Ávanabindandi hönnun – hvernig öpp halda okkur föstum
Tilgangur
Að nemendur skilji hvernig forrit og félagsmiðlar eru hönnuð til að halda notendum föstum og geti greint slíka hönnun.
Hæfniviðmið og námsmarkmið
Nemandi getur hugað að eigin heilsu og vellíðan við notkun stafrænnar tækni
- 7.1: Nemandi getur greint a.m.k. þrjú dæmi um ávanabindandi hönnun í forritum
- 7.2: Nemandi getur útskýrt hvernig þessar aðferðir hafa áhrif á hegðun notenda
Getustig og forsendur nemenda
- Lestur: Nemandi getur lesið og skilið flókinn texta á aldursviðeigandi stigi
- Tækni: Reynsla af notkun félagsmiðla og forrita
- Aðrar forsendur: Grunnþekking á félagsmiðlum og appanotkunarheitum
Lýsing á kennslustund
Nemendur læra um ‚persuasive design' og hvernig forritaframleiðendur nota sálfræðilegar aðferðir til að halda fólki á skjánum. Þeir greina dæmi í forritum sem þeir nota sjálfir.
Kennarinn kynnir hugtakið ‚persuasive design' og sýnir dæmi: endalausar flettingar (infinite scroll), tilkynningar, ‚leikavatöl' (gamification), sérvaldar fréttastraumar. Nemendur opna síðan forrit sem þeir nota (eða skoða skjámyndir) og leita að þessum hönnunarþáttum. Þeir skrá niðurstöður og kynna fyrir bekknum. Bekkurinn ræðir: Er þetta siðferðilegt? Hvað getum við gert?
Verkfæri og hugbúnaður
Kennsluefni um ávanabindandi hönnun í forritum
Íslenskt efni um gagnrýna tæknilæsi
Til að skoða dæmi um ávanabindandi hönnun í raunverulegum forritum
Kennsluaðferðir
Nemendur greina forrit sem þeir nota og leita að ávanabindandi hönnunarþáttum
Rannsóknargrundvöllur: Gagnrýnin greining á tæknilegum kerfum eykur miðlalæsi og sjálfsvitund (Buckingham, 2006)
Kennarinn notar spurningar til að leiða nemendur að dýpri skilningi
Rannsóknargrundvöllur: Sókratískar spurningar hvetja til gagnrýninnar hugsunar og eigin ályktanagerðar (Paul & Elder, 2007)
Matsaðferðir
- Nemendur skila lista yfir greinda hönnunarþætti í forritum sem þeir nota
- Þátttaka í gagnrýnni umræðu um siðferði ávanabindandi hönnunar
Aðlögun
Nemandi rannsaka Tristan Harris og ‚Center for Humane Technology' og kynnir niðurstöður
Kennarinn gefur nemanda tilbúna lista af hönnunarþáttum til að leita að
Þverfaglegar tengingar
- Samfélagsgreinar — siðfræði og neytendavernd
- Lífsleikni — gagnrýnin hugsun og sjálfsstjórnun