin áskorun

Nemendur rannsaka raunverulegt lagamál á Íslandi um hatursorðræðu og kynna fyrir bekknum.

Stuðningur

Kennarinn gefur nemanda einfaldaðar dæmisögur og hjálpar við greininguna skref fyrir skref.

Þverfaglegar tengingar

Samfélagsgreinar – lög, mannréttindi og tjáningarfrelsi
Íslenska – gagnrýnin lestur og rökstuðningur
Lífsleikni – siðferðileg dómgreind og ábyrgð