Lokaverkefni – stafræn borgaravitund í verki
Tilgangur
Að nemendur sameini alla þekkingu og færni sem þeir hafa öðlast í samskiptareglum og orðræðu og beiti henni í sjálfstæðu lokaverkefni sem miðar að því að bæta stafrænt umhverfi í nánasta umhverfi þeirra.
Hæfniviðmið og námsmarkmið
Nemandi getur beitt þekkingu sinni um heimildagagnrýni, staðreyndakönnun, fjölmiðlalæsi og stafræna orðræðu í sjálfstæðu verkefni þar sem hann miðlar þekkingu sinni til annarra á áhrifaríkan og ábyrgan hátt.
- Nemendur geti hannað og framkvæmt sjálfstætt verkefni sem beitir stafrænu borgaravitund á raunverulegan hátt
- Nemendur geti miðlað flóknum upplýsingum um stafrænt umhverfi á skýran og aðgengilegan hátt til ákveðins markhóps
- Nemendur geti metið gæði eigin og annarra verkefna með tilliti til nákvæmni, heimildanota og áhrifa
Getustig og forsendur nemenda
- Lestur: Nemendur þurfa framúrskarandi lesskilning á íslensku og góðan á ensku til að framkvæma rannsóknir og nota heimildir.
- Tækni: Nemendur þurfa fjölbreytta stafræna færni: myndvinnslu, textaritun, kynningargerð eða myndskeiðavinnslu, allt eftir verkefnisformi.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa alla þekkingu og færni frá fyrri kennslustundum um samskiptareglur og orðræðu (heimildagagnrýni, bergmálsklefi, samskiptareglur, misinformation, staðreyndakönnun, rökræða, fjölmiðlalæsi og samfélagsmiðlanotkun).
Lýsing á kennslustund
Nemendur vinna sjálfstætt lokaverkefni þar sem þeir beita allri þeirri þekkingu og færni sem þeir hafa tileinkað sér í þættinum um samskiptareglur og orðræðu. Þeir velja sjálfir viðfangsefni sem tengist stafrænu borgaravitund og búa til efni sem miðar að því að fræða aðra – til dæmis fræðslumyndskeið, vefsíðu, hlaðvarpsþátt eða herferð á samfélagsmiðlum. Verkefnið krefst rannsókna, heimildanota, skapandi hugsunar og faglegrar framsetningu. Nemendur kynna verkefnin sín og fá endurgjöf frá jafningjum og kennara.
1. Kynning á verkefni og matskvarða (10 mín): Kennarinn kynnir lokaverkefnið og matskvarðann. Nemendur velja viðfangsefni og miðlunarform. Dæmi um viðfangsefni: Fræðslumyndskeið um djúpfölsun, vefsíða um staðreyndakönnun, hlaðvarpsþáttur um bergmálsklefa, samfélagsmiðlaherferð um uppbyggileg samskipti á netinu. 2. Rannsókna- og undirbúningsfasi (25 mín): Nemendur rannsaka viðfangsefni sitt, safna heimildum og skipuleggja verkefnið. Kennarinn fer á milli og leiðbeinir. Nemendur skrá heimildir jafnóðum. 3. Framleiðslufasi (25 mín): Nemendur búa til efnið sitt – skrifa, hanna, taka upp eða setja saman efnið. Kennarinn er til ráðgjafar. 4. Jafningsmatsferli (10 mín): Nemendur skoða drög að verkefni samnemanda og gefa uppbyggilega endurgjöf samkvæmt matskvarðanum. 5. Kynning (10 mín): Nemendur kynna lykilatriði úr verkefnum sínum. Stutt umræða um hvað bekkurinn hefur lært yfir þættinn og hvernig þeir munu beita stafrænu borgaravitund sinni í framtíðinni. Athugasemd: Ef tíminn leyfir ekki kynningar allra nemenda, má ljúka þeim í næsta tíma.
Verkfæri og hugbúnaður
Nemendur velja sjálfir verkfæri sem hentar miðlunarformi lokaverkefnisins, sem eykur eignartilfinningu og skapandi frelsi.
Til að nemendur geti skráð heimildir á faglegan hátt og viðhaldið gagnsæi í rannsóknum sínum.
Til að nemendur og kennarinn hafi sameiginlegan mælikvarða á gæði verkefnisins.
Kennsluaðferðir
Nemendur vinna sjálfstætt lokaverkefni sem er merkingarbært og tengist raunveruleika þeirra. Þeir hafa frelsi til að velja viðfangsefni og miðlunarform, sem eykur eignartilfinningu og áhugahvöt.
Rannsóknargrundvöllur: Verkefnamiðað nám sem tengist raunveruleika nemenda eykur djúpan skilning, sjálfstjórn og færni sem nýtist í framtíðinni (Larmer & Mergendoller, 2010).
Nemendur gefa hvort öðru skipulagða endurgjöf á lokaverkefni samkvæmt matskvarða. Þetta þjálfar bæði matshæfni og getu til að taka á móti gagnrýni.
Rannsóknargrundvöllur: Jafningjamat eykur sjálfsstjórn í námi og þjálfar gagnrýna hugsun þar sem nemendur þurfa að beita matsgæðum á verk annarra (Topping, 2009).
Matsaðferðir
- Lokaverkefni: Ítarlegt kennaramat samkvæmt matskvarða sem metur efnislega nákvæmni, heimildanotkun, skapandi framsetningu, markhópameðvitund og tæknilega gæði
- Jafningjamat: Mat á gæðum endurgjafar sem nemendur gáfu samnemanda
- Sjálfsmat og ígrundun: Nemendur skrifa stutta ígrundun um hvað þeir lærðu yfir þættinn og hvernig þeir hafa breyst sem stafrænir borgarar
Aðlögun
Nemendur birta verkefnið á raunverulegum vettvangi (t.d. blogg, YouTube eða samfélagsmiðlar skólans) og greina viðbrögð og áhrif þess eftir birtingu.
Nemendur fá einfaldara verkefnisform (t.d. veggspjald í stað myndbands) og fá nánari leiðsögn frá kennara við rannsókna- og framleiðslufasa. Matskvarði er einfaldaður.
Þverfaglegar tengingar
- Íslenska: Miðlun, textagerð og skapandi tjáning á íslensku
- Samfélagsfræði: Virkni í lýðræðissamfélagi og samfélagsleg ábyrgð
- List- og verkgreinar: Sjónræn hönnun, myndmiðlun og skapandi framleiðsla