Höfundaréttur á netinu
Tilgangur
Að kenna nemendum að höfundarréttur gildir einnig um efni á netinu — myndir, texta og myndbönd — ekki bara bækur.
Hæfniviðmið og námsmarkmið
Nemandi getur þekkt að höfundarréttur gildir um fjölbreytt efni og unnið með heimildir á einfaldan hátt.
- 1.1: Nemandi skilur að höfundarréttur gildir um efni á netinu (myndir, texti, myndbönd)
- 1.2: Nemandi getur útskýrt af hverju rangt er að nota efni af netinu án leyfis
- 1.3: Nemandi getur nefnt tvær leiðir til að nota efni af netinu á réttan hátt
Getustig og forsendur nemenda
- Lestur: Grunnlestrarfærni.
- Tækni: Nemendur þurfa grunnskilning á netnotkun.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að hafa reynslu af að nota netið.
Lýsing á kennslustund
Nemendur læra að myndir, myndbönd og textar á netinu eiga höfunda alveg eins og bækur. Þeir ræða af hverju rangt er að nota efni af netinu án leyfis og æfa sig í að skilja reglurnar.
Kennarinn spyr: „Ef þú finnur fallega mynd á Google, mátt þú þá nota hana í skólaverkefninu þínu?” Bekkurinn ræðir og kennarinn útskýrir: Myndir á netinu eiga höfunda eins og bækur. Kennarinn sýnir dæmi: ljósmynd á vefsíðu, YouTube-myndskeið, bloggfærslu. Nemendur flokka dæmi: „Má nota” vs „Má ekki nota án leyfis”. Kennarinn útskýrir tvær leiðir til réttrar notkunar: 1) Biðja um leyfi eða 2) Nota efni sem er merkt sem frjálst. Nemendur skrifa stutta „reglu” sem þeir geta farið eftir.
Verkfæri og hugbúnaður
Til að sýna dæmi af netinu.
Raunveruleg dæmi tengja höfundarrétt við veruleika nemenda.
Kennsluaðferðir
Kennarinn sýnir dæmi og bekkurinn ræðir saman hvort og hvernig megi nota efnið.
Rannsóknargrundvöllur: Umræður um raunveruleg dæmi tengja nám við daglegt líf nemenda og auka skilning.
Nemendur finna dæmi um rétta og ranga notkun efnis á netinu.
Rannsóknargrundvöllur: Að finna dæmi sjálfir eykur þátttöku og dýpkar skilning.
Matsaðferðir
- Nemendur geta útskýrt höfundarrétt á netinu.
- Nemendur flokka dæmi rétt.
- Nemendur skrifa reglu sem sýnir skilning.
Aðlögun
Nemendur leita að myndum á netinu og athuga hvort þær séu merktar sem frjálsar til notkunar.
Kennarinn notar einföld og augljós dæmi og útskýrir hugtökin ítarlega.
Þverfaglegar tengingar
- Samfélagsfræði: Réttindi og skyldur á netinu.
- Myndmennt: Myndir og höfundarréttur.