Opið efni og Creative Commons
Tilgangur
Að kenna nemendum hvað opið efni og Creative Commons leyfi eru og hvernig þau gera þeim kleift að nota efni annarra á löglegan hátt.
Hæfniviðmið og námsmarkmið
Nemandi getur unnið með heimildir í samræmi við höfundarrétt og sett fram einfalda heimildaskrá.
- 1.1: Nemandi getur útskýrt hvað Creative Commons er
- 1.2: Nemandi getur greint mismunandi CC leyfi (CC BY, CC BY-SA, CC BY-NC o.fl.)
- 1.3: Nemandi getur fundið CC-merkt efni á netinu og notað það rétt
Getustig og forsendur nemenda
- Lestur: Góð lestrarfærni.
- Tækni: Grunnfærni í netnotkun og leit.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa grunnskilning á höfundarrétti.
Lýsing á kennslustund
Nemendur kynnast Creative Commons leyfum og læra mismuninn á þeim. Þeir skoða dæmi um efni sem er merkt CC og æfa sig í að finna og nota slíkt efni á réttan hátt.
Kennarinn kynnir Creative Commons: „Þetta eru leyfi sem höfundar gefa verkum sínum til að öðrum sé heimilt að nota þau á ákveðnum skilyrðum.” Hann sýnir mismunandi CC-tákn og útskýrir hvert: BY (nefna höfund), SA (sama leyfi), NC (ekki í viðskiptaskyni), ND (engar breytingar). Nemendur æfa sig í pörum: þeir fá kort með CC-táknum og þurfa að para þau við rétta lýsingu. Í seinni hlutanum fara nemendur á Wikimedia Commons og leita að myndum sem þeir mega nota. Þeir finna þrjár myndir, skrá CC-leyfið og skrifa rétta heimildatilvísun.
Verkfæri og hugbúnaður
Nemendur þurfa aðgang að netinu til að leita að CC-merktu efni.
Yfirlitið hjálpar nemendum að muna og greina mismunandi leyfin.
Kennsluaðferðir
Kennarinn kynnir CC leyfi og nemendur æfa sig í að þekkja og nota þau.
Rannsóknargrundvöllur: Bein kennsla samhliða æfingu tryggir skilning og hagnýta hæfni.
Nemendur leita að CC-merktu efni á netinu.
Rannsóknargrundvöllur: Leitarverkefni þjálfa upplýsingalæsi og sjálfstæði.
Matsaðferðir
- Nemendur geta útskýrt CC-leyfi og parað tákn við lýsingu.
- Nemendur finna CC-merktar myndir á netinu.
- Heimildatilvísanir eru réttar.
Aðlögun
Nemendur búa til kynningarefni um CC-leyfi og kynna fyrir bekknum.
Kennarinn byrjar á tveimur CC-leyfum og bætir smám saman við fleiri.
Þverfaglegar tengingar
- Samfélagsfræði: Réttindi og deiling á netinu.
- Myndmennt: Leit að myndum og höfundarréttur.