Orðspor á netinu — er hægt að eyða fótsporum?
Tilgangur
Að nemendur skilji að stafræn fótspor eru nánast varanleg og læri um réttinn til að eyða gögnum.
Hæfniviðmið og námsmarkmið
Nemandi getur rætt um varanleika stafrænna fótspora og þekkir réttinn til að eyða gögnum
- 3.1: Nemandi getur útskýrt af hverju erfitt er að eyða stafrænum fótsporum alveg
- 3.2: Nemandi getur nefnt réttindi sín varðandi persónugögn á netinu
Getustig og forsendur nemenda
- Lestur: Nemendur geta lesið styttri fréttir og greinar
- Tækni: Geta leitað á netinu sjálfstætt
- Aðrar forsendur: Nemendur þekkja vefkökur, samfélagsmiðla og gagnaöflun
Lýsing á kennslustund
Nemendur rannsaka hvort hægt sé að eyða stafrænum fótsporum og læra um ‚réttinn til að gleymast' (GDPR). Þeir skoða dæmi um fólk sem reyndi að eyða gögnum af netinu og ræða afleiðingarnar.
Kennarinn opnar Wayback Machine og leitar af gömlu útliti þekktra vefsíðna (t.d. visir.is eða mbl.is). Nemendur sjá að allt er vistað! Kennarinn spyr: ‚Ef vefsíður eru vistaðar — hvað þá um myndir og skilaboð?' Nemendur vinna í pörum og svara á vinnublaði: Hvað gerist þegar þú eyðir mynd af Instagram? Er hún alveg horfin? Hvað er ‚rétturinn til að gleymast'? Kennarinn útskýrir GDPR á einfaldan hátt. Í lokin heldur bekkurinn umræðu: ‚Ef þú getur ekki eytt fótsporum alveg — hvað þýðir það um hvernig þú hegðar þér á netinu?'
Verkfæri og hugbúnaður
Sýnir á áhrifaríkan hátt að vefsíður eru vistaðar jafnvel þótt þeim sé eytt
Skipulagt blað til umræðu og rannsóknar
Kennsluaðferðir
Kennarinn notar spurningar til að leiða nemendur að skilningi á varanleika fótspora
Rannsóknargrundvöllur: Sókratísk aðferð eflir gagnrýna hugsun og djúpnám (Paul & Elder, 2006)
Kennarinn sýnir á Wayback Machine hvernig gamlar vefsíður eru enn aðgengilegar
Rannsóknargrundvöllur: Raunveruleg dæmi auka trúverðugleika og áhuga (Bransford et al., 2000)
Matsaðferðir
- Nemendur fylla út vinnublað með rökstuddum svörum
- Nemendur taka virkan þátt í umræðu og geta rökstutt skoðun sína
Aðlögun
Nemandi skrifar stutta grein um ‚réttinn til að gleymast' og hvort hann eigi að vera sterkari
Kennarinn einfaldar spurningarnar og notar fleiri sjónræn dæmi
Þverfaglegar tengingar
- Samfélagsfræði — lög og réttindi
- Íslenska — rökræða og ritun