Fræðibækur og ævintýri
Tilgangur
Að nemendur læri að greina á milli fræðibóka og ævintýra og skilji að mismunandi bækur innihalda mismunandi gerðir upplýsinga. Þetta leggur grunn að skilningi á heimildum og upplýsingagerðum.
Hæfniviðmið og námsmarkmið
Nemandi getur leitað að og valið viðeigandi upplýsingar og stafrænt efni
- 1.1: Nemandi getur greint á milli fræðibókar og ævintýris
- 1.2: Nemandi getur útskýrt hvort texti inniheldur staðreyndir eða skáldaðar sögur
- 1.3: Nemandi getur flokkað einfaldar setningar sem staðreyndir eða skáldskap
Getustig og forsendur nemenda
- Lestur: Nemendur eru byrjendur í lestri; kennari les flóknari texta en nemendur geta lesið stuttar setningar
- Tækni: Lítil tæknifærni krafist; meginverkefnið er með bókum og spjöldum
- Aðrar forsendur: Nemendur þekkja muninn á sönnu og skálduðu frá fyrri kennslu í 1. bekk
Lýsing á kennslustund
Kennari les úr tveimur bókum — einni fræðibók (t.d. um dýr) og einu ævintýri (t.d. Rauðhettu). Nemendur bera bækurnar saman og ræða hvað er ólíkt: ein segir okkur staðreyndir, hin segir sögu sem er búin til. Nemendur flokka síðan stuttar setningar eða myndir í tvo hópa: „Þetta er staðreynd“ og „Þetta er saga“. Þeir læra að staðreyndir eru upplýsingar sem við getum treyst og notað til að læra.
1. Kennari sýnir tvo bókakápa — fræðibók um dýr og ævintýrabók. Spyr: „Hvað haldið þið að sé í þessum bókum?“ (5 mín).
2. Kennari les stuttan kafla úr fræðibókinni (t.d. staðreyndir um ketti) og síðan stuttan kafla úr ævintýrinu (t.d. þar sem köttur talar). Nemendur hlusta (8 mín).
3. Kennari spyr: „Hvað var ólíkt? Geta kettir raunverulega talað? Hvaða bókin segir okkur eitthvað sem er satt um ketti?“ Nemendur ræða saman (7 mín).
4. Nemendur fá 8-10 spjöld með einföldum setningum eða myndum (t.d. „Kettir hafa fjóra fætur“ vs. „Kötturinn flaug yfir regnbogann“). Þeir flokka þau í tvo hópa: Staðreyndir og Sögur (10 mín).
5. Pör nemenda sýna sína flokkun og útskýra hvers vegna þeir röðuðu eins og þeir gerðu (5 mín).
6. Kennari dregur saman: „Þegar við viljum læra eitthvað nýtt, er betra að nota fræðibók eða ævintýri? Hvers vegna?“ (5 mín).
Verkfæri og hugbúnaður
Til að nemendur geti séð og haldið á raunverulegum dæmum um mismunandi bókagerðir
Til að nemendur geti flokkað setningar sjónrænt og handvirkt
Kennsluaðferðir
Nemendur bera saman tvö dæmi til að finna mun og líkindi
Rannsóknargrundvöllur: Samanburður er áhrifarík leið til að byggja upp skilning á flokkun og greiningarhæfni
Kennari les upphátt og nemendur taka þátt í umræðum eftir hvern kafla
Rannsóknargrundvöllur: Upplestur með umræðum eykur lesskilning og gagnrýna hugsun hjá byrjendum
Matsaðferðir
- Mat á flokkun nemenda — rétt röðun í staðreyndir og sögur
- Munnleg svör nemenda í umræðum — geta þeir útskýrt muninn?
- Athugun á þátttöku og skilningi í pöravinnu
Aðlögun
Nemendur sem eru lengra komnir fá setningar sem eru erfiðari að flokka (t.d. „Kettir geta séð í myrkri“ — er þetta satt?) og ræða við kennara
Nemendur sem þurfa stuðning fá myndir í stað setninga og vinna með kennara í litlum hóp
Þverfaglegar tengingar
- Íslenska — bókmenntagerðir, lesskilningur og orðaforði
- Náttúrufræði — staðreyndir um dýr og náttúru