Uppbyggileg umræða á netinu – samskiptareglur og ábyrgð
Tilgangur
Að þjálfa nemendur í að taka þátt í uppbyggilegri umræðu á netinu með virðingu og ábyrgð, og að þeir þekki samskiptareglur sem stuðla að heilbrigðri stafrænu umhverfi.
Hæfniviðmið og námsmarkmið
Nemandi getur tekið þátt í stafrænum samskiptum af virðingu og ábyrgð, greint einkenni uppbyggilegrar umræðu og brugðist við neikvæðni á netinu á uppbyggilegan hátt.
- Nemendur geti greint á milli uppbyggilegra og niðurbrjótandi samskipta á netinu
- Nemendur tileinki sér samskiptareglur sem stuðla að heilbrigðum stafrænum samskiptum
- Nemendur geti brugðist við neikvæðum eða ósanngjörnum ummælum á netinu á rökrænan og virðulegan hátt
Getustig og forsendur nemenda
- Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið og skilið samskiptatexta á samfélagsmiðlum og umræðuvettvangi.
- Tækni: Grunnfærni í ritvinnslu og notkun samfélagsmiðla. Nemendur þurfa að geta tjáð sig skriflega á netinu.
- Aðrar forsendur: Skilningur á grundvallarreglum um virðingu og samkennd í samskiptum.
Lýsing á kennslustund
Nemendur skoða dæmi um góð og slæm samskipti á netinu og greina hvað einkennir uppbyggilega umræðu. Þeir þjálfa sig í að skrifa ábyrg og rökrétt svör á netinu og æfa sig í að bregðast við neikvæðni á uppbyggilegan hátt. Nemendur búa til samskiptareglur fyrir bekkinn sem gilda í stafrænu umhverfi. Áhersla er á tengsl á milli orðræðu á netinu og áhrif hennar á fólk í raunveruleikanum.
1. Inngangur (10 mín): Kennarinn sýnir skjámyndir af raunverulegum samskiptum á netinu (nafnlaus dæmi) – bæði góðum og slæmum. Nemendur ræða í pörum um hvað einkennir hvort. 2. Greining (15 mín): Nemendur vinna í litlum hópum. Hver hópur fær sett af dæmum um samskipti á netinu og flokkar þau í uppbyggileg og niðurbrjótandi. Þeir skrifa niður hvað einkennir hvora tegund. 3. Hlutverkaleikur (20 mín): Hópar fá aðstæður á spjöldum (t.d. einhver dreifir rangri frétt, einhver notar persónuárásir í umræðu) og æfa sig í að bregðast við á uppbyggilegan hátt á Padlet. Aðrir hópar gefa endurgjöf. 4. Samskiptareglur (25 mín): Bekkurinn vinnur saman að því að búa til samskiptareglur sem gilda í stafrænu umhverfi bekkjarins. Nemendur nota Canva eða Google Slides til að hanna veggspjald eða leiðbeiningarit með reglunum. 5. Samantekt (10 mín): Umræða um hvers vegna samskiptareglur skipta máli og hvernig nemendur geta stuðlað að betra umhverfi á netinu.
Verkfæri og hugbúnaður
Til að nemendur geti æft stafræna umræðu á öruggum og stýrðum vettvangi.
Til að setja fram samskiptareglur bekkjarins á sjónrænan hátt.
Til að nemendur geti greint og rætt um raunveruleg dæmi um góð og slæm samskipti.
Kennsluaðferðir
Nemendur greina raunveruleg dæmi um samskipti á netinu og meta hvort þau séu uppbyggileg eða niðurbrjótandi. Þeir bera kennsl á árangursríkar og óheppilegar samskiptaaðferðir.
Rannsóknargrundvöllur: Dæmisögugreining (case-based learning) eykur siðferðilega meðvitund og getu til að beita þekkingu í raunverulegum aðstæðum (Kolodner, 1992).
Nemendur æfa sig í að svara á netinu í ólíkum hlutverkum og aðstæðum, til dæmis að bregðast við rangfærslum, neikvæðni eða ágreiningi á uppbyggilegan hátt.
Rannsóknargrundvöllur: Hlutverkaleikur þjálfar félagsfærni og samkennd þar sem nemendur upplifa aðstæður frá ólíkum sjónarhornum (Jones, 2014).
Matsaðferðir
- Greining á dæmum: Mat á hversu vel nemendur greindu einkenni uppbyggilegra og niðurbrjótandi samskipta
- Þátttaka í hlutverkaleik: Mat á gæðum svara nemenda á Padlet og hversu vel þeir beittu uppbyggilegum samskiptaaðferðum
- Samskiptareglur: Mat á gæðum og dýpt samskiptareglnanna sem hópurinn bjó til
Aðlögun
Nemendur skrifa grein eða bloggfærslu þar sem þeir fjalla um samband netumræðu og lýðræðis og hvernig uppbyggileg samskipti á netinu styrkja samfélagið.
Nemendur fá ábendingarblað með setningabyrjunum fyrir uppbyggileg svör og dæmi um virðulegar samskiptaaðferðir sem þeir geta stuðst við í hlutverkaleiknum.
Þverfaglegar tengingar
- Íslenska: Munnleg og skrifleg tjáning, röksemdafærsla og málnotkun í mismunandi samskiptaaðstæðum
- Lífsleikni: Samkennd, sjálfsmeðvitund og ábyrgð í samskiptum