Ábyrg samfélagsmiðlanotkun – að vera virkur og meðvitaður stafrænn borgari
Tilgangur
Að nemendur ígrundi eigin samfélagsmiðlanotkun á gagnrýninn hátt og þrói persónulega stefnu um meðvitaða og ábyrga notkun, þar sem þeir taka tillit til áhrifa á eigið velferð, samfélag og upplýsingaumhverfi.
Hæfniviðmið og námsmarkmið
Nemandi getur greint eigin samfélagsmiðlanotkun á gagnrýninn hátt, metið áhrif hennar á eigið velferð og samfélag, og mótað persónulega stefnu um meðvitaða stafræna notkun sem byggist á rannsóknum og sjálfsþekkingu.
- Nemendur geti greint og metið eigin samfélagsmiðlanotkun á gagnrýninn hátt
- Nemendur geti tengt rannsóknaniðurstöður um áhrif samfélagsmiðla við eigin reynslu og samfélagið
- Nemendur geti þróað persónulega stafræna stefnu sem byggist á gagnrýninni ígrundun og sjálfsþekkingu
Getustig og forsendur nemenda
- Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið rannsóknarágrip og fréttaefni um áhrif samfélagsmiðla á íslensku og ensku.
- Tækni: Nemendur þurfa að kunna skil á stillingum samfélagsmiðla sinna og geta nálgast notkunargögn (screen time o.þ.h.).
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa þroska til að ígrunda eigin hegðun á gagnrýninn hátt og þekkingu á fjölmiðlalæsi frá fyrri kennslustundum.
Lýsing á kennslustund
Nemendur framkvæma ítarlega sjálfsrannsókn á eigin samfélagsmiðlanotkun, greina tíma og efni og velta fyrir sér áhrifum á eigið líf og samfélag. Þeir kanna rannsóknir á áhrifum samfélagsmiðla á andlega heilsu, félagslega hegðun og lýðræðislega þátttöku. Nemendur þróa persónulega stafræna stefnu (personal digital policy) þar sem þeir setja sér leiðarljós um meðvitaða notkun. Áhersla er á sjálfstætt ígrundun, gagnrýna hugsun og persónulega ábyrgð.
1. Undirbúningur (fyrir tíma): Nemendur skrá skjátíma sinn síðustu viku og hvaða samfélagsmiðla þeir notuðu mest. Þeir svara nafnlausri könnun um samfélagsmiðlanotkun bekkjarins. 2. Gagnakynning (10 mín): Kennarinn sýnir samantekt á niðurstöðum könnunarinnar (nafnlaust). Nemendur ræða mynstur og samanburð við rannsóknir. 3. Rannsóknakynning (15 mín): Kennarinn fer yfir helstu rannsóknir um áhrif samfélagsmiðla: a) Andleg heilsa og samanburðarmenning, b) Síunarblöðrur og pólitísk einangrun, c) Athyglisbrestur og framleiðni, d) Jákvæð áhrif: félagslegt net, þátttaka og sjálfstjáning. Nemendur ræða hvað þeir þekkja af eigin reynslu. 4. Sjálfsgreining (20 mín): Nemendur greina eigin skjátímagögn og svara ígrundunarspurningum: Hvað kemur mér á óvart? Hvaða áhrif hefur notkunin á mig? Hvað vil ég breyta? Hvers vegna? 5. Persónuleg stafræn stefna (25 mín): Nemendur skrifa persónulega stafræna stefnu sem inniheldur: a) Greining á núverandi notkun, b) Markmið um meðvitaða notkun, c) Aðgerðir sem þeir munu grípa til, d) Hvernig þeir munu meta árangur. 6. Deiling í pörum (10 mín): Nemendur deila stefnu sinni með samnemanda og gefa hvort öðru endurgjöf.
Verkfæri og hugbúnaður
Til að nemendur fái raunveruleg gögn um eigin samfélagsmiðlanotkun sem grunn að sjálfsrannsókn.
Til að safna nafnlausum gögnum um samfélagsmiðlanotkun bekkjarins og sjá mynstur.
Til að nemendur skrifi persónulega stafræna stefnu sína á skipulegan hátt.
Kennsluaðferðir
Nemendur safna gögnum um eigin samfélagsmiðlanotkun og greina þau á gagnrýninn hátt. Þetta persónulega viðfangsefni eykur áhugahvöt og tengingu við námsefnið.
Rannsóknargrundvöllur: Sjálfsrannsókn og ígrundun eru grundvallarþættir í þróun sjálfsstjórnar og meðvitaðrar hegðunar (Zimmerman, 2002).
Nemendur safna raunverulegum gögnum um notkun sína og notkun bekkjarins (nafnlaust) og greina mynstur. Þetta tengir tölfræðilega hugsun við persónulega reynslu.
Rannsóknargrundvöllur: Gagnadrifið nám (data-driven learning) eykur tölfræðilegan skilning og gagnrýna hugsun (Mandinach & Gummer, 2016).
Matsaðferðir
- Persónuleg stafræn stefna: Kennaramat á gæðum sjálfsgreiningar, raunhæfum markmiðum og tengingu við rannsóknir
- Ígrundunarskrif: Mat á dýpt og heiðarleika sjálfsgagnrýni í ígrundunarspurningum
- Jafningjaendurgjöf: Mat á gæðum endurgjafar sem nemendur gefa samnemanda
Aðlögun
Nemendur skrifa greinargerð þar sem þeir bera saman eigin niðurstöður við alþjóðlegar rannsóknir og leggja til aðgerðir á skólastigi til að stuðla að meðvitaðri samfélagsmiðlanotkun.
Nemendur fá sniðmát fyrir stafrænu stefnuna með leiðbeiningaspurningum og vinna í nánu samstarfi við kennara eða stuðningsfulltrúa við sjálfsgreininguna.
Þverfaglegar tengingar
- Lífsleikni: Sjálfsþekking, sjálfsstjórn og heilbrigðar venjur í stafrænu umhverfi
- Stærðfræði: Tölfræðileg greining á gögnum um samfélagsmiðlanotkun