Óbein tilvitnun
Tilgangur
Að dýpka hæfni nemenda í óbeinni tilvitnun (endursögn/parafhrasi) og kenna þeim hvernig á að nota hana rétt og áhrifaríkt.
Hæfniviðmið og námsmarkmið
Nemandi getur unnið með fjölbreyttar heimildir og metið áreiðanleika þeirra, virt höfundarrétt og almennt siðferði í heimildavinnu og sett fram heimildaskrá samkvæmt viðurkenndum aðferðum.
- 1.1: Nemandi getur endursagt texta annarra með eigin orðum án þess að breyta merkingu
- 1.2: Nemandi getur greint muninn á góðri endursögn og nánast óbreyttri afritun
- 1.3: Nemandi getur notað óbeinar tilvísanir rétt í eigin texta
Getustig og forsendur nemenda
- Lestur: Mjög góð lestrar- og skriftarfærni.
- Tækni: Færni í textavinnslu.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa reynslu af tilvísunum og heimildavinnu.
Lýsing á kennslustund
Nemendur þjálfast í að endursegja texta annarra með eigin orðum án þess að breyta merkingu, og vísa rétt til heimilda. Þeir læra muninn á góðri og slæmri endursögn og æfa sig ítrekað.
Kennarinn sýnir upprunalegan texta og þrjár útgáfur: eina góða endursögn, eina slæma endursögn (of lík upprunalegum) og eina beina tilvitnun. Nemendur bera saman og ræða hvað gerir endursögn góða. Kennarinn útskýrir reglurnar: 1) Lestu og skildu, 2) Leggðu textann til hliðar, 3) Skrifaðu með eigin orðum, 4) Athugaðu að merking haldist, 5) Vísaðu til heimildar. Nemendur fá fimm textabúta og endursegja hvern og einn. Kennarinn gefur endurgjöf. Í seinni hlutanum skrifa nemendur 400 orða texta þar sem þeir nota a.m.k. fimm óbeinar tilvísanir.
Verkfæri og hugbúnaður
Samanburður á upprunalegu og endursögðu sýnir nemendum hvað góð endursögn er.
Nemendur skrifa og endursegja texta á tölvu.
Kennsluaðferðir
Nemendur bera saman góðar og slæmar endursagnir til að skilja muninn.
Rannsóknargrundvöllur: Samanburður á dæmum hjálpar nemendum að þróa eigin mælikvarða á gæði.
Nemendur endursegja marga texta og fá endurgjöf.
Rannsóknargrundvöllur: Ítrekuð æfing með endurgjöf er áhrifaríkasta leiðin til að þjálfa skriftarfærni.
Matsaðferðir
- Endursagnir halda merkingu en eru skrifaðar með eigin orðum.
- Nemendur greina muninn á góðri og slæmri endursögn.
- Eigin texti inniheldur réttar óbeinar tilvísanir.
Aðlögun
Nemendur endursegja flókinn fræðilegan texta og nota í eigin ritgerð.
Kennarinn fer yfir endursögnarferlið skref fyrir skref og gefur fyrirmyndir.
Þverfaglegar tengingar
- Íslenska: Ritun og endursögn.
- Hvaða grein sem er: Endursögn er lykilfærni í öllum rannsóknarverkefnum.