Rafrænn úrgangur — umhverfisáhrif tækninnar
Tilgangur
Að nemendur skilji umhverfisáhrif rafrænna tækja: framleiðslu, orkunotkun og förgun, og geti lagt til lausnir.
Hæfniviðmið og námsmarkmið
Nemandi getur greint umhverfisáhrif rafrænna tækja og lagt til sjálfbærar lausnir
- 1.1: Nemandi getur lýst lífsferli rafrænna tækja frá framleiðslu til förgunar
- 1.2: Nemandi getur nefnt skaðleg efni í tækjum og áhrif þeirra á umhverfið
- 1.3: Nemandi getur lagt til lausnir sem draga úr rafrænum úrgangi
Getustig og forsendur nemenda
- Lestur: Mjög góður lestur; getur lesið greinar og tölfræði
- Tækni: Nemandi þekkir vélbúnaðarhluta og framleiðsluferli í grófum dráttum
- Aðrar forsendur: Nemandi getur hugsað gagnrýnið um umhverfi og neyslu
Lýsing á kennslustund
Nemendur rannsaka lífsferil rafrænna tækja: frá námugröft sjaldgæfra jarðefna, í gegnum framleiðslu og notkun, til förgunar sem rafrænn úrgangur (e-waste). Þau læra um skaðleg efni í tækjum, hvert úrgangurinn fer og hvernig endurvinnsla og endurnýting geta dregið úr áhrifum. Nemendur íhuga eigin neyslu og taka afstöðu.
Kennarinn sýnir stutt myndband um rafrænan úrgang: hvert fara gömlu símar og tölvur okkar? Nemendur sjá myndir af e-waste urðunarstöðum og læra um skaðleg efni (blý, kvikasilfur, kadmín). Nemendur rannsaka í hópum: Hópur 1 — Framleiðsluáhrif (námugröftur, vatnsnotkun, orka), Hópur 2 — Notkunaráhrif (raforka, uppfærslur sem gera gömul tæki úrelt), Hópur 3 — Förgunaráhrif (e-waste, endurvinnsla, endurnýting). Hópar kynna niðurstöður. Bekkurinn notar síðan hönnunarhugsun til að finna lausnir: Hvernig getum VIÐ dregið úr rafrænum úrgangi? Hugmyndir: lengja líftíma tækja, kaupa endurnýtt, endurnýta/gefa, krefjast endurvinnslu. Nemendur skrifa „Aðgerðaáætlun“ fyrir eigin skóla.
Verkfæri og hugbúnaður
Til að rannsaka umhverfisáhrif og finna tölfræði
Myndband gerir vandamálið raunverulegt og áhrifamikið
Kennsluaðferðir
Nemendur rannsaka umhverfisáhrif tækni og safna gögnum
Rannsóknargrundvöllur: Rannsóknarmiðað nám eflir gagnrýna hugsun og ábyrgðarkennd (Pedaste et al., 2015)
Nemendur nota hönnunarhugsun til að finna lausnir á rafrænum úrgangi
Rannsóknargrundvöllur: Hönnunarhugsun eflir sköpunarkraft og lausnamiðaða hugsun (Brown, 2009)
Matsaðferðir
- Rannsókn: Er kynning hópsins ítarleg og rétt?
- Aðgerðaáætlun: Er áætlunin raunhæf og vel rökstudd?
- Umræða: Sýnir nemandinn skilning á umhverfisáhrifum og ábyrgð?
Aðlögun
Nemandi rannsakar „Right to Repair“ hreyfinguna og kynnir hvernig hún gæti dregið úr úrgangi
Kennarinn einfaldar rannsóknina og veitir tilbúin gögn; nemandinn einbeitir sér að einni lausn
Þverfaglegar tengingar
- Náttúrufræði — umhverfismengun og sjálfbær þróun
- Samfélagsfræði — neyslustefna og ábyrgð borgarans