Leitarorð

Tilgangur

Að nemendur læri hvað leitarorð eru og hvernig rétt val á leitarorðum hjálpar til við að finna betri upplýsingar á netinu. Þetta er mikilvæg grunnfærni sem nemendur þurfa til að geta leitað sjálfstæðar.

Hæfniviðmið og námsmarkmið

Hæfniviðmið

Nemandi getur leitað að og valið viðeigandi upplýsingar og stafrænt efni

Námsmarkmið:

1.1: Nemandi skilur hvað leitarorð eru og hvers vegna þau skipta máli
1.2: Nemandi getur valið 2-3 leitarorð sem tengjast ákveðnu viðfangsefni
1.3: Nemandi getur prófað leitarorð á netinu og metið hvort niðurstöður tengist efninu

Getustig og forsendur nemenda

Lestur: Nemendur geta lesið einfalda texta og skrifað stutt orð á lyklaborð
Tækni: Nemendur hafa reynt að leita á netinu með aðstoð kennara
Aðrar forsendur: Nemendur skilja muninn á staðreyndum og skáldskap

Lýsing á kennslustund

Nemendur læra að leitarorð eru lykilorðin sem lýsa því sem við viljum finna. Kennari sýnir hvernig mismunandi leitarorð gefa mismunandi niðurstöður — til dæmis skilar „dýr“ mjög mörgum niðurstöðum en „íslandsrefur matur“ gefur betri niðurstöður. Nemendur æfa sig í að velja góð leitarorð og prófa þau á tölvu eða spjaldtölvu með aðstoð kennara.

Verkefnalýsing:

1. Kennari spyr: „Ef við viljum vita um eitthvað — hvernig segir maður tölvunni hvað maður leitar að?“ Nemendur ræða (3 mín).
2. Kennari útskýrir: „Leitarorð eru orðin sem við skrifum í leitina. Góð leitarorð eru styttri og nákvæmari en heilar setningar.“ Sýnir dæmi á töflu (5 mín).
3. Kennari sýnir á skjávarpa: Leitar fyrst að „dýr“ — margir, óskilgreindir niðurstöður. Leitar svo að „íslandsrefur“ — betri niðurstöður. Leitar svo að „íslandsrefur fæða“ — enn nákvæmari niðurstöður (7 mín).
4. Nemendur fá verkefnablað þar sem viðfangsefni er gefið (t.d. „Hvalir á Íslandi“) og þeir skrifa 2-3 leitarorð sem þeir myndu nota (5 mín).
5. Nemendur prófa leitarorðin sín á spjaldtölvu eða tölvu í pörum. Þeir skrifa niður hvort þeir fundu það sem þeir leituðu að (12 mín).
6. Nokkrir nemendur deila reynslu sinni: „Ég leitaði að ___ og fann ___. Leitarorðin mín virkuðu vel/illa.“ (5 mín).
7. Samantekt: Kennari dregur saman reglur um góð leitarorð: stutt, nákvæm, tengd efninu (3 mín).

Verkfæri og hugbúnaður

Google — leitarvél

Til að nemendur geti séð hvernig mismunandi leitarorð gefa mismunandi niðurstöður

Spjaldtölvur eða tölvur — tæknibúnaður

Til að nemendur geti reynt sjálfir að skrifa leitarorð og séð niðurstöður

Kennsluaðferðir

Sýnikennsla og æfing

Kennari sýnir fyrst, síðan æfa nemendur sjálfir undir leiðsögn

Rannsóknargrundvöllur: Skref-fyrir-skref sýnikennsla fylgt eftir með æfingu byggir upp leikni og sjálfstraust

Tilraunanám

Nemendur prófa mismunandi leitarorð og sjá hvaða áhrif þau hafa á niðurstöður

Rannsóknargrundvöllur: Þegar nemendur fá að gera tilraunir og sjá niðurstöður sjálfir, dýpkast skilningur þeirra á orsök og afleiðingu

Matsaðferðir

Mat á verkefnablaði — valdi nemandinn viðeigandi leitarorð?
Athugun á leit nemenda á tölvu — gátu þeir fundið viðeigandi niðurstöður?
Munnleg endurgjöf nemenda — geta þeir útskýrt hvers vegna sum leitarorð virka betur?

Aðlögun

Aukin áskorun

Nemendur sem eru lengra komnir fá flóknara viðfangsefni og reyna 3-4 mismunandi leitarorð til samanburðar

Stuðningur

Nemendur sem þurfa stuðning fá leitarorð til að velja úr (fjölvalslisti) og vinna náið með kennara

Þverfaglegar tengingar

Íslenska — orðaforðaþjálfun og stafsetnig í leitarorðum
Náttúrufræði — leitarefni tengt náttúrufræði efni í námskrá