Inni í tölvunni — vélbúnaðurinn
Tilgangur
Að nemendur læri að inni í tölvunni eru mikilvægir hlutar (vélbúnaður) og geti nefnt helstu hluta á nafn: örgjörvi, vinnsluminni og geymsla.
Hæfniviðmið og námsmarkmið
Nemandi getur nefnt helstu innri hluta tölvu og útskýrt hlutverk þeirra með einföldum hætti
- 1.1: Nemandi getur nefnt þrjá innri hluta tölvu: örgjörva, vinnsluminni og geymslu
- 1.2: Nemandi getur útskýrt hlutverk hvers hluta með samlíkingu
- 1.3: Nemandi skilur muninn á innri hlutum (vélbúnaður) og ytri hlutum
Getustig og forsendur nemenda
- Lestur: Byrjandi lestur; munnlegar útskýringar og myndir eru aðalmiðill kennslu
- Tækni: Nemandi þekkir ytri hluta tölvu (skjá, lyklaborð, mús) úr 1.-2. bekk
- Aðrar forsendur: Nemandi getur skilið einfaldar samlíkingar
Lýsing á kennslustund
Nemendur kynnast hugtakinu vélbúnaður og læra að tölvan hefur innri hluta sem gera henni kleift að virka. Með einföldum samlíkingum (heilinn = örgjörvi, skammtímaminni = vinnsluminni, bókahilla = geymsla) öðlast nemendur grunn skilning á tölvuhlutum sem þau geta ekki séð utan frá.
Kennarinn byrjar á samlíkingu: Tölvan er eins og mannslíkaminn. Hún hefur heila (örgjörva) sem hugsar, skammtímaminni (vinnsluminni) sem man það sem hún er að gera núna og bókahillu (geymslu) sem geymir allt til lengri tíma. Kennarinn sýnir myndir eða raunverulega hluti. Nemendur vinna síðan í hópum og fá myndakort sem þau para saman: „heilinn“ við „örgjörvi“, „skammtímaminni“ við „vinnsluminni“ og „bókahilla“ við „geymsla“. Að lokum teikna nemendur opna tölvu og merkja hlutana þrjá með aðstoð kennara.
Verkfæri og hugbúnaður
Myndir af innri hlutum gera þá raunverulega þótt nemendur sjái þá ekki í daglegu lífi
Að sjá og snerta raunverulega hluti eykur skilning og áhuga
Kennsluaðferðir
Kennarinn notar samlíkingar frá daglegu lífi til að útskýra innri hluta tölvunnar
Rannsóknargrundvöllur: Samlíkingar hjálpa nemendum að tengja óþekkt hugtök við þekktan veruleika (Gentner, 1983)
Kennarinn sýnir raunverulega tölvuhluti ef mögulegt eða stórar myndir
Rannsóknargrundvöllur: Áþreifanleg reynsla eflir skilning og minnisvarðveislu (Piaget, 1952)
Matsaðferðir
- Pörunarkort: Getur nemandinn parað saman samlíkingu og tölvuhlut?
- Munnleg svör: Getur nemandinn nefnt hvað örgjörvinn gerir?
- Teikning: Sýnir teikningin þrjá innri hluta tölvunnar?
Aðlögun
Nemandi bætir við fleiri hlutum (t.d. skjákorti, móðurborði) og reynir að útskýra hlutverk þeirra
Kennarinn einbeitir sér að einum hlut í einu og notar einfaldari samlíkingar
Þverfaglegar tengingar
- Náttúrufræði — mannslíkaminn (samlíking við heila og minni)
- Íslenska — orðaforði og lýsingar