Gagnrýnin hugsun og heimildavinna

Tilgangur

Að þjálfa nemendur í dýpkandi gagnrýninni hugsun þar sem þeir meta heimildir, greina hlutdrægni og draga eigin ályktanir á rökstuddan hátt.

Hæfniviðmið og námsmarkmið

Hæfniviðmið

Nemandi getur greint, borið saman og metið á gagnrýninn hátt trúverðugleika og áreiðanleika gagna, upplýsinga og stafræns efnis

Námsmarkmið:

1.1: Nemandi getur metið heimildir eftir gagnrýninni aðferðafræði og greint hlutdrægni
1.2: Nemandi getur borið saman andstæðar sjónarmið og greint styrk og veikleika röksemdafærslu
1.3: Nemandi getur skrifað rökstudda grein þar sem hann tekur afstöðu og rökstyður hana

Getustig og forsendur nemenda

Lestur: Mjög góð lestrar- og greiningarfærni.
Tækni: Færni í netnotkun, leit og textavinnslu.
Aðrar forsendur: Nemendur þurfa reynslu af heimildamati og gagnrýninni greiningu.

Lýsing á kennslustund

Nemendur vinna að ítarlegu rannsóknarverkefni þar sem gagnrýnin hugsun er í forgrunni. Þeir meta fjölbreyttar heimildir, greina hlutdrægni og andstæðar skoðanir, og skrifa rökstudda grein þar sem þeir taka afstöðu.

Verkefnalýsing:

Kennarinn velur umdeilt málefni (t.d. „Ætti að banna samfélagsmiðla fyrir unglinga?”). Nemendur leita að heimildum sem styðja bæði hliðar málsins. Þeir meta hverja heimild: Hver skrifaði? Hvert er sjónarhornið? Er hlutdrægni til staðar? Hversu sterk eru rökin? Nemendur fylla út greiningarramma og bera saman heimildir. Í seinni hlutanum skrifa nemendur rökstudda grein (500 orð) þar sem þeir kynna bæði sjónarmið, taka afstöðu og rökstyðja hana með tilvísunum. Bekkurinn ræðir niðurstöður og ólík sjónarmið.

Verkfæri og hugbúnaður

Tölvur með nettengingu og textavinnsluforrit — Tækjabúnaður

Nemendur þurfa aðgang að heimildum og ritvinnslu.

Greiningarrammi fyrir gagnrýna hugsun — Verkefnablað

Ramminn styður kerfisbundna gagnrýna hugsun.

Kennsluaðferðir

Rökræðuverkefni

Nemendur greina andstæð sjónarmið og taka afstöðu á rökstuddan hátt.

Rannsóknargrundvöllur: Rökræðuverkefni þjálfa gagnrýna hugsun, rökfræði og tjáskipti.

Heimildamat og samanburður

Nemendur meta heimildir sem styðja andstæð sjónarmið.

Rannsóknargrundvöllur: Mat á andstæðum sjónarmiðum dýpkar skilning og eykur dómgreind.

Matsaðferðir

Greiningarrammar sýna kerfisbundna og gagnrýna greiningu heimilda.
Rökræðugreinin er vel skipulögð, rökstudd og inniheldur tilvísanir.
Nemendur geta rætt málefnið af þekkingu og dómgreind.

Aðlögun

Aukin áskorun

Nemendur skrifa lengri grein og taka til baka gagnrök sem mætti setja fram gegn afstöðu þeirra.

Stuðningur

Kennarinn gefur nemendum heimildir og hjálpar þeim að skipuleggja greinina.

Þverfaglegar tengingar

Samfélagsfræði: Samfélagsleg málefni og umræðugreining.
Íslenska: Ritun rökræðugreinar.