Ritstuldur
Tilgangur
Að kenna nemendum hvað ritstuldur er, af hverju hann er rangur og hvernig hægt er að forðast hann.
Hæfniviðmið og námsmarkmið
Nemandi getur unnið með heimildir í samræmi við höfundarrétt og sett fram einfalda heimildaskrá.
- 1.1: Nemandi getur útskýrt hvað ritstuldur er
- 1.2: Nemandi getur greint dæmi um ritstuldi í texta
- 1.3: Nemandi getur endurskrifað texta með eigin orðum til að forðast ritstuldi
Getustig og forsendur nemenda
- Lestur: Góð lestrarfærni og ritfærni.
- Tækni: Grunnfærni í textavinnslu.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta skrifað eigin texta og endurskrifað efni.
Lýsing á kennslustund
Nemendur læra hvað ritstuldur þýðir og hvers vegna það er alvarlegt mál í námi og starfi. Þeir skoða dæmi um ritstuldi og æfa sig í að endurskrifa texta með eigin orðum til að forðast ritstuldi.
Kennarinn byrjar á dæmi: hann sýnir upprunalegan texta og síðan útgáfu þar sem einhver hefur afritað textann og sett nafn sitt undir. Bekkurinn ræðir: „Er þetta í lagi? Af hverju ekki?” Kennarinn útskýrir hugtakið ritstuldur. Nemendur fá þrjú dæmi og þurfa að greina hvort ritstuldur sé til staðar. Í seinni hlutanum fá nemendur stuttan texta og æfa sig í að endurskrifa hann með eigin orðum — þeir halda merkingu textans en nota sín eigin orð. Að lokum bera nemendur upprunalega textann saman við sinn eigin og ræða hvort þeir tókust.
Verkfæri og hugbúnaður
Samanburður hjálpar nemendum að sjá hvað ritstuldur er.
Nemendur æfa sig í að endurskrifa texta með eigin orðum.
Kennsluaðferðir
Nemendur skoða dæmi um ritstuldi og greina þau.
Rannsóknargrundvöllur: Dæmagreining hjálpar nemendum að þekkja ritstuldi og forðast hann í eigin verkum.
Nemendur æfa sig í að endurskrifa texta með eigin orðum.
Rannsóknargrundvöllur: Endurskriftaræfingar þjálfa nemendur í sjálfstæðri hugsun og hindra ritstuldi.
Matsaðferðir
- Nemendur greina ritstuldi rétt í dæmum.
- Endurskrifaður texti er skrifaður með eigin orðum en heldur merkingu.
- Nemendur geta munnlega útskýrt hvað ritstuldur er og af hverju hann er rangur.
Aðlögun
Nemendur fá lengri texta til endurskriftar og þurfa einnig að bæta við heimildatilvísun.
Kennarinn fer skref fyrir skref í gegnum endurskriftarferlið og gefur dæmi.
Þverfaglegar tengingar
- Íslenska: Ritun og endursögn.
- Siðfræði: Heiðarleiki í námi.