Gagnastjórnun og stafræn þrif
Tilgangur
Að nemendur læri að viðhalda góðri gagnastjórnun með reglubundnum „stafrænum þrifum” og skilja hvers vegna það skiptir máli fyrir afköst og öryggi.
Hæfniviðmið og námsmarkmið
Nemandi getur skipulagt og vistað skrár á markvissan hátt og gert ráðstafanir til verndar mikilvægum gögnum
- 1.1: Nemandi getur metið hvaða skrár á að geyma, hvaða á að eyða og hvaða á að geyma annars staðar
- 1.2: Nemandi getur framkvæmt stafræn þrif á eigin gagnageymslu
- 1.3: Nemandi getur búið til áætlun um reglubundin stafræn þrif
Getustig og forsendur nemenda
- Lestur: Góð lestrar- og greiningarfærni.
- Tækni: Nemandi getur unnið sjálfstætt með skrár, möppur og skýjaþjónustu.
- Aðrar forsendur: Nemandi þekkir möppukerfi, skráarsnið og geymslustaði.
Lýsing á kennslustund
Nemendur læra um stafræn þrif (digital decluttering): að eyða óþarfa skrám, skipuleggja gögn, yfirfara deilingarstillingar og tryggja að geymsla sé nýtt á skilvirkan hátt. Þeir framkvæma stafræn þrif á eigin tölvu og skýjaþjónustu.
Kennarinn kynnir „stafræn þrif” — hugmyndina um að hreinsa og skipuleggja stafræn gögn reglulega, eins og þrifin heima. Hann sýnir gátlista: (1) Eyða óþarfa skrám og tvítökum, (2) Endurnefna illa merktar skrár, (3) Flokka skrár í réttar möppur, (4) Yfirfara deilingarstillingar, (5) Athuga hvað notar mest geymslupláss, (6) Tæma ruslið. Nemendur athuga fyrst geymslupláss í Google Drive: Hversu mikið er notað? Hvað notar mest? Þeir finna stærstu skrárnar og ákveða hvort á að eyða, geyma eða færa. Þeir framkvæma stafræn þrif: eyða óþarfa, endurnefna, flokka. Í seinni hlutanum búa nemendur til „stafræna þrifaáætlun”: Hversu oft ætla þeir að hreinsa? Hvað á að skoða? Hvernig á að viðhalda skipulagi? Þeir deila áætlunum í pörum og gefa endurgjöf.
Verkfæri og hugbúnaður
Til að greina og skipuleggja gögn í skýjaþjónustu.
Til að skoða og skipuleggja skrár á tölvunni.
Kennsluaðferðir
Nemendur framkvæma stafræn þrif á eigin gagnageymslu.
Rannsóknargrundvöllur: Sjálfstæð verkefni efla sjálfstjórnun og ábyrgð (Zimmerman, 2002).
Nemendur ígrunda eigin venjur og skipuleggja betri gagnastjórnun.
Rannsóknargrundvöllur: Ígrundun eykur sjálfsvitund og bætir frammistöðu (Schön, 1983).
Matsaðferðir
- Google Drive nemandans er skipulagðara en áður (skjáskot fyrir og eftir).
- Nemandi getur útskýrt hvers vegna stafræn þrif eru mikilvæg.
- Stafræna þrifaáætlunin er raunhæf og skipulögð.
Aðlögun
Nemandi rannsakar hugmyndina um „stafrænt umhverfisálag” (digital carbon footprint) og hvernig gagnaþrif minnka orkueyðslu.
Kennarinn fer yfir gátlistann skref fyrir skref og hjálpar nemandanum að ákveða hvað á að geyma og hverju á að eyða.
Þverfaglegar tengingar
- Lífsleikni: Skipulag, venjur og sjálfstjórnun.
- Náttúrufræði: Umhverfisáhrif stafrænnar geymslu og orkueyðsla gagnaveita.