Áhrif fjölmiðla
Tilgangur
Að kenna nemendum að greina og meta áhrif fjölmiðla á skoðanamyndun og samfélagslega umræðu.
Hæfniviðmið og námsmarkmið
Nemandi getur greint, borið saman og metið á gagnrýninn hátt trúverðugleika og áreiðanleika gagna, upplýsinga og stafræns efnis
- 1.1: Nemandi getur útskýrt hugtökin hlutdrægni, rammi (framing) og dagskrárvald
- 1.2: Nemandi getur greint dæmi um hlutdrægni í fréttaflutningi
- 1.3: Nemandi getur borið saman fréttaflutning tveggja miðla um sama atburð
Getustig og forsendur nemenda
- Lestur: Góð lestrar- og greiningarfærni.
- Tækni: Færni í netnotkun.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa grunnskilning á fjölmiðlalandslagi.
Lýsing á kennslustund
Nemendur skoða hvernig fjölmiðlar — bæði hefðbundnir og samfélagsmiðlar — hafa áhrif á hvernig fólk hugsar og skilur heiminn. Þeir greina dæmi um hlutdrægni, ramma (framing) og dagskrárvald (agenda setting).
Kennarinn kynnir hugtökin: hlutdrægni (bias), rammi (framing) og dagskrárvald (agenda setting). Hann sýnir dæmi: sama atburður úr tveimur mismunandi fréttamiðlum þar sem sjónarhorn og áherslur eru ólíkar. Nemendur fá greiningarramma og vinna í pörum: þeir bera saman fréttir frá tveimur miðlum og greina: Hvað er ólíkt? Hvaða sjónarhorn er tekið? Er hlutdrægni til staðar? Í seinni hlutanum velja nemendur sjálfir fréttaefni, leita að fréttum frá tveimur miðlum og skrifa samanburðargreiningu. Bekkurinn ræðir: „Hvernig getum við verið upplýstir borgarar?”
Verkfæri og hugbúnaður
Samanburður á fréttum frá mismunandi miðlum sýnir hvernig hlutdrægni birtist.
Ramminn veitir kerfisbundna nálgun á greininguna.
Kennsluaðferðir
Nemendur greina fréttir frá mismunandi sjónarhornum.
Rannsóknargrundvöllur: Fjölmiðlagreining þjálfar gagnrýna hugsun og miðlalæsi sem eru lykilhæfni 21. aldar.
Nemendur bera saman fréttir frá tveimur miðlum um sama atburð.
Rannsóknargrundvöllur: Samanburður sýnir hvernig sömu staðreyndir geta verið settar fram á ólíkan hátt.
Matsaðferðir
- Greiningarblöð sýna skilning á hugtökunum hlutdrægni, rammi og dagskrárvald.
- Samanburðargreining er ítarleg og vel rökstudd.
- Nemendur geta rætt hvernig fjölmiðlar hafa áhrif á samfélagið.
Aðlögun
Nemendur bera saman fréttir frá þremur mismunandi miðlum og skrifa ítarlega greiningu.
Kennarinn velur augljós dæmi og fer yfir greiningarrammann skref fyrir skref.
Þverfaglegar tengingar
- Samfélagsfræði: Fjölmiðlar, lýðræði og skoðanamyndun.
- Íslenska: Lestur og ritun greiningargreinar.