Netöryggi

Tilgangur

Að kenna nemendum að vernda sig og tæki sín gegn netógnum: phishing, malware, óörugg vefsíður og auðkennisþjófnaður.

Hæfniviðmið og námsmarkmið

Hæfniviðmið

Nemandi getur greint og leyst algeng tæknivandamál á sjálfstæðan hátt

Námsmarkmið:

1.1: Nemandi getur borið kennsl á phishing-tilraunir í tölvupósti og á netinu
1.2: Nemandi getur búið til og stjórnað öruggum lykilorðum
1.3: Nemandi skilur mikilvægi tvíþátta auðkenningar og getur virkjað hana

Getustig og forsendur nemenda

Lestur: Góður lestur á íslensku og ensku
Tækni: Nemandi getur notað tölvupóst, vafra og stillingar
Aðrar forsendur: Nemandi skilur grunnatriði um persónuvernd á netinu

Lýsing á kennslustund

Nemendur dýpka þekkingu sína á netöryggi og læra að bera kennsl á phishing-tilraunir, velja örugg lykilorð, nota tvíþátta auðkenningu og vernda persónuupplýsingar á netinu. Þetta er mikilvæg hæfni í nútíma stafrænu umhverfi.

Verkefnalýsing:

Kennarinn kynnir helstu netógnir: phishing, malware, ransomware og auðkennisþjófnaður. Nemendur fá hermi-tölvupósta (útbúna af kennara) og þurfa að greina hverjir eru phishing og hverjir eru raunverulegir. Þau skrá vísbendingar: Óvenjulegt netfang sendanda? Beiðni um lykilorð? Brýn málsmeðferð? Síðan búa nemendur til öruggt lykilorð og meta hvort eldri lykilorð þeirra eru örugg. Kennarinn sýnir hvernig tvíþátta auðkenning virkar. Nemendur búa til „öryggisáætlun” fyrir eigin stafræna tilvist.

Verkfæri og hugbúnaður

Tölva með netaðgangi — Vélbúnaður

Til að skoða raunveruleg dæmi og æfa öryggisráðstafanir

Have I Been Pwned (vefsíða) — Hugbúnaður

Til að athuga hvort netföng hafa lekið í gagnaleka

Kennsluaðferðir

Atburðarás (case study)

Nemendur skoða raunveruleg dæmi um netárásir og ræða hvernig hefði mátt forðast þær

Rannsóknargrundvöllur: Atburðarásir tengja fræðilega þekkingu við raunverulegar aðstæður (Yin, 2009)

Hermiverkefni

Nemendur fá hermi-phishing-skilaboð og þurfa að greina þau

Rannsóknargrundvöllur: Hermiverkefni veita öruggt umhverfi til að æfa hæfni (Gaba, 2004)

Matsaðferðir

Phishing-greining: Greinir nemandinn rétt á milli phishing og raunverulegs pósts?
Lykilorð: Er lykilorð nemandans sterkt samkvæmt öryggisviðmiðum?
Öryggisáætlun: Er áætlunin raunhæf og yfirgripsmikil?

Aðlögun

Aukin áskorun

Nemandi rannsakar lykilorðastjóra (password managers) og kynnir kosti og galla þeirra

Stuðningur

Kennarinn einfaldar viðmiðin og hjálpar nemandanum að búa til sterkt lykilorð skref fyrir skref

Þverfaglegar tengingar

Samfélagsfræði — persónuvernd og stafræn borgaravitund
Enska — enskir tækniorðir um netöryggi