Samþjöppun hljóðs
Tilgangur
Að nemendur kynnist samþjöppun (compression) hljóðs — hvernig hún jafnar út hljóðstyrk og gerir upptöku stöðugri. Þetta er eitt mikilvægasta verkfæri hljóðvinnslu.
Hæfniviðmið og námsmarkmið
Nemandi getur nýtt tæki og hugbúnað við upptökur og einfalda hljóðvinnslu
- 2.1: Nemandi getur útskýrt hvað samþjöppun gerir við hljóð
- 2.2: Nemandi getur stillt grunnbreytur á compressor í Audacity
- 2.3: Nemandi getur borið saman upptöku fyrir og eftir samþjöppun
Getustig og forsendur nemenda
- Lestur: Nemendur geta lesið tæknilegar leiðbeiningar
- Tækni: Nemendur þekkja Audacity og geta unnið með áhrif
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa skilning á hljóðstyrk og hljóðbylgjum
Lýsing á kennslustund
Nemendur læra grunnhugtök samþjöppunar: threshold, ratio og gain. Þeir nota compressor á raddupptöku í Audacity og heyra hvernig hátt og lágt hljóð jafnast út.
1. Kennari spilar raddupptöku þar sem maður hvislar og öskrar til skiptis — erfitt að hlusta á. Spilar síðan samþjappaða útgáfu. Hvað er öðruvísi? (8 mín).
2. Kennari útskýrir samþjöppun: threshold (hvar byrjar), ratio (hversu mikið), gain (hækka eftir) (10 mín).
3. Kennari sýnir hljóðbylgjuna sjónrænt — sjá hvernig toppar minnka og dalir hækka (5 mín).
4. Nemendur taka upp raddupptöku þar sem þeir tala fyrst lágt og síðan hátt (10 mín).
5. Nemendur bera á compressor — prófa mismunandi threshold og ratio (15 mín).
6. Nemendur hlusta á og bera saman fyrir-og-eftir (10 mín).
7. Nemendur skrifa stutta útskýringu á hvað samþjöppun gerir (8 mín).
8. Umræða og samantekt (14 mín).
Verkfæri og hugbúnaður
Audacity hefur compressor-áhrif með sjónrænni framsekningu
Heyrnartól eru nauðsynleg til að heyra fíngerðan mun á samþjöppun
Kennsluaðferðir
Kennari notar hljóðbylgjusýn í Audacity til að sýna sjónrænt hvernig samþjöppun breytir bylgjunni
Rannsóknargrundvöllur: Sjónræn framsetning á hljóðhugtökum dýpkar skilning hjá nemendum sem eru sjónrænir námsmenn
Nemendur hlusta á mun á óþjappaðri og þjappaðri upptöku
Rannsóknargrundvöllur: Beinn samanburður styrkir skilning á áhrifum tækniaðferða
Matsaðferðir
- Mat á skilningi — getur nemandinn útskýrt hvað samþjöppun gerir?
- Mat á tæknilegri færni — getur nemandinn stillt compressor?
- Mat á samanburðargreining — getur nemandinn greint mun á fyrir og eftir?
Aðlögun
Nemendur prófa mismunandi ratio-gildi og lýsa áhrifunum á skriflegan hátt
Kennari stillir compressor og nemandinn hlustar á muninn og gefur viðbrögð
Þverfaglegar tengingar
- Eðlisfræði — hljóðbylgjur, hljóðstyrkur og amplitúða
- Stærðfræði — hlutföll (ratio) og mörk (threshold)