Gervigreind og framtíð tölva
Tilgangur
Að nemendur skilji hvernig gervigreind (AI) og nútímatækni eru að breyta tölvum og samfélaginu, og geti rætt um framtíðarþróun á gagnrýninn hátt.
Hæfniviðmið og námsmarkmið
Nemandi getur rætt um gervigreind og framtíðartækni á gagnrýninn og upplýstan hátt
- 1.1: Nemandi getur útskýrt hvað gervigreind er og hvernig hún virkar í grófum dráttum
- 1.2: Nemandi getur nefnt dæmi um AI í daglegu lífi og greint kosti og áhættur
- 1.3: Nemandi getur rætt um siðferðileg og samfélagsleg áhrif gervigreindar
Getustig og forsendur nemenda
- Lestur: Mjög góður lestur á íslensku og ensku; getur lesið greinar og rannsóknir
- Tækni: Nemandi hefur víðtæka þekkingu á tölvum og tækni
- Aðrar forsendur: Nemandi getur hugsað gagnrýnið, tekið afstöðu og rökstutt
Lýsing á kennslustund
Nemendur skoða hvernig gervigreind, vélanám og skammtakerfistölvur eru að breyta tölvunarfræðinni. Þau ræða hvernig AI er nú þegar hluti af daglegu lífi (röddstýring, tilmæli, sjálfkeyrandi bílar) og hvaða siðferðilegu spurningar þetta vekur. Nemendur íhuga framtíð tölva og hlutverk þeirra í henni.
Kennarinn kynnir: Gervigreind er hugbúnaður sem getur lært af gögnum og tekið ákvarðanir. Þetta er ekki eins og í kvikmyndum — þetta er raunveruleg tækni sem er þegar í símunum ykkar. Nemendur prófa AI-verkfæri: (1) Spyrja AI-spjallmenni spurningar og sjá hvernig það svarar, (2) Nota mynd-AI til að búa til mynd, (3) Prófa þýðingarforrit. Nemendur ræða: Hvernig virkar þetta? Er þetta „hugsun“? Nemendur rannsaka síðan AI í hópum: Hópur 1 — AI í heilbrigðisþjónustu, Hópur 2 — AI í samgöngum, Hópur 3 — AI og störf framtíðarinnar. Að lokum heldur bekkurinn rökræðu: „Er gervigreind góð eða hættuleg?“ þar sem nemendur taka afstöðu og rökstyðja. Nemendur skrifa íhugunargrein: Hvaða hlutverki mun AI gegna í mínu lífi eftir 10 ár?
Verkfæri og hugbúnaður
Til að rannsaka AI og prófa AI-verkfæri
Nemendur fá raunverulega reynslu af AI og skilja betur hvernig hún virkar
Kennsluaðferðir
Nemendur rannsaka AI-tækni og safna dæmum
Rannsóknargrundvöllur: Rannsóknarmiðað nám eflir gagnrýna hugsun og sjálfstæði (Pedaste et al., 2015)
Kennarinn leiðir gagnrýna umræðu um siðferðileg álitamál AI
Rannsóknargrundvöllur: Sókratísk aðferð eflir dýpri hugsun og víðari sjónarhorn (Paul & Elder, 2006)
Matsaðferðir
- AI-prófun: Getur nemandinn notað AI-verkfæri og greint útkomu?
- Hóprannsókn: Er kynningin upplýsandi og rétt?
- Rökræða: Notar nemandinn rök og dæmi til að styðja afstöðu sína?
- Íhugunargrein: Sýnir greinin dýpri hugsun og gagnrýni?
Aðlögun
Nemandi rannsakar vélanám dýpra (t.d. taugakerfi, þjálfunargögn) og kynnir hvernig AI-líkön eru þjálfuð
Kennarinn einfaldar og einbeitir sér að þremur algengum dæmum um AI og leiðir umræðuna
Þverfaglegar tengingar
- Samfélagsfræði — siðfræði, tækni og framtíð samfélagsins
- Íslenska — rökstuðningsritun og gagnrýnin hugsun