Áreiðanleiki gagna
Tilgangur
Að kenna nemendum að meta áreiðanleika gagna á kerfisbundinn og gagnrýninn hátt með því að skoða uppruna, aðferðir og samhengi gagna.
Hæfniviðmið og námsmarkmið
Nemandi getur greint, borið saman og metið á gagnrýninn hátt trúverðugleika og áreiðanleika gagna, upplýsinga og stafræns efnis
- 1.1: Nemandi getur metið áreiðanleika gagna með tilliti til upprunalands, aðferðar og samhengis
- 1.2: Nemandi getur greint veikleika í gagnasöfnunaraðferðum
- 1.3: Nemandi getur borið saman gögn frá tveimur mismunandi gagnalindum og metið hvor sé áreiðanlegri
Getustig og forsendur nemenda
- Lestur: Góð lestrar- og greiningarfærni.
- Tækni: Færni í netnotkun og töflureiknir.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa grunnskilning á tölfræði og rannsóknaraðferðum.
Lýsing á kennslustund
Nemendur skoða mismunandi gagnalindir og meta áreiðanleika þeirra. Þeir læra að skoða hvernig gögn eru safnað, hvort úrtak sé viðeigandi og hvort niðurstöður séu raunhæfar. Nemendur greina raunveruleg dæmi um rannsóknir og gögn.
Kennarinn kynnir greiningarramma fyrir gögn: 1) Hver safnaði gögnunum? 2) Hvernig voru þau safnað? 3) Hversu stórt var úrtakið? 4) Hvenær voru þau safnað? 5) Hvers vegna voru þau safnað? 6) Passa niðurstöðurnar við aðrar rannsóknir? Nemendur fá tvö gagnasett um sama efni (t.d. tölur um loftslagsbreytingar frá tveimur mismunandi aðilum) og greina þau eftir rammanum. Þeir skrifa greiningu og bera saman. Í seinni hlutanum leita nemendur sjálfir að gögnum um efni að eigin vali og meta áreiðanleikann. Bekkurinn ræðir niðurstöður saman.
Verkfæri og hugbúnaður
Nemendur þurfa aðgang að gagnagrunnum og rannsóknarniðurstöðum.
Ramminn veitir kerfisbundna aðferð til gagnagreiningar.
Kennsluaðferðir
Nemendur greina raunveruleg gögn og meta áreiðanleika þeirra.
Rannsóknargrundvöllur: Gagnagreining þjálfar gagnrýna hugsun og vísindavitund.
Nemendur bera saman gögn frá mismunandi aðilum um sama efni.
Rannsóknargrundvöllur: Samanburður eykur dýpt í greiningu og hjálpar nemendum að þróa gagnrýna hugsun.
Matsaðferðir
- Greiningarblöð sýna kerfisbundna og ítarlega gagnagreiningu.
- Samanburður gagnagjafa er vel rökstuddur.
- Nemendur geta rætt um styrk og veikleika gagnagjafa.
Aðlögun
Nemendur finna dæmi um gögn sem hafa verið ranglega túlkuð og skrifa ítarlega greiningu.
Kennarinn fer yfir ramma skref fyrir skref og aðstoðar nemendur við fyrstu greininguna.
Þverfaglegar tengingar
- Stærðfræði: Tölfræði og gagnagreining.
- Náttúrufræði: Vísindaaðferðin og gagnasöfnun.