Stýrikerfið — stjórnandi tölvunnar
Tilgangur
Að nemendur skilji hvað stýrikerfi er, hvers vegna tölvur þurfa þau og geti borið saman helstu stýrikerfi (Windows, macOS, ChromeOS).
Hæfniviðmið og námsmarkmið
Nemandi getur útskýrt hlutverk stýrikerfis og þekkt helstu stýrikerfi
- 1.1: Nemandi getur útskýrt hvað stýrikerfi gerir
- 1.2: Nemandi getur nefnt þrjú algeng stýrikerfi (Windows, macOS, ChromeOS)
- 1.3: Nemandi getur bent á stýrikerfið á eigin tölvu
Getustig og forsendur nemenda
- Lestur: Góður grunnlestur; getur lesið einfaldar leiðbeiningar og texta
- Tækni: Nemandi þekkir helstu vélbúnaðarhluta og getur notað tölvu sjálfstætt
- Aðrar forsendur: Nemandi getur unnið sjálfstætt og tekið þátt í samanburðarverkefni
Lýsing á kennslustund
Nemendur læra að stýrikerfið er hugbúnaður sem stýrir tölvunni — það stjórnar vélbúnaðnum, keyrir forrit og lætur notandann eiga samskipti við tölvuna. Nemendur skoða mismunandi stýrikerfi og bera þau saman. Þau skilja að tölvan getur ekki virkað án stýrikerfis.
Kennarinn útskýrir: Tölvan hefur vélbúnað (líkaminn) og stýrikerfi (heilann sem stjórnar öllu). Án stýrikerfis getur tölvan ekkert gert — eins og líkami án heila. Stýrikerfið stjórnar öllum forritum, geymslu og tengingum. Nemendur horfa á stutt myndskeið um stýrikerfi. Kennarinn sýnir síðan hvernig á að finna hvaða stýrikerfi er á eigin tölvu (Stillingar → Um). Nemendur vinna samanburðarverkefni í hópum: hver hópur rannsakar eitt stýrikerfi (Windows, macOS eða ChromeOS) og skráir: Hvernig lítur skjáborðið út? Hvernig opnar maður forrit? Hvernig slökkvir maður? Hóparnir kynna niðurstöður og bekkurinn býr til samanburðartöflu.
Verkfæri og hugbúnaður
Til að nemendur geti borið saman stýrikerfi í rauntíma
Myndskeið útskýra abstrakt hugtak á aðgengilegan hátt
Kennsluaðferðir
Kennarinn notar samlíkingu: stýrikerfið er eins og skólastjórinn — það skipuleggur alla hluti svo allir geti unnið saman
Rannsóknargrundvöllur: Samlíkingar hjálpa nemendum að skilja abstrakt kerfi (Gentner, 1983)
Nemendur bera saman stýrikerfi og finna líkt og ólíkt
Rannsóknargrundvöllur: Samanburður eflir greiningarhugsun og dýpkar skilning á eiginleikum (Marzano, 2001)
Matsaðferðir
- Munnleg svör: Getur nemandinn útskýrt hvað stýrikerfi gerir?
- Samanburðartafla: Er samanburðurinn réttur og skipulagður?
- Hópvinna: Tók nemandinn virkan þátt í rannsókn og kynningu?
Aðlögun
Nemandi rannsakar einnig stýrikerfi snjallsíma (iOS, Android) og bætir þeim við samanburðinn
Kennarinn einfaldar samanburðinn og einbeitir sér að einu stýrikerfi sem nemandinn þekkir
Þverfaglegar tengingar
- Samfélagsfræði — skipulag og stjórnun í samfélagi
- Íslenska — kynning og munnleg tjáning