Falsfréttir og villandi upplýsingar
Tilgangur
Að dýpka skilning nemenda á falsfréttum, villandi upplýsingum og hvernig þær breiðast út í stafrænum heimi.
Hæfniviðmið og námsmarkmið
Nemandi getur greint, borið saman og metið á gagnrýninn hátt trúverðugleika og áreiðanleika gagna, upplýsinga og stafræns efnis
- 1.1: Nemandi getur útskýrt hvernig falsfréttir breiðast út á samfélagsmiðlum
- 1.2: Nemandi getur greint aðferðir sem eru notaðar til að dreifa villandi upplýsingum (clickbait, bots, echo chambers)
- 1.3: Nemandi getur rætt ábyrgð einstaklinga og samfélagsmiðla í baráttunni gegn falsfréttum
Getustig og forsendur nemenda
- Lestur: Mjög góð lestrar- og greiningarfærni.
- Tækni: Færni í netnotkun og samfélagsmiðlum.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa reynslu af falsfréttum og sannreyningu frá fyrri árgöngum.
Lýsing á kennslustund
Nemendur rannsaka hvernig falsfréttir og villandi upplýsingar breiðast út á samfélagsmiðlum, hvaða aðferðir eru notaðar til dreifingar og hvernig hægt er að verjast þeim. Þeir skoða raunveruleg tilvik og ræða ábyrgð einstaklinga og samfélagsmiðla.
Kennarinn kynnir raunverulegt tilvik þar sem falsfrétt dreifðist víða á samfélagsmiðlum (t.d. tiltekna falsfrétt sem fór veiralt). Nemendur rannsaka tilvikið: Hvaðan kom fréttin? Hvernig dreifðist hún? Hverjar voru afleiðingarnar? Kennarinn kynnir hugtökin: clickbait, bots, echo chambers, filter bubbles. Nemendur leita sjálfir að öðru tilviki og skrifa greiningu. Í seinni hlutanum ræðir bekkurinn: „Hverjir bera ábyrgð? Einstaklingarnir sem deila? Samfélagsmiðlarnir? Höfundarnir?” Nemendur skrifa rökræðugrein (500 orð) um ábyrgðina.
Verkfæri og hugbúnaður
Nemendur þurfa aðgang til rannsóknar.
Raunveruleg tilvik gera námsefnið áhugavert og áþreifanlegt.
Kennsluaðferðir
Nemendur rannsaka raunverulegt tilvik þar sem falsfréttir dreifðust víða.
Rannsóknargrundvöllur: Tilfellisrannsóknir tengja nám við raunveruleikann og dýpka skilning.
Nemendur ræða og rökræða um ábyrgð í baráttunni gegn falsfréttum.
Rannsóknargrundvöllur: Rökræður þjálfa gagnrýna hugsun og rökfræði.
Matsaðferðir
- Greining á tilviki er ítarleg og kerfisbundin.
- Nemendur nota rétt hugtök (clickbait, bots, echo chambers).
- Rökræðugrein er vel rökstudd og sýnir gagnrýna hugsun.
Aðlögun
Nemendur búa til kynningu þar sem þeir leggja til lausnir á dreifingu falsfrétta.
Kennarinn veitir nemendum tiltekið tilvik og leiðbeinandi spurningar til greiningar.
Þverfaglegar tengingar
- Samfélagsfræði: Fjölmiðlar, lýðræði og ábyrgð.
- Íslenska: Ritun rökræðugreinar.