Höfundarréttur (einföld útskýring)
Tilgangur
Að kynna hugtakið höfundarréttur á einfaldan og skiljanlegum hátt og hjálpa nemendum að skilja að skapandi verk tilheyra höfundinum.
Hæfniviðmið og námsmarkmið
Nemandi getur þekkt að höfundarréttur gildir um fjölbreytt efni og unnið með heimildir á einfaldan hátt.
- 1.1: Nemandi getur útskýrt hvað höfundarréttur þýðir með eigin orðum
- 1.2: Nemandi getur nefnt þrjú dæmi um efni sem höfundarréttur verndar (bók, lag, mynd)
- 1.3: Nemandi skilur af hverju höfundarréttur er mikilvægur
Getustig og forsendur nemenda
- Lestur: Grunnlestrarfærni nýtist.
- Tækni: Engin tæknikunnátta krafist.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta hlustað á útskýringu og tekið þátt í umræðu.
Lýsing á kennslustund
Kennarinn útskýrir höfundarrétt með einföldum orðum: þegar einhver býr til eitthvað — sögu, mynd, lag — þá á viðkomandi rétt á því. Nemendur ræða dæmi úr eigin lífi og æfa sig í að skilja reglurnar.
Kennarinn spyr: „Ef þú teiknaðir fallega mynd, myndir þú vilja að einhver tæki hana og segði að hann hefði teiknað hana?” Nemendur ræða og kennarinn útskýrir: þetta kallast höfundarréttur — rétturinn sem höfundurinn á yfir verki sínu. Kennarinn sýnir myndir af bókum, lögum, teikningum og leikjum og spyr: „Verndar höfundarréttur þetta?” Nemendur fylla út verkefnablað þar sem þeir merkja við hvaða hluti höfundarréttur verndar. Að lokum skrifa nemendur (eða teikna) dæmi um eitthvað sem þeir hafa búið til sjálfir.
Verkfæri og hugbúnaður
Myndir gera óhlutbundna hugtakið áþreifanlegt.
Nemendur tengja hugtakið við raunveruleg dæmi.
Kennsluaðferðir
Kennarinn útskýrir höfundarrétt og bekkurinn ræðir saman.
Rannsóknargrundvöllur: Bein kennsla samhliða umræðu tryggir að nemendur fái skýra útskýringu og geti unnið úr henni saman.
Nemendur hugsa um eigin sköpunarverk og hvernig þeir myndu vilja að öðrir meðhöndluðu þau.
Rannsóknargrundvöllur: Tengsl við eigin reynslu dýpka skilning og gera námið persónulegt.
Matsaðferðir
- Nemendur geta útskýrt höfundarrétt munnlega.
- Verkefnablöð sýna rétt skilning á því hvað höfundarréttur verndar.
- Nemendur nefna dæmi úr eigin lífi.
Aðlögun
Nemendur ræða erfiðari dæmi: hvað ef tveir búa til eitthvað saman — hver á þá réttinn?
Kennarinn notar fleiri sjónræn dæmi og einfaldar útskýringar.
Þverfaglegar tengingar
- Samfélagsfræði: Réttindi og skyldur.
- Myndmennt: Skapandi verk og höfundarréttur.