Gagnadrifin rökræða og upplýst borgaravitund
Tilgangur
Að nemendur noti gagnrýna greiningu gagna og upplýsinga til að taka upplýsta afstöðu í samfélagslegri umræðu og sýni hæfni upplýsts og ábyrgðarfulls borgara í stafrænum heimi.
Hæfniviðmið og námsmarkmið
Nemandi getur greint, borið saman og metið á gagnrýninn hátt trúverðugleika og áreiðanleika gagna, upplýsinga og stafræns efnis
- 1.1: Nemandi getur safnað og greint gögn frá fjölbreyttum heimildum um samfélagslegt málefni
- 1.2: Nemandi getur skrifað ítarlega rökræðuritgerð sem byggist á gagnrýninni gagnagreiningu
- 1.3: Nemandi getur varið afstöðu sína í skipulagðri rökræðu og svarað gagnrökum
Getustig og forsendur nemenda
- Lestur: Framúrskarandi lestrar- og greiningarfærni; nemandi les fræðilegan texta og tölfræði.
- Tækni: Örugg færni í upplýsingaleit, gagnagreiningu og textavinnslu.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa sterkan grunn í gagnrýninni hugsun, heimildamati og rökræðu frá fyrri árgöngum.
Lýsing á kennslustund
Nemendur velja umdeilt samfélagsmálefni, safna og greina gögn frá fjölbreyttum heimildum, meta trúverðugleika allra gagna og skrifa ítarlega rökræðuritgerð þar sem þeir taka afstöðu sem byggist á gagnrýninni greiningu. Verkefnið sameinar alla þá hæfni sem nemendur hafa öðlast á unglingastigi.
Nemendur velja umdeilt samfélagsmálefni (t.d. „Ætti Ísland að banna förgunartæki úr plasti?”, „Ætti að takmarka skjátíma unglinga með lögum?”). Í fyrsta hlutanum safna þeir gögnum: rannsóknir, tölfræði, fréttir og skoðanir frá a.m.k. sex heimildum af a.m.k. þremur tegundum. Þeir meta trúverðugleika hverrar heimildar og skrá í greiningarramma. Þeir setja lykilgögn fram sjónrænt í Google Sheets. Í öðrum hlutanum skrifa nemendur rökræðuritgerð (1000 orð) þar sem þeir kynna báðar hliðar málsins, taka afstöðu og rökstyðja hana með gögnum og tilvísunum. Þeir fjalla líka um gagnrök og svara þeim. Í þriðja hlutanum halda nemendur stuttar kynningar og bekkurinn heldur formlega rökræðu þar sem þeir verja afstöðu sína og svara spurningum.
Verkfæri og hugbúnaður
Nemendur þurfa aðgang að rannsóknum, tölfræðigögnum og fréttum.
Til gagnagreiningar og sjónrænnar framsetningar.
Til kynningar á niðurstöðum.
Kennsluaðferðir
Nemendur vinna sjálfstætt rannsóknarverkefni frá upphafi til enda.
Rannsóknargrundvöllur: Verkefnamiðað nám eflir sjálfstæði, dýpri skilning og hæfni til raunverulegrar beitingar þekkingar (Thomas, 2000).
Nemendur verja afstöðu sína í formlegri rökræðu fyrir bekknum.
Rannsóknargrundvöllur: Skipulögð rökræða þjálfar rökfræði, gagnrýna hugsun og tjáskipti og tengist borgaravitund (Johnson & Johnson, 2009).
Matsaðferðir
- Heimildaskrá sýnir fjölbreyttar, trúverðugar heimildir sem hafa verið metnar gagnrýnið.
- Rökræðuritgerð er vel skipulögð, gagnadrifin og inniheldur svör við gagnrökum.
- Kynning og rökræða sýnir sjálfstæði, dýpri skilning og hæfni til að verja afstöðu.
Aðlögun
Nemendur skrifa fræðilega grein á APA-formi og birta á bloggsvæði skólans.
Kennarinn hjálpar nemandanum að velja málefni, veita heimildir og skipuleggja ritgerðina.
Þverfaglegar tengingar
- Samfélagsfræði: Lýðræði, borgaravitund og samfélagsleg málefni.
- Íslenska: Ritun rökræðuritgerðar og munnleg tjáning.
- Stærðfræði: Tölfræðileg framsetning og gagnatúlkun.