Netsvindl og blekkingar – hvernig þekkjum við þau?

Stafræn borgaravitund Friðhelgi og öryggi 4. bekkur 40 mínútur

Tilgangur

Að nemendur læri að þekkja algengar blekkingar og svindl á netinu og geti brugðist rétt við.

Hæfniviðmið og námsmarkmið

Hæfniviðmið

Nemandi getur útskýrt á einfaldan hátt hvað persónuupplýsingar eru

Námsmarkmið:
  • 4.1: Nemandi getur greint a.m.k. þrjú einkenni netsvindls
  • 4.2: Nemandi veit hvernig á að bregðast við ef grunur er um svindl

Getustig og forsendur nemenda

  • Lestur: Nemandi getur lesið og greint einfaldan texta
  • Tækni: Grunnfærni í netvafra
  • Aðrar forsendur: Grunnþekking á netnotkun

Lýsing á kennslustund

Nemendur skoða dæmi um netsvindl (t.d. falskir vinningshættir, vefveiðar) og læra einkenni blekkinga. Þeir búa til einfaldan ‚blikka-varúðarlista'.

Verkefnalýsing:

Kennarinn sýnir dæmi um netsvindl: falskur vinningur, tölvupóstur frá ‚banka', of góð tilboð. Nemendur þurfa að finna ‚rauðu fánana' – einkenni blekkinga. Í hópum búa þeir til ‚Blikka-varúðarlista' – veggspjald sem sýnir einkenni svindls og rétt viðbrögð: ‚Ég smelli ekki á óþekkt tengil. Ég segi fullorðnum frá. Ef eitthvað er of gott til að vera satt – þá er það líklega svindl!'

Verkfæri og hugbúnaður

Dæmi um netsvindl (kennarinn útbýr/prentar) — Kennsluefni

Til að nemendur sjái raunveruleg dæmi á öruggan hátt

SAFT.is – kennsluefni um netsvindl — Vefur

Íslenskt efni um algengar blekkingar á netinu

Kennsluaðferðir

Dæmagreining

Nemendur greina raunveruleg dæmi um netsvindl og finna einkenni

Rannsóknargrundvöllur: Greining raunverulegra dæma eykur upplýsingalæsi og gagnrýna hugsun (Hobbs, 2010)

Samvinnunám

Nemendur búa til varúðarlista saman

Rannsóknargrundvöllur: Samvinnunám eykur dýpri skilning og félagslega ábyrgð (Johnson & Johnson, 1999)

Matsaðferðir

  • Nemendur greina a.m.k. þrjú einkenni svindls í dæmunum
  • Varúðarlisti hóps inniheldur raunhæfar ráðleggingar

Aðlögun

Aukin áskorun

Nemandi býr til eigin ‚svindl-dæmi' (skáldsögu) og bekkjarsystkin þurfa að finna rauðu fánana

Stuðningur

Kennarinn bendir nemanda á rauðu fánana og hjálpar við útskýringar

Þverfaglegar tengingar

  • Lífsleikni — gagnrýnin hugsun og sjálfsöryggi
  • Íslenska — lestur og greining texta
← Til baka í Friðhelgi og öryggi 4. bekkur →