Fréttir vs sögur
Tilgangur
Að kenna nemendum að greina muninn á fréttum og skáldsögum og skilja að fréttir eiga að segja frá einhverju sem raunverulega gerðist.
Hæfniviðmið og námsmarkmið
Nemandi getur greint muninn á fræðilegu efni og skáldskap
- 1.1: Nemandi getur greint hvort texti er frétt eða skáldsaga
- 1.2: Nemandi getur nefnt einkenni fréttar (staðreyndir, dagsetning, raunverulegt fólk)
- 1.3: Nemandi getur nefnt einkenni sögu (persónur, ímyndun, atburðir sem gerðust ekki)
Getustig og forsendur nemenda
- Lestur: Nemendur þurfa grunnlestrarfærni eða kennarinn les upp textana.
- Tækni: Engin sérstök tæknikunnátta krafist.
- Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta hlustað og borið saman tvo texta.
Lýsing á kennslustund
Nemendur lesa eða hlusta á stutta frétt og stutta sögu. Þeir bera textana saman og finna hvað er ólíkt. Kennarinn hjálpar þeim að skilja að fréttir segja frá raunverulegum atburðum en sögur eru skáldaðar.
Kennarinn les stutta barnafrétt um veðrið eða viðburð í samfélaginu og síðan stutta skáldsögu um dreka sem flaug yfir borg. Nemendur ræða í pörum: „Hvað var ólíkt?” Saman fyllir bekkurinn út Venn-skýringarmynd á töflu: „Frétt” til vinstri, „Saga” til hægri og „Hvort tveggja” í miðjunni. Nemendur fá svo tvö ný textabrot og þurfa sjálfir að ákveða hvort þau séu fréttir eða sögur.
Verkfæri og hugbúnaður
Tvö dæmi sem nemendur geta borið saman til að greina muninn.
Hjálpar nemendum að sjá hvað er sameiginlegt og hvað er ólíkt á milli texta.
Kennsluaðferðir
Nemendur bera saman frétt og sögu og finna muninn.
Rannsóknargrundvöllur: Samanburðargreining er áhrifarík aðferð til að þjálfa gagnrýna hugsun hjá ungum nemendum.
Nemendur fylla út Venn-skýringarmynd með einkennum frétta og sagna.
Rannsóknargrundvöllur: Sjónræn skipulagsverkfæri hjálpa nemendum að skipuleggja og tjá hugsun sína.
Matsaðferðir
- Nemendur geta flokkað textabrot rétt sem frétt eða sögu.
- Þátttaka í umræðu og framlag til Venn-skýringarmyndar.
- Kennarinn metur hvort nemendur geti nefnt einkenni beggja textategunda.
Aðlögun
Nemendur skrifa sína eigin „frétt” og „sögu” á nokkrar setningar.
Kennarinn gefur nemendum myndir sem hjálpa þeim að greina hvort textinn er frétt eða saga.
Þverfaglegar tengingar
- Íslenska: Lestrarskilningur og textategundir.
- Samfélagsfræði: Fréttir og samfélagsleg viðburðir.