Hvað er satt og hvað er skáldskapur?
Tilgangur
Að nemendur læri að greina á milli þess sem er raunverulegt og þess sem er skáldskapur, með hjálp mynda og munnlegrar umræðu. Þetta er grunnfærni sem þarf að byggja upp áður en börn fara að leita að upplýsingum á eigin spýtur.
Hæfniviðmið og námsmarkmið
Nemandi getur leitað að og valið viðeigandi upplýsingar og stafrænt efni
- 1.1: Nemandi getur greint á milli raunverulegra mynda og skáldskaparmynda
- 1.2: Nemandi getur útskýrt í eigin orðum hvort mynd sýni eitthvað sem er satt eða upplogið
- 1.3: Nemandi getur tekið þátt í hópumræðu um hvað er satt og hvað er skáldskapur
Getustig og forsendur nemenda
- Lestur: Nemendur geta ekki lesið; öll vinna fer fram með myndum og munnlegu máli
- Tækni: Engin fyrri tækniþekking krafist; kennari stýrir allri tækni
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta tekið þátt í einfaldri hópumræðu og hlustað á leiðbeiningar
Lýsing á kennslustund
Kennari sýnir nemendum myndir úr ólíkum áttum — til dæmis ljósmynd af hundi og teiknimynd af hundi sem talar. Nemendur ræða saman hvort myndin sýni eitthvað raunverulegt eða eitthvað sem er búið til. Kennarinn notar einfaldan flokkunarleik þar sem nemendur raða myndum í tvo hópa: „Satt“ og „Skáldskapur“. Í lok tímans rifja nemendur upp hvað þeir lærðu og hvers vegna það skiptir máli að vita hvort eitthvað er satt eða ekki.
1. Kennari byrjar á að spyrja: „Hvað er satt og hvað er skáldskapur?“ og tekur á móti svörum frá nemendum (5 mín).
2. Kennari sýnir 6-8 myndir á skjávarpa — sumar raunverulegar ljósmyndir (t.d. af dýrum, fólki, stöðum) og sumar skáldskaparmyndir (t.d. teiknimyndapersónur, dreki sem flýgur) (5 mín).
3. Fyrir hverja mynd spyr kennari: „Er þetta satt eða skáldskapur?“ og nemendur svara með handauppréttingu eða svörum í kór (10 mín).
4. Nemendur fá sín eigin sett af litlum myndum og raða þeim í tvo hópa á borðinu: „Satt“ og „Skáldskapur“ (10 mín).
5. Hópur nemenda sýnir flokkun sína og útskýrir hvers vegna þeir settu myndir þar sem þeir gerðu (5 mín).
6. Kennari dregur saman: Hvers vegna skiptir máli að vita hvort eitthvað er satt? Hvað ef einhver segir okkur eitthvað sem er ekki satt? (5 mín).
Verkfæri og hugbúnaður
Til að sýna nemendum myndir sem þeir geta rætt um og flokkað
Til að gera umræðuna sjónræna og þátttökumiðaða
Kennsluaðferðir
Notkun mynda til að kenna hugtök þar sem nemendur geta ekki enn lesið texta
Rannsóknargrundvöllur: Rannsóknir sýna að sjónræn örvun eykur skilning og minni hjá ungum nemendum
Nemendur ræða saman í hóp og rökstyðja val sitt munnlega
Rannsóknargrundvöllur: Samvinnunám eflir bæði félagsfærni og gagnrýna hugsun hjá yngstu nemendum
Matsaðferðir
- Athugun á þátttöku nemenda í umræðum og flokkunarverkefni
- Munnleg svör nemenda — geta þeir útskýrt hvers vegna mynd er „sönn“ eða „skáldskapur“?
- Kennari skráir hvort nemendur geta greint á milli flokka með dæmum
Aðlögun
Nemendur sem eru lengra komnir fá erfiðari myndir sem eru á mörkum sannleika og skáldskapar (t.d. teiknimynd af raunverulegum stað) og ræða hvers vegna það er flóknara
Nemendur sem þurfa meiri stuðning vinna í pörum með öðrum nemanda og fá færri myndir til að flokka, með meiri aðstoð frá kennara
Þverfaglegar tengingar
- Íslenska — munnleg tjáning og orðaforði tengdur hugtökunum satt og logið
- Listir — greining á myndum og sjónræn túlkun