Gagnrýnin greining á rannsóknum og gögnum

Tilgangur

Að þjálfa nemendur í sjálfstæðri og dýpkandi gagnrýninni greiningu á rannsóknum, gögnum og tölfræði, þar sem þeir meta aðferðafræði, úrtak, túlkun og hugsanlega hagsmunagæslu.

Hæfniviðmið og námsmarkmið

Hæfniviðmið

Nemandi getur greint, borið saman og metið á gagnrýninn hátt trúverðugleika og áreiðanleika gagna, upplýsinga og stafræns efnis

Námsmarkmið:

1.1: Nemandi getur metið rannsóknaraðferðir og greint veikleika í aðferðafræði
1.2: Nemandi getur greint hagsmunagæslu og fjármagnsuppsprettur á bak við rannsóknir
1.3: Nemandi getur skrifað sjálfstæða gagnrýna greiningu á rannsókn og gögnum hennar

Getustig og forsendur nemenda

Lestur: Framúrskarandi lestrar- og greiningarfærni; nemandi les fræðilegan texta.
Tækni: Örugg færni í netnotkun, gagnagreiningu og textavinnslu.
Aðrar forsendur: Nemendur þurfa sterkan grunn í gagnrýninni hugsun og heimildamati frá fyrri árgöngum.

Lýsing á kennslustund

Nemendur vinna að ítarlegri rannsóknargreiningu þar sem þeir meta rannsóknir og gögn á háu stigi. Þeir greina rannsóknaraðferðir, meta úrtak og aðferðafræði, skoða hverjir standa að baki rannsókn og meta hvort niðurstöður séu túlkaðar á hlutlausan hátt. Nemendur skrifa ítarlega gagnrýna greiningu.

Verkefnalýsing:

Kennarinn kynnir ítarlegan greiningarramma: 1) Hver stendur að rannsókninni og hvaða hagsmuni hefur hann? 2) Hvaða rannsóknaraðferð var notuð? 3) Hversu stórt og dæmigert var úrtakið? 4) Hvernig eru niðurstöður túlkaðar — hlutlaust eða leiðandi? 5) Samræmast niðurstöður öðrum rannsóknum á sama sviði? 6) Hverjir fjármögnuðu rannsóknina? Nemendur fá tvær rannsóknir um sama efni (t.d. áhrif skjátíma á unglinga) — eina frá óháðum fræðimönnum og eina fjármagnaða af tæknifyrirtæki. Þeir meta báðar eftir rammanum og bera saman í Google Sheets. Í seinni hlutanum skrifa nemendur ítarlega gagnrýna greiningu (800 orð) þar sem þeir meta aðferðafræði og draga ályktanir um trúverðugleika. Bekkurinn ræðir niðurstöður og hvort hagsmunir hafi áhrif á rannsóknarniðurstöður.

Verkfæri og hugbúnaður

Tölvur með nettengingu og aðgangur að gagnagrunnum — Tækjabúnaður

Nemendur þurfa aðgang að rannsóknum, tölfræðigögnum og gagnagrunnum.

Google Sheets eða Excel — Hugbúnaður

Til gagnagreiningar og sjónrænnar framsetningar á niðurstöðum.

Greiningarrammi fyrir rannsóknir (ítarlegur) — Verkefnablað

Ramminn veitir kerfisbundna aðferð til dýpkandi gagnagreiningar.

Kennsluaðferðir

Gagnrýnin rannsóknargreining

Nemendur greina raunverulegar rannsóknir og meta aðferðafræði, fjármögnun og niðurstöður.

Rannsóknargrundvöllur: Gagnrýnin rannsóknargreining þjálfar hæfni sem er undirstaða fræðilegrar vinnu og upplýsts borgaravitundar (Ennis, 2011).

Sókratísk aðferð

Kennarinn notar spurningar til að leiðbeina nemendum í greiningu í stað þess að gefa svör.

Rannsóknargrundvöllur: Sókratísk aðferð eflir sjálfstæða og dýpri hugsun (Paul & Elder, 2006).

Matsaðferðir

Greiningarrammi sýnir kerfisbundna og ítarlega greiningu á báðum rannsóknum.
Gagnrýnin greining er vel rökstudd, sjálfstæð og inniheldur tilvísanir.
Nemendur geta rætt hvernig hagsmunagæsla getur haft áhrif á rannsóknir.

Aðlögun

Aukin áskorun

Nemendur finna eigin rannsóknir til greiningar og bera saman þrjár eða fleiri rannsóknir á sama sviði.

Stuðningur

Kennarinn fer yfir greiningarrammann skref fyrir skref og vinnur fyrstu greininguna með nemandanum.

Þverfaglegar tengingar

Stærðfræði: Tölfræði, úrtaksgreining og gagnatúlkun.
Náttúrufræði: Vísindaaðferðin og ritrýni.
Samfélagsfræði: Hagsmunagæsla og áhrif fjármagns á upplýsingaflæði.