Afleiðingar ritstuldar
Tilgangur
Að dýpka skilning nemenda á ritstuldi, afleiðingum hans og siðferðilegri ábyrgð í heimildavinnu.
Hæfniviðmið og námsmarkmið
Nemandi getur unnið með fjölbreyttar heimildir og metið áreiðanleika þeirra, virt höfundarrétt og almennt siðferði í heimildavinnu og sett fram heimildaskrá samkvæmt viðurkenndum aðferðum.
- 1.1: Nemandi getur útskýrt raunverulegar afleiðingar ritstuldar í skóla, vinnu og fréttamennsku
- 1.2: Nemandi getur greint ritstuldi í texta og útskýrt hvers vegna hann er rangur
- 1.3: Nemandi getur rætt siðferðilega ábyrgð í tengslum við heimildavinnu
Getustig og forsendur nemenda
- Lestur: Mjög góð lestrar- og greiningarfærni.
- Tækni: Færni í netnotkun.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa skilning á ritstuldi og heimildavinnu.
Lýsing á kennslustund
Nemendur skoða raunveruleg tilvik um ritstuldi og ræða afleiðingarnar: í skólum, í fréttamennsku og í akademísku starfi. Þeir læra að ritstuldur getur haft alvarlegar afleiðingar og ræða hvernig á að forðast hann.
Kennarinn kynnir þrjú raunveruleg tilvik um ritstuldi: 1) Nemandi sem var rekinn úr skóla, 2) Fréttamaður sem missti starf sitt, 3) Fræðimaður sem missti orðstír sinn. Nemendur vinna í hópum: hver hópur fær eitt tilvik, rannsaka það og kynna fyrir bekknum. Í seinni hlutanum ræðir bekkurinn siðferðileg álitamál: „Er ritstuldur alltaf jafn alvarlegur? Hvað með gervigreind — er það ritstuldur?” Nemendur skrifa rökræðugrein (400 orð) um siðferðilega ábyrgð í heimildavinnu.
Verkfæri og hugbúnaður
Raunveruleg tilvik gera afleiðingarnar áþreifanlegar og alvarlegar.
Nemendur rannsaka tilvik á netinu.
Kennsluaðferðir
Nemendur rannsaka raunveruleg tilvik um ritstuldi og greinast afleiðingarnar.
Rannsóknargrundvöllur: Tilfellisrannsóknir tengja siðferðileg hugtök við raunverulegar aðstæður.
Nemendur ræða siðferðileg álitamál tengd ritstuldi.
Rannsóknargrundvöllur: Siðferðilegar rökræður þjálfa dómgreind og siðferðilegan þroska.
Matsaðferðir
- Hópkynningar eru ítarlegar og vel rökstuddar.
- Nemendur geta rætt afleiðingar ritstuldar af þekkingu.
- Rökræðugrein sýnir siðferðilega dómgreind.
Aðlögun
Nemendur rannsaka tilvik um gervigreind og ritstuldi og skrifa ítarlega greiningu.
Kennarinn veitir nemendum tiltekið tilvik og leiðbeinandi spurningar.
Þverfaglegar tengingar
- Samfélagsfræði: Siðferði og ábyrgð.
- Íslenska: Ritun rökræðugreinar.