Bókakynningar
Tilgangur
Nemendur undirbúa og flytja bókakynningar fyrir bekkjarfélaga sína. Þeir þróa hæfni í að velja bók af safninu, lesa hana, greina innihald hennar og miðla reynslu sinni á skipulegan og áhugaverðan hátt.
Hæfniviðmið og námsmarkmið
Nemandi getur nýtt skólasafn til þekkingaröflunar í stýrðu námi og á eigin forsendum til gagns og ánægju
- 2.1: Nemandi getur valið bók af safninu og undirbúið bókakynningnu á skipulegan hátt
- 2.2: Nemandi getur flutt bókakynningu þar sem hann segir frá innihaldi, höfundi og eigin viðbrögðum
- 2.3: Nemandi getur hlustað á bókakynningar annarra og veitt uppbyggilega endurgjöf
Getustig og forsendur nemenda
- Lestur: Nemendur þurfa að hafa lesið bók eða verulegan hluta bókar áður en kennslustundin fer fram. Gott er að gefa nemendum viku til undirbúnings.
- Tækni: Nemendur þurfa að geta talað fyrir framan hóp og notað einföld hjálpartæki (minniskort, plakatblað). Tæknileg kunnátta er ekki nauðsynleg en nemendur mega nota myndvarpa ef þeir vilja.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa grunnfærni í munnlegri tjáningu. Gagnlegt er að hafa æft stuttar kynningar áður.
Lýsing á kennslustund
Kennslustundin snýst um bókakynningar sem nemendur undirbúa og flytja. Nemendur velja bók af safninu, lesa hana (eða kafla úr henni) og undirbúa stutta kynningu þar sem þeir segja frá bókinni, höfundinum, söguþræðinum og eigin upplifun. Stundin er tvíþætt: fyrst undirbúa nemendur kynningarnar sínar og síðan flytja þeir þær. Áhersla er lögð á að vekja áhuga samnemenda á bókinni án þess að segja of mikið frá sögunni. Þetta verkefni tengir saman lestur, tal og miðlun og eflir samskiptahæfni nemenda.
1. Kynning á verkefninu (10 mín): Kennari kynnir bókakynningarverkefnið og sýnir dæmi um góða bókakynningu. Farið er yfir hvað á að vera í kynningunni: (a) titill og höfundur, (b) um hvað bókin fjallar (án þess að segja endann), (c) hvað nemandanum fannst áhugavert, (d) hverjum myndi hann mæla með bókinni. Nemendur fá kynningarramma/minniskort.
2. Undirbúningur (20 mín): Nemendur vinna sjálfstætt að undirbúningi kynningarinnar. Þeir fylla út minniskort sín, æfa sig í huga og geta skoðað bókina aftur ef þarf. Kennarinn gengur á milli og aðstoðar.
3. Æfing í pörum (10 mín): Nemendur para sig saman og æfa kynningarnar sínar á hverjum öðrum. Þeir gefa hverjum öðrum einfalda endurgjöf: „Mér fannst gott þegar þú sagðir...” og „Ég hefði viljað vita meira um...”
4. Bókakynningar (30 mín): Nemendur flytja kynningarnar sínar fyrir bekknum. Hver kynning er 2-3 mínútur. Eftir hverja kynningu gefa 1-2 áheyrendur stutt viðbrögð. Áhorfendur fylla út matsblað þar sem þeir meta hvort kynningin vakti áhuga þeirra á bókinni.
5. Samantekt og umræða (10 mín): Kennari dregur saman. Nemendur ræða hvaða bækur þeir myndu vilja lesa eftir kynningarnar. Kennari leggur áherslu á hvernig deiling á lestrarsreynslu auðgar allan hópinn.
Verkfæri og hugbúnaður
Nemendur velja bækur af safninu sem verður grunnurinn að kynningum þeirra.
Skipulagður rammi hjálpar nemendum að undirbúa kynningu sína með öllum nauðsynlegum þáttum.
Matsblað gefur áhorfendum verkefni og eflir gagnrýna hlustun og uppbyggilega endurgjöf.
Kennsluaðferðir
Nemendur læra af hverjum öðrum þegar þeir kynna bækur sem aðrir hafa ekki lesið. Þetta eflir bæði kynningarfærni þess sem flytur og gagnrýna hlustun þess sem hlustar.
Rannsóknargrundvöllur: Jafningjakennsla (e. peer teaching) eykur skilning bæði þess sem kennir og þess sem lærir (Topping, 2005). Rannsóknir sýna að nemendur sem útskýra efni fyrir öðrum dýpka eigin skilning verulega.
Nemendur fá skipulagðan ramma fyrir kynningu sína og æfa sig í litlum hópum áður en þeir flytja fyrir bekkinn. Þetta dregur úr kvíða og eykur sjálfstraust.
Rannsóknargrundvöllur: Áfangakennsla (e. gradual release of responsibility) þar sem stuðningur minnkar smám saman eykur sjálfstæði og hæfni nemenda (Fisher & Frey, 2014).
Matsaðferðir
- Bókakynningin er metin út frá: innihaldi (sagði nemandi frá bókinni á skýran hátt?), skipulagi (var kynningin vel uppbyggð?) og framsetningu (talaði nemandi skýrt og af öryggi?)
- Jafningjamat — áhorfendur fylla út einfalt matsblað eftir hverja kynningu sem metur áhugavekjandi efni og skýrleika
- Sjálfsmat — nemendur meta eigin frammistöðu eftir kynningu og setja sér markmið um hvað þeir vilja bæta
Aðlögun
Nemendur sem eru langt komnir búa til stafræna bókakynningu (t.d. stuttan myndband eða rafrænt veggspjald) sem hægt er að setja á heimasíðu safnsins eða í skólaapp. Þeir geta einnig borið saman tvær bækur í kynningunni.
Nemendur sem þurfa stuðning fá auka tíma til undirbúnings og mega nota fleiri minniskort. Þeir geta flutt kynningu sína í minni hópi frekar en fyrir allan bekkinn. Kennari getur hjálpað þeim að æfa kynninguna fyrirfram.
Þverfaglegar tengingar
- Íslenska — munnleg tjáning, frásagnarlist og orðaforði eru æfðir í kynningum og umræðum
- Listir — nemendur geta búið til sjónrænt efni (plakat, bókmerki) sem fylgir kynningunni
- Samfélagsfræði — umræða um menningarleg gildi bókmennta og mikilvægi lestrar í samfélaginu