Áreiðanlegar vs óáreiðanlegar heimildir
Tilgangur
Að kenna nemendum að greina á kerfisbundinn hátt á milli áreiðanlegra og óáreiðanlegra heimilda og skilja hvers vegna val á heimildum skiptir máli.
Hæfniviðmið og námsmarkmið
Nemandi getur unnið með fjölbreyttar heimildir og metið áreiðanleika þeirra, virt höfundarrétt og almennt siðferði í heimildavinnu og sett fram heimildaskrá samkvæmt viðurkenndum aðferðum.
- 1.1: Nemandi getur útskýrt stigveldi heimilda og hvers vegna sumar heimildir eru áreiðanlegri
- 1.2: Nemandi getur metið fimm heimildir og raðað þeim eftir áreiðanleika
- 1.3: Nemandi getur valið viðeigandi heimildir fyrir rannsóknarverkefni og rökstutt val sitt
Getustig og forsendur nemenda
- Lestur: Góð lestrar- og greiningarfærni.
- Tækni: Færni í netnotkun og gagnagrunni.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa reynslu af heimildamati frá fyrri árgöngum.
Lýsing á kennslustund
Nemendur skoða mismunandi heimildir og meta áreiðanleika þeirra eftir ítarlegri aðferð. Þeir læra um stigveldi heimilda: ritrýndar greinar, fræðibækur, fréttir, blogg, samfélagsmiðlar — og hvernig á að meta hverja tegund.
Kennarinn kynnir stigveldi heimilda: 1) Ritrýndar fræðigreinar (hæst), 2) Fræðibækur, 3) Opinberar vefsíður (ríkisstofnanir), 4) Áreiðanlegar fréttir, 5) Blogg og persónulegar vefsíður, 6) Samfélagsmiðlar (lægst). Nemendur ræða af hverju þessi röðun er svona. Síðan fá nemendur fimm heimildir um sama efni og þurfa að raða þeim eftir stigveldinu og rökstyðja. Í seinni hlutanum fá nemendur rannsóknarverkefni: þeir leita sjálfir að heimildum og velja þrjár sem þeir telja henta best. Þeir rökstyðja val sitt skriflega.
Verkfæri og hugbúnaður
Nemendur þurfa aðgang að fjölbreyttum heimildum til greiningar.
Sjónrænt yfirlit yfir stigveldið hjálpar nemendum að muna og beita.
Kennsluaðferðir
Nemendur læra um stigveldi heimilda og meta heimildir eftir því.
Rannsóknargrundvöllur: Stigveldisgreining gefur nemendum ramma til að meta heimildir á skipulegan hátt.
Nemendur meta raunverulegar heimildir og rökstyðja mat sitt.
Rannsóknargrundvöllur: Raunveruleg dæmi tengja nám við veruleikann og eykur þátttöku.
Matsaðferðir
- Nemendur raða heimildum rétt eftir stigveldi.
- Rökstuðningur er ítarlegur og sýnir skilning.
- Val á heimildum fyrir rannsóknarverkefni er viðeigandi og vel rökstutt.
Aðlögun
Nemendur skrifa grein þar sem þeir fjalla um hvenær „lægri” heimildir geta samt verið gagnlegar.
Kennarinn veitir aukna leiðsögn og vinnur fyrsta dæmið saman með nemandanum.
Þverfaglegar tengingar
- Íslenska: Lestur og ritun.
- Samfélagsfræði: Upplýsingasamfélagið og gagnrýnin hugsun.