Að kenna nemendum að rata um skólasafnið og finna bækur eftir flokkum. Nemendur læra að skólasafnið er skipulagt á ákveðinn hátt og að bækur eru flokkaðar saman — myndasögur saman, sögubækur saman og fræðibækur saman. Þau æfa sig í að finna rétta hillu og velja bók úr ákveðnum flokki. Þetta leggur grunn að sjálfstæðri notkun safnsins.

Kennslan fer fram á skólasafninu. Kennari byrjar á að rifja upp fyrri reynslu nemenda af safninu og útskýrir síðan að bækurnar eru flokkaðar á hillurnar — eins og vörur í búð eru í mismunandi deildum. Kennari notar litakóða og einföld tákn (mynd af dreka fyrir skáldsögur, mynd af stækkunargleri fyrir fræðibækur, mynd af mynd fyrir myndasögur) til að merkja hillurnar. Nemendur fá 'leitarverkefni' þar sem þau þurfa að finna bók af ákveðnu svæði og koma með til baka. Þetta er leikrænt og skemmtilegt — nemendur eru 'bókakönnuðir' á ferðalagi um safnið.

• Litakóðaðar hillumerkingarnar
• Leitarspjöld með myndum
• Kort af safninu (einfalt)

1. Upprifjun og kynning (5 mín): Nemendur setjast á lestrarsvæðinu. Kennari spyr: 'Munið þið þegar við komum hingað í fyrsta sinn? Hvað er á safninu?' Nemendur nefna það sem þau muna. Kennari segir: 'Í dag ætlum við að læra hvar allar bækurnar eru og hvernig þær eru flokkaðar — eins og í búð!'

2. Kynning á flokkum (8 mín): Kennari fer með nemendur að þremur svæðum á safninu. Við hvert svæði staldrar kennari við og útskýrir:
- Myndasögur (blár litur/mynd af mynd): 'Hér eru bækur með mörgum myndum og litlum texta.'
- Sögubækur/skáldsögur (rauður litur/mynd af dreka): 'Hér eru bækur með sögum — ævintýri, dýrasögur og fleira.'
- Fræðibækur (grænn litur/mynd af stækkunargleri): 'Hér eru bækur sem segja okkur frá raunverulegum hlutum — dýrum, löndum, vélum.'
Kennari sýnir dæmi úr hverjum flokki og nemendur skoða þau.

3. Kortagerð (5 mín): Kennari sýnir einfalt kort af safninu þar sem svæðin eru merkt með litum. Nemendur fá sitt eigið kort og lita svæðin réttum litum (blár, rauður, grænn). Þetta festir skipulagið í minni.

4. Bókaleitarleikur (15 mín): Nemendur eru skipt í pör. Hvert par fær þrjú leitarspjöld með myndum:
- Spjald 1: 'Finndu bók um dýr' (vísar á fræðibókasvæðið)
- Spjald 2: 'Finndu myndasögu' (vísar á myndasögusvæðið)
- Spjald 3: 'Finndu sögubók með dreka á forsíðunni' (vísar á skáldsögusvæðið)
Pörin vinna saman og finna eina bók af hverju spjaldi. Kennari gengur á milli og hjálpar. Þegar par finnur bók koma þau til kennara og sýna hana — kennari spyr: 'Á hvaða svæði fandstu þessa bók? Af hverju passar hún þar?'

5. Saman aftur og umræða (5 mín): Nemendur setjast saman og nokkur pör deila upplifun sinni. 'Hvað var auðveldast að finna? Hvað var erfiðast?' Kennari dregur saman: 'Nú vitum við hvar myndasögurnar eru, hvar sögubækurnar eru og hvar fræðibækurnar eru. Næst þegar við komum hingað getum við fundið bækurnar okkar sjálf!'

6. Val og brottför (2 mín): Nemendur fá að velja eina bók til láns áður en þau fara.

• Lestur: Nemendur eru á byrjunarstigi í lestri. Þau geta þekkt nokkur orð en treysta enn mikið á myndir og tákn. Allar merkingar á hillum nota bæði myndir og orð.
• Tækni: Engin tæknikunnátta er nauðsynleg. Verkefnið byggir á staðbundinni leit á safninu.
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að hafa heimsótt safnið áður og þekkja grunnreglur (sjá kennsluáætlanir 1. bekkjar). Grunnfærni í að vinna í litlum hópi er nauðsynleg.

• Leiðsagnarkennsla (Guided Discovery) — Kennari leiðbeinir nemendum í gegnum safnið en lætur þau uppgötva skipulagið sjálf með hjálp vísbendinga og spurninga: 'Hvers vegna haldið þið að þessar bækur séu allar saman?' Nemendur komast að niðurstöðu með leiðsögn.
• Leikrænt nám (Learning through Play) — Nemendur eru 'bókakönnuðir' sem þurfa að finna falda fjársjóði (bækur) á safninu. Þau fá vísbendingar á spjöldum og vinna í pörum.
• Samvinnunám í pörum — Nemendur vinna saman í pörum á leitarverkefninu. Þau ræða saman og hjálpa hvort öðru að finna réttar bækur.

Að kenna nemendum hugtökin höfundur og titill og hvernig þau birtast á bókum. Nemendur læra að sérhver bók hefur höfund — manneskju sem skrifaði söguna — og titil sem er nafn bókarinnar. Þau æfa sig í að finna höfund og titil á forsíðu og kili bókar. Þetta er undirstaða í upplýsingalæsi og heimildanotkun.

Kennslan fer fram á skólasafninu. Kennari byrjar á umræðu: 'Hver gerir bækur? Hvaðan koma sögurnar?' Nemendur ræða og kennari útskýrir hugtökin höfundur og myndskreytir. Kennari sýnir nokkrar bækur og bendir á nöfn höfundar og titil á forsíðu, kili og titilsíðu. Nemendur fá síðan verkefni þar sem þau skoða bækur og finna höfund og titil. Kennari tengir þetta við þekkta íslenska barnabókahöfunda og sýnir að sami höfundur getur skrifað margar bækur.

• 6-8 barnabækur af þekktum íslenskum höfundum
• Stórt plakat af forsíðu bókar með merktum hlutum
• Vinnublað — 'Finndu höfund og titil'

1. Kynning og umræður (7 mín): Kennari sýnir nemendum eina bók og spyr: 'Hvað heitir þessi bók?' og 'Hver skrifaði hana?' Kennari útskýrir: 'Nafn bókarinnar er kallað titill og sá sem skrifaði söguna er höfundurinn.' Kennari sýnir á stóru plakati hvar titillinn stendur (efst á forsíðu, stórum stöfum) og hvar höfundurinn stendur (neðar á forsíðu). Kennari spyr: 'Af hverju er mikilvægt að vita hver skrifaði bókina?' og ræðir stuttlega.

2. Myndskreytir (3 mín): Kennari útskýrir að margar bækur hafa líka myndskreyti — manneskju sem teiknaði myndirnar. 'Stundum er höfundur og myndskreytir sami maðurinn, stundum ekki.' Kennari sýnir dæmi um hvort tveggja.

3. Dæmi um þekkta höfunda (8 mín): Kennari sýnir 3-4 bækur eftir þekkta íslenska barnabókahöfunda og nefnir höfundinn hverju sinni. T.d.: 'Þessa bók skrifaði Guðrún Helgadóttir — hún skrifaði líka þessa bók hérna!' Kennari raðar bókum sama höfundar saman á borð til að sýna að einn höfundur getur skrifað margar bækur. Nemendur fá að koma og snerta bækurnar og finna höfundarnafnið.

4. Æfing í pörum (12 mín): Nemendur eru skipt í pör og fá 3 bækur á sitt borð. Þau fá einfalt vinnublað þar sem þau eiga að:
- Bók 1: Skrifa (eða reyna að skrifa) titilinn. Ef nemandi getur ekki skrifað, teiknar hann forsíðuna.
- Bók 2: Finna höfundarnafnið og segja það upphátt hvert öðru.
- Bók 3: Benda á hvar titill og höfundur eru á forsíðu og á kili bókarinnar.
Kennari gengur á milli og hjálpar pörunum.

5. Leikur — 'Hver skrifaði?' (5 mín): Kennari heldur upp bók og nemendur reyna að finna höfundarnafnið eins fljótt og hægt er. Fyrsta parið sem svarar rétt fær punkt. Leikurinn endurtekur þekkinguna á skemmtilegan hátt.

6. Samantekt (5 mín): Kennari spyr: 'Hvað er titill?' 'Hvað er höfundur?' 'Hvar finnum við höfundinn á bókinni?' Nemendur svara. Kennari hvetur nemendur til að skoða höfund og titil næst þegar þau velja sér bók.

• Lestur: Nemendur eru á byrjunarstigi í lestri og geta þekkt og lesið stutt orð og nöfn. Þau þurfa stuðning við lengri texta en geta fundið og lesið höfundarnafn og titil á forsíðu.
• Tækni: Engin tæknikunnátta krafist. Unnið er með prentaðar bækur.
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að þekkja safnið og hafa lært um flokka bóka (sjá kennslustund 1 í þessum bekk). Grunnfærni í samvinnu í pörum.

• Beint kennsla (Direct Instruction) — Kennari útskýrir hugtökin höfundur og titill skýrt og afdráttarlaust, sýnir mörg dæmi og spyr spurninga til að tryggja skilning áður en nemendur vinna sjálfstætt.
• Dæmisögur og tengsl (Connecting to Known) — Kennari notar þekktar bækur og höfunda sem nemendur hafa þegar heyrt um eða séð til að tengja nýju hugtökin við fyrri reynslu.
• Æfingarmiðuð vinna í pörum — Nemendur vinna saman í pörum að því að finna höfund og titil á nokkrum bókum og fylla út einfalt verkefnablað.

Að tengja reynslu nemenda á skólasafninu við skapandi verkefni þar sem þau vinna út frá sögu sem lesin er upphátt. Nemendur hlusta á sögu á safninu, ræða hana saman og vinna síðan einfalt skapandi verkefni sem byggir á sögunni — t.d. teikna uppáhalds persónu, búa til nýjan endi eða leika atriði úr sögunni. Þetta tengir safnaupplifunina við virka þátttöku og tjáningu.

Kennslan byrjar á skólasafninu þar sem kennari les sögu upphátt. Eftir upplesturinn eiga nemendur í samtali um söguna og velja síðan eitt skapandi verkefni til að vinna: teikna mynd af persónu úr sögunni, búa til nýjan endi á sögunni, eða leika atriði úr sögunni í litlum hópi. Verkefnið er valkvætt til að hvetja sjálfræði og skapandi hugsun. Nemendur vinna verkefnið á safninu eða í kennslustofunni og kynna síðan niðurstöðuna í stuttri sýningu. Áhersla er á að sýna nemendum að bækur eru uppspretta hugmynda og innblásturs — ekki bara eitthvað sem á að lesa.

• Vel valin barnabók til upplestrar
• Teikniáhöld (litapennar, blýantar, pappír)
• Einföld búningaáhöld (húfur, sjöl, grímur)

1. Koma á safnið og undirbúningur (3 mín): Nemendur setjast á lestrarsvæðið á safninu. Kennari sýnir bókina sem verður lesin og nemendur spá í hvað sagan gæti fjallað um eftir forsíðunni: 'Hvað sjáið þið á myndinni? Hvað haldið þið að sagan fjalli um?'

2. Upplestur sögu (10 mín): Kennari les söguna upphátt af innlifun. Á 3-4 stöðum staldrar kennari við og spyr:
- 'Hvað haldið þið að gerist næst?'
- 'Hvers vegna gerði persónan þetta?'
- 'Hvað mynduð þið gera?'
Nemendur svara og kennari heldur áfram.

3. Samræður um söguna (5 mín): Kennari spyr: 'Hvað finnst ykkur best við söguna?' 'Hvað fannst ykkur ekki eins gott?' 'Hefðuð þið viljað annan enda á sögunni?' Kennari tekur nokkur svör og opnar fyrir stutta umræðu.

4. Kynning á verkefnavali (3 mín): Kennari útskýrir þrjá valkosti:
- Valkostur A — Teikning: 'Teiknaðu uppáhaldspersónuna þína úr sögunni eða uppáhaldsatriðið.'
- Valkostur B — Nýr endi: 'Segðu okkur (eða teiknaðu) nýjan endi á sögunni — hvað hefði getað gerst öðruvísi?'
- Valkostur C — Leikræn tjáning: 'Veljið ykkur atriði úr sögunni og leikið það fyrir hópinn.' (Vinna í hópum 3-4 nemenda.)
Nemendur velja og kennari skipar þau í vinnusvæði.

5. Skapandi vinna (14 mín): Nemendur vinna að sínu verkefni. Kennari gengur á milli og hjálpar:
- Teiknihópnum: 'Segðu mér frá myndinni þinni. Hvað er persónan þín að gera?'
- Nýr-endi hópnum: 'Hvað gerist í þínum enda? Hvers vegna valdir þú þetta?'
- Leikræna hópnum: 'Hverjir eruð þið í sögunni? Hvað segið þið?'

6. Kynning og saman aftur (5 mín): Nokkrir nemendur eða hópar kynna verkefni sín. Teiknendur sýna myndirnar og segja frá, nýr-endi hópurinn segir sína sögu og leikræni hópurinn sýnir stutt atriði. Kennari hrósar allri vinnu og tengir aftur við bókina: 'Sjáið þið — ein bók gat gefið okkur svona mörg verkefni og hugmyndir! Bækur eru frábærar!'

• Lestur: Nemendur eru á byrjunarstigi í lestri. Kennari les söguna upphátt. Nemendur geta þekkt nokkur orð og nöfn persóna.
• Tækni: Engin sérstök tæknikunnátta krafist. Nemendur þurfa að geta notað teikniáhöld (litapennar, blýantar).
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að hafa reynslu af hlustun á sögur og geta tjáð sig munnlega um efni sögunnar. Reynsla af safninu frá fyrri kennslustundum er nauðsynleg.

• Gagnvirkt upplestur (Interactive Read-Aloud) — Kennari les sögu upphátt og staldrar við á lykilstöðum til að spyrja spurninga og vekja umræðu. Nemendur spá í hvað gerist næst og tengja við eigin reynslu.
• Valverkefni (Choice-Based Learning) — Nemendur velja sjálfir hvaða skapandi verkefni þau vilja vinna úr þremur valkostum. Þetta eykur innri hvatning og tryggir að nemendur vinni á sínu styrkleikasvæði.
• Skapandi tjáning í fjölbreyttum formum — Nemendur tjá skilning sinn á sögunni í gegnum teikningu, munnlega frásögn eða leikræna tjáningu, sem allir eru gildir tjáningarmátar.

Að nemendur læri að greina á milli fræðibóka og ævintýra og skilji að mismunandi bækur innihalda mismunandi gerðir upplýsinga. Þetta leggur grunn að skilningi á heimildum og upplýsingagerðum.

Kennari les úr tveimur bókum — einni fræðibók (t.d. um dýr) og einu ævintýri (t.d. Rauðhettu). Nemendur bera bækurnar saman og ræða hvað er ólíkt: ein segir okkur staðreyndir, hin segir sögu sem er búin til. Nemendur flokka síðan stuttar setningar eða myndir í tvo hópa: „Þetta er staðreynd“ og „Þetta er saga“. Þeir læra að staðreyndir eru upplýsingar sem við getum treyst og notað til að læra.

• Fræðibækur og ævintýrabækur úr skólasafni
• Flokkunarspjöld

1. Kennari sýnir tvo bókakápa — fræðibók um dýr og ævintýrabók. Spyr: „Hvað haldið þið að sé í þessum bókum?“ (5 mín).
2. Kennari les stuttan kafla úr fræðibókinni (t.d. staðreyndir um ketti) og síðan stuttan kafla úr ævintýrinu (t.d. þar sem köttur talar). Nemendur hlusta (8 mín).
3. Kennari spyr: „Hvað var ólíkt? Geta kettir raunverulega talað? Hvaða bókin segir okkur eitthvað sem er satt um ketti?“ Nemendur ræða saman (7 mín).
4. Nemendur fá 8-10 spjöld með einföldum setningum eða myndum (t.d. „Kettir hafa fjóra fætur“ vs. „Kötturinn flaug yfir regnbogann“). Þeir flokka þau í tvo hópa: Staðreyndir og Sögur (10 mín).
5. Pör nemenda sýna sína flokkun og útskýra hvers vegna þeir röðuðu eins og þeir gerðu (5 mín).
6. Kennari dregur saman: „Þegar við viljum læra eitthvað nýtt, er betra að nota fræðibók eða ævintýri? Hvers vegna?“ (5 mín).

• Lestur: Nemendur eru byrjendur í lestri; kennari les flóknari texta en nemendur geta lesið stuttar setningar
• Tækni: Lítil tæknifærni krafist; meginverkefnið er með bókum og spjöldum
• Aðrar forsendur: Nemendur þekkja muninn á sönnu og skálduðu frá fyrri kennslu í 1. bekk

• Samanburðarnám — Nemendur bera saman tvö dæmi til að finna mun og líkindi
• Upplestur og umræður — Kennari les upphátt og nemendur taka þátt í umræðum eftir hvern kafla

Að nemendur fái fyrstu reynslu af því að nota leitarvél á netinu með leiðsögn kennara og læri helstu skrefin í einfaldri stafrænni leit.

Kennari vinnur með nemendum í hóp við að leita á Google. Nemendur koma með hugmyndir um leitarorð og kennari hjálpar þeim að finna rétt orð til að skrifa. Nemendur sjá niðurstöður á stórum skjá og læra að velja niðurstöðu sem lítur út fyrir að svara spurningunni. Ef nemendur hafa aðgang að spjaldtölvum mega þeir reyna að skrifa einfalt leitarorð sjálfir.

• Google
• Skjávarpi eða snjalltafla
• Spjaldtölvur (ef tiltækar)

1. Kennari spyr: „Við erum að læra um [viðfangsefni, t.d. fugla á Íslandi]. Ef við viljum finna upplýsingar — hvar getum við leitað?“ Nemendur svara (3 mín).
2. Kennari opnar Google á skjávarpa og útskýrir hvern hluta skjásins: leitarreit, hnappur, niðurstöður (5 mín).
3. Kennari spyr: „Hvað eigum við að skrifa ef við viljum vita hvaða fuglar búa á Íslandi?“ Nemendur koma með tillögur. Kennari skrifar bestu leitarorðin (5 mín).
4. Leitarniðurstöður birtast. Kennari bendir á fyrirsagnir og útskýrir: „Sjáið — hér eru mörg svör. Við þurfum að velja eitt.“ Kennari smellir á viðeigandi niðurstöðu (5 mín).
5. Kennari les stuttan texta af vefsíðunni upphátt. Nemendur ræða: „Lærðum við eitthvað nýtt? Svarar þetta spurningunni?“ (5 mín).
6. Ef spjaldtölvur eru tiltækar: Nemendur í pörum reyna að skrifa eitt leitarorð (t.d. „lundi“) á spjaldtölvu og sjá hvað kemur upp. Kennari fer á milli og hjálpar (12 mín).
7. Samantekt: Kennari dregur saman skrefin á töflu: 1) Hugsaðu spurningu, 2) Veldu leitarorð, 3) Leitaðu, 4) Veldu niðurstöðu, 5) Lestu svarið (5 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið einföld orð og stuttar setningar; kennari aðstoðar við flóknari texta
• Tækni: Nemendur hafa kynnst tölvu og skjávarpa í fyrri kennslustundum
• Aðrar forsendur: Nemendur þekkja muninn á staðreyndum og skáldskap

• Leiðsagnarkennsla (e. guided instruction) — Kennari sýnir ferlið og leiðir nemendur smám saman til sjálfstæðrar þátttöku
• Gagnvirk sýnikennsla — Nemendur taka ákvarðanir meðan kennari framkvæmir á tölvunni

Að nemendur byrji að hugsa gagnrýnið um upplýsingar sem þeir sjá og heyra, og skilji að ekki allt sem birtist á skjánum er endilega satt.

Kennari sýnir nemendum myndir og stuttar setningar — sumar eru sannar staðreyndir og sumar eru rangar eða villandi. Nemendur ræða hvort þeir trúi setningunni og hvers vegna. Kennari kynnir hugmyndina um að „athuga tvisvar“ — ef eitthvað hljómar skrýtið, getum við spurt einhvern eða leitað áfram. Þetta er fyrsta kynningin á hugtakinu um miðlalæsi og gagnrýna hugsun.

• Prentaðar setningar og myndir
• Skjávarpi

1. Kennari segir: „Ég ætla að segja ykkur nokkra hluti. Þið ákveðið hvort þið trúið mér!“ og segir 3 setningar — tvær sannar og eina ranga (t.d. „Sólin er heit“, „Kettir geta flogið“, „Ísland er eyja“). Nemendur nota þumla-upp/-niður (5 mín).
2. Kennari spyr: „Hvernig vissuð þið að kettirnir geta ekki flogið? Hvað ef einhver segir okkur eitthvað sem við erum ekki viss um?“ (5 mín).
3. Kennari sýnir 4-5 myndir á skjávarpa — sumar raunverulegar, sumar breyttes eða úr teiknimyndum — og spyr: „Er þetta alvöru mynd?“ Nemendur ræða hverja mynd (10 mín).
4. Kennari kynnir „Athuga tvisvar-regluna“: Ef eitthvað hljómar skrýtið, þá: a) spyrjum við einhvern fullorðinn, b) leitum við á öðrum stað. Kennari sýnir dæmi þar sem hann leitar á netinu til að athuga hvort fullyrðing sé sönn (8 mín).
5. Nemendur fá 6 spjöld með setningum og myndum. Þeir raða í þrjá hópa: „Satt“, „Ekki satt“, og „Veit ekki — þarf að athuga!“ (7 mín).
6. Samantekt: Kennari leggur áherslu á að það er allt í lagi að vita ekki — aðalatriðið er að athuga (5 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið stuttar setningar; kennari aðstoðar við lengri texta
• Tækni: Nemendur hafa reynslu af leit á netinu úr fyrri kennslustund
• Aðrar forsendur: Nemendur skilja muninn á staðreyndum og skáldskap

• Sókratísk aðferð (aðlöguð) — Kennari spyr leiðandi spurninga til að fá nemendur til að hugsa sjálfir um hvað er satt
• Þumalatakmark (þumaröðun) — Nemendur nota þumla-upp eða þumla-niður til að gefa álit á hvort setning sé sönn

Að kenna nemendum að greina muninn á fréttum og skáldsögum og skilja að fréttir eiga að segja frá einhverju sem raunverulega gerðist.

Nemendur lesa eða hlusta á stutta frétt og stutta sögu. Þeir bera textana saman og finna hvað er ólíkt. Kennarinn hjálpar þeim að skilja að fréttir segja frá raunverulegum atburðum en sögur eru skáldaðar.

• Einfölduð barnafrétt og stutt skáldsaga
• Venn-skýringarmynd (veggspjald)

Kennarinn les stutta barnafrétt um veðrið eða viðburð í samfélaginu og síðan stutta skáldsögu um dreka sem flaug yfir borg. Nemendur ræða í pörum: „Hvað var ólíkt?” Saman fyllir bekkurinn út Venn-skýringarmynd á töflu: „Frétt” til vinstri, „Saga” til hægri og „Hvort tveggja” í miðjunni. Nemendur fá svo tvö ný textabrot og þurfa sjálfir að ákveða hvort þau séu fréttir eða sögur.

• Lestur: Nemendur þurfa grunnlestrarfærni eða kennarinn les upp textana.
• Tækni: Engin sérstök tæknikunnátta krafist.
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta hlustað og borið saman tvo texta.

• Samanburðargreining — Nemendur bera saman frétt og sögu og finna muninn.
• Venn-skýringarmynd — Nemendur fylla út Venn-skýringarmynd með einkennum frétta og sagna.

Að kenna nemendum að finna staðreyndir í fræðibókum og skilja að sumar bækur eru skrifaðar til að kenna okkur staðreyndir.

Nemendur skoða fræðibækur fyrir börn og leita að staðreyndum. Þeir æfa sig í að draga út eina staðreynd úr texta og segja frá henni munnlega.

• Fræðibækur fyrir börn
• Staðreyndakort (prentað eyðublað)

Kennarinn útskýrir hvað staðreynd er: „Eitthvað sem er satt og hægt er að sannreyna.” Nemendur fá fræðibækur um dýr eða náttúru og leita að einni staðreynd. Þeir skrifa eða teikna staðreyndina á sérstakt „Staðreyndakort”. Nemendur deila staðreyndum sínum í litlum hópum og bekkurinn velur „áhugaverðustu staðreyndina”. Kennarinn spyr líka: „Er þetta staðreynd eða skoðun?” til að æfa greiningu.

• Lestur: Nemendur þurfa grunnlestrarfærni eða kennarinn les upp.
• Tækni: Engin tæknikunnátta krafist.
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta hlustað og unnið í pörum.

• Stýrð leit — Nemendur leita að staðreyndum í bókum undir leiðsögn kennara.
• Deila og segja frá — Nemendur deila staðreyndum sem þeir fundu með samnemendum.

Að þjálfa nemendur í gagnrýninni hugsun með einföldum umræðum um hvort fullyrðingar séu sannar eða ekki.

Kennarinn setur fram ýmsar fullyrðingar og nemendur ræða hvort þær séu sannar eða ósannar. Nemendur æfa sig í að spyrja „hvernig getum við vitað?” og „hvar getum við athugað þetta?”

• Fullyrðingakort (prentaðar fullyrðingar)
• Græn/rauð merki

Kennarinn les fullyrðingar eins og: „Fílar geta flogið,” „Sólkerfi okkar hefur átta reikistjörnur,” „Kettir geta talað.” Nemendur halda upp grænu merki ef þeir telja fullyrðinguna vera sanna og rauðu ef ósanna. Eftir hverja fullyrðingu ræðir bekkurinn: „Hvernig getum við vitað hvort þetta er satt?” Kennarinn kynnir hugmyndina um að fletta upplýsingum upp til að athuga. Að lokum fá nemendur sjálfir að búa til eina sanna og eina ósanna fullyrðingu.

• Lestur: Engin lestrarfærni krafist; verkefnið er munnlegt.
• Tækni: Engin tæknikunnátta krafist.
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta hlustað og tekið þátt í umræðu.

• Gagnrýnin umræða — Nemendur ræða fullyrðingar og æfa sig í að rökstyðja afstöðu sína.
• Þumalfingursregla — Nemendur nota einfalda reglu: „Getum við athugað þetta?” til að meta fullyrðingar.

Að dýpka skilning nemenda á höfundum og að ólíkar bækur hafa ólíka höfunda sem leggja vinnu í verkin sín.

Nemendur skoða nokkrar bækur og kanna höfundana. Þeir læra að sami höfundur getur skrifað margar bækur og að höfundar leggja mikla vinnu í verkin sín. Nemendur búa til „höfundaspjald” um einn höfund.

• Fjölbreyttar barnabækur
• Höfundaspjald (eyðublað)

Nemendur fá tvær til þrjár bækur í pörum og leita að nafni höfundar og myndskreytara. Kennarinn útskýrir mismuninn á höfundi og myndskreytara. Nemendur velja sér einn höfund og fylla út „höfundaspjald”: nafn höfundar, titill bókar, teikning af bókarkápu. Kennarinn ræðir: „Af hverju skiptir máli að vita hver skrifaði bókina?” Nemendur deila spjöldunum sínum í bekknum.

• Lestur: Nemendur þurfa grunnlestrarfærni til að lesa nöfn á kápum, eða kennarinn aðstoðar.
• Tækni: Engin tæknikunnátta krafist.
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta unnið í pörum.

• Rannsóknarnám — Nemendur rannsaka bækur og safna upplýsingum um höfunda.
• Skapandi verkefni — Nemendur búa til „höfundaspjald” sem sýnir upplýsingar um höfund.

Að kenna nemendum af hverju rangt er að taka hugmyndir eða verk annarra og segja að þau séu þeirra eigin.

Kennarinn notar einfalt dæmi: ef einhver tekur teikningu annars og segir „ég teiknaði þetta” — er það sanngjarnt? Nemendur ræða um sanngirni og af hverju mikilvægt er að segja frá hvaðan hugmyndir koma.

• Stuttur leikþáttur/hlutverkaleikur

Kennarinn leikur stutta atburðarás: Einn nemandi teiknar fallega mynd. Kennarinn (eða annar nemandi) tekur myndina og segir „ég teiknaði þetta!” Bekkurinn ræðir: Hvað gerðist? Er þetta sanngjarnt? Hvernig haldið þið að sá sem teiknaði myndina líði? Kennarinn tengir þetta við bækur og sögur: „Höfundar leggja vinnu í verkin sín og vilja fá viðurkenningu.” Nemendur búa til einfaldar „reglur” sem bekkurinn getur farið eftir um að virða verk annarra.

• Lestur: Engin lestrarfærni krafist; verkefnið er munnlegt og sjónrænt.
• Tækni: Engin tæknikunnátta krafist.
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta tekið þátt í umræðu um sanngirni.

• Hlutverkaleikur — Kennarinn og nemandi sýna atburðarás þar sem einhver tekur teikningu annars.
• Siðferðileg umræða — Bekkurinn ræðir hvað sé sanngjarnt og hvernig eigi að haga sér.

Að þjálfa nemendur í að skilja fjölbreytileika heimilda og að upplýsingar koma frá mörgum stöðum.

Nemendur ræða og flokka mismunandi heimildir: bækur, vefsíður, fréttir, fólk. Þeir æfa sig í að nefna hvaðan þeir fengu upplýsingar og hvers vegna sumar heimildir eru betri en aðrar.

• Myndir af mismunandi heimildum
• Flokkunarverkefni (veggspjald)

Kennarinn sýnir myndir af mismunandi heimildum: bók, tölva, síminn, amma, kennari, fréttamaður. Nemendur flokka þær á veggspjald. Svo setur kennarinn fram spurningar: „Ef þið vilduð vita um dinosaura — hvaða heimild mynduð þið nota?” Nemendur velja heimild og útskýra af hverju. Bekkurinn ræðir saman: eru allar heimildir jafn góðar? Kennarinn útskýrir á einfaldan hátt að sumar heimildir eru betri en aðrar fyrir ákveðnar spurningar.

• Lestur: Grunnlestrarfærni nýtist en er ekki nauðsynleg.
• Tækni: Engin tæknikunnátta krafist.
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta hlustað og tekið þátt í hópverkefni.

• Flokkun og umræða — Nemendur flokka myndir af heimildum og ræða um hverja tegund.
• Spurningadrifið nám — Kennarinn setur fram spurningar og nemendur velja hvaða heimild þeir myndu nota til að finna svarið.

Nemendur læra að sameina myndir og texta á glærum á skipulagðan hátt. Þeir þjálfast í að raða saman myndrænum og textabundnum upplýsingum þannig að kynningin sé skýr og aðlaðandi.

Nemendur nota Google Slides til að búa til tvær til þrjár glærur þar sem texti og myndir fara saman. Kennarinn sýnir hvernig á að staðsetja texta við hliðina á mynd og hvernig á að nota mismunandi stærðir á texta til að aðgreina fyrirsagnir frá meginmáli. Nemendur búa til kynningu um uppáhaldsmat sitt.

• Google Slides

Nemendur búa til þriggja glæru kynningu um uppáhaldsmatinn sinn. Glæra 1 er forsíða með fyrirsögninni 'Uppáhaldsmatinn minn' og nafni nemandans. Glæra 2 er mynd af matnum með stuttri lýsingu. Glæra 3 er um af hverju þeim líkar við matinn. Kennarinn sýnir dæmi fyrst og gengur síðan á milli til að aðstoða.

• Lestur: Nemandi getur skrifað stuttar setningar á íslensku
• Tækni: Nemandi getur opnað Google Slides, skrifað texta og sett inn myndir (úr 1. bekk)
• Aðrar forsendur: Nemandi þekkir hugtökin mynd og texti

• Sýnikennsla og æfing — Kennarinn sýnir dæmi um vel útfyllta glæru þar sem mynd og texti fara saman. Nemendur reyna síðan sjálfir að gera sitt eigið.
• Skapandi val — Nemendur velja sjálfir efnið í kynninguna sína sem eykur áhuga og eignartilfinningu á verkefninu.

Nemendur kynnast stílvölum í kynningarforritum og læra hvernig mismunandi stílar hafa áhrif á útlit kynningar. Þeir skilja að hægt er að velja tilbúna stíla sem gera kynninguna samræmda og fagmannlega.

Nemendur opna Google Slides og skoða þau sniðmát og stílval sem eru í boði. Kennarinn sýnir hvernig mismunandi stílar breyta útliti glærunnar og nemendur fá að prófa nokkra mismunandi stíla á eigin kynningu. Nemendur velja einn stíl og nota hann á allar glærurnar í kynningunni.

• Google Slides

Nemendur opna kynningu sem þeir gerðu áður (eða búa til nýja) og prófa þrjá mismunandi stíla. Þeir velja þann sem þeim líkar best og nota hann á allar glærur kynningarinnar. Nemendur teikna svo smiley-andlit á blað til að gefa stílunum einkunn: glaður = fallegur stíll, hlutlaus = ágætur stíll, dapur = ekki fallegur stíll. Að lokum segja nokkrir frá vali sínu.

• Lestur: Nemandi getur lesið einfaldar leiðbeiningar
• Tækni: Nemandi getur búið til kynningu með texta og myndum (úr kennslustund 1)
• Aðrar forsendur: Nemandi þekkir hugtakið 'stíll' eða 'útlit' í grunninn

• Samanburðaraðferð — Kennarinn sýnir sömu glæru með mismunandi stílum og nemendur bera saman útlitið. Þeir ræða hvað er öðruvísi og hvað þeim líkar betur.
• Valfrjálst nám — Nemendur fá frjálst val um hvaða stíl þeir nota og ræða val sitt við samnemanda.

Nemendur læra að sýna kynningu sína á skjá í kynningarham og æfa sig í að fletta á milli glæra. Þetta er mikilvægt skref í að skilja tilgang kynninga — að deila upplýsingum með öðrum á skýran og skipulagðan hátt.

Nemendur opna kynningu sína og læra að fara í kynningarham (Slideshow). Kennarinn sýnir hvernig á að hefja kynningu, fara á milli glæra og hætta kynningarham. Nemendur æfa sig í að sýna kynningu sína á eigin skjá og síðan fá þeir tækifæri til að sýna öðrum í litlum hópum.

• Google Slides

Nemendur opna kynningu sína og æfa sig í kynningarham. Þeir smella á 'Present' til að hefja kynningu, nota örvalykla til að fara á milli glæra og smella á Esc til að hætta. Eftir æfingu skipta nemendur sér í hópa (3-4 saman) og hver nemandi sýnir kynninguna sína og segir stuttlega frá hverri glæru. Hinir í hópnum hlusta og klappa þegar kynningunni er lokið.

• Lestur: Nemandi getur lesið texta á eigin glærum
• Tækni: Nemandi hefur búið til kynningu með texta, myndum og stíl (úr kennslustundum 1 og 2)
• Aðrar forsendur: Nemandi hefur reynslu af stuttum kynningum eða frásögnum

• Sýnikennsla og æfing — Kennarinn sýnir kynningarhaminn og hvernig á að nota hann. Nemendur prófa sjálfir á eigin tölvu.
• Smáhópaæfing — Nemendur æfa sig í að sýna kynningu sína og segja frá í litlum hópum (3-4 nemendur) áður en þeir sýna öllum bekknum.

Nemendur æfa sig í að skrifa stuttar setningar í Google Docs og læra að nota stóran staf í byrjun setningar og punkt í lok. Þeir þjálfast í ritun á lyklaborði samhliða grundvallarreglum íslensku setningafræðinnar.

Kennarinn sýnir hvernig á að skrifa fulla setningu með stórum staf og punkti. Nemendur skrifa fimm til sex setningar um sjálfa sig og æfa notkun á Shift-takka, punkti og bilstöng. Kennarinn ræðir mikilvægi góðrar ritun í stafrænu umhverfi.

• Google Docs

Nemendur opna Google Docs og skrifa sex setningar um sjálfa sig: nafnið mitt er..., ég er ... ára, ég bý í..., mér finnst gaman að..., minn besti vinur er..., ég á (gæludýr/leikfang). Kennarinn sýnir fyrstu setninguna á stórskjá og nemendur skrifa sínar. Á meðan gengur kennarinn á milli og bendir á ef vantar stóran staf eða punkt. Í lok tímans lesa nokkrir nemendur setningarnar upphátt.

• Lestur: Nemandi getur lesið og skrifað einfaldar setningar
• Tækni: Nemandi getur opnað Google Docs, skrifað texta og vistað (úr 1. bekk)
• Aðrar forsendur: Grunnþekking á setningafræði: setning byrjar á stórum staf og endar á punkti

• Fyrirmynd og æfing — Kennarinn skrifar setningu á stórskjá og bendir á stóran staf, bil og punkt. Nemendur skrifa sínar eigin setningar.
• Villuleit — Kennarinn sýnir setningu með villum (vantar stóran staf, punkt) og nemendur finna villurnar.

Nemendur læra að setja titil yfir texta í Google Docs og aðgreina hann frá meginmáli. Þeir skilja tilgang fyrirsagna og hvernig þær hjálpa lesandanum að vita hvað textinn fjallar um.

Kennarinn sýnir hvernig á að búa til fyrirsögn yfir texta með stærra letri eða feitletrun. Nemendur æfa sig í að skrifa fyrirsögn og meginmál þar sem fyrirsögnin er skýrt aðgreind frá textanum. Kennarinn notar heading-stíla til að sýna ferlið.

• Google Docs

Nemendur búa til skjal í Google Docs þar sem þeir skrifa stuttan texta (3-4 setningar) um uppáhaldsdýrið sitt. Efst á síðunni setja þeir fyrirsögn: nafn dýrsins í stóru letri (nota Heading 1 eða breyta leturstærð í 24+). Undir fyrirsögninni skrifa þeir lýsingu á dýrinu í venjulegu letri. Kennarinn sýnir skrefin á stórskjá og gengur á milli. Að lokum lesa nokkrir nemendur texta sinn upphátt.

• Lestur: Nemandi getur lesið og skrifað stuttar setningar
• Tækni: Nemandi getur skrifað í Google Docs og breytt leturstærð og lit (úr 1. bekk og kennslustund 1)
• Aðrar forsendur: Nemandi þekkir hugtakið 'fyrirsögn' eða 'titill'

• Sýnikennsla — Kennarinn sýnir texta án fyrirsagnar og bætir svo við fyrirsögn. Nemendur sjá hvernig textinn verður skýrari.
• Skapandi ritun — Nemendur velja efni sjálfir og skrifa stuttan texta með fyrirsögn sem þeir velja.

Nemendur læra að setja mynd inn í Google Docs skjal og skilja hvernig myndir geta bætt við texta og gert hann áhugaverðari og skýrari.

Kennarinn sýnir hvernig á að setja mynd inn í Google Docs skjal í gegnum Insert > Image. Nemendur æfa sig í að finna mynd, setja hana inn og staðsetja hana í texta. Kennarinn ræðir um hvenær mynd bætir við texta og hvenær hún getur truflað.

• Google Docs

Nemendur opna textann sem þeir skrifuðu í fyrri kennslustund (um uppáhaldsdýrið) eða búa til nýjan texta um uppáhaldsstaðinn sinn. Þeir setja inn mynd sem passar við efnið í gegnum Insert > Image og breyta stærð hennar þannig að hún passi vel við textann. Kennarinn sýnir hvernig á að draga í hornin á myndinni til að stækka eða minnka hana. Nemendur geta bætt við fleiri myndum ef þeir vilja.

• Lestur: Nemandi getur skrifað stuttan texta með fyrirsögn
• Tækni: Nemandi getur skrifað texta og breytt leturstærð í Google Docs
• Aðrar forsendur: Nemandi þekkir myndaleit úr kennslustundum um kynningarefni

• Skref-fyrir-skref kennsla — Kennarinn sýnir hvernig á að fara í Insert > Image > Search the web, leita að mynd og setja hana inn. Nemendur fylgja eftir.
• Tengd verkefnavinna — Nemendur bæta mynd við texta sem þeir skrifuðu áður, sem tengir saman fyrri nám og nýja færni.

Að nemendur geti lesið úr súluritum, borið saman súlur og dregið ályktanir af gögnunum.

Nemendur skoða ýmis súlurit á skjávarpa og æfa sig í að lesa úr þeim. Kennarinn spyr spurninga eins og 'Hvaða flokkur er stærstur?', 'Hversu mikill munur er á?' Nemendur vinna síðan í pörum við að svara spurningum um súlurit á vinnublaði.

• Skjávarpi
• Vinnublöð

Kennarinn sýnir þrjú mismunandi súlurit á skjávarpa (uppáhaldsmatur, gæludýr, uppáhaldssport). Farið er yfir hvert rit og nemendur svara spurningum munnlega. Síðan fá nemendur vinnublöð með prentuðum súluritum og vinna saman í pörum við að svara spurningum um gögnin.

• Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið einföld orð og tölur til að skilja merkilappa á súluritum.
• Tækni: Engin sérstök tækniforsenda; nemendur skoða súlurit á skjávarpa.
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að þekkja tölur og geta borið saman stærð.

• Leiðsögn í lestri gagna — Kennarinn sýnir hvernig á að lesa úr súluriti: finna titil, ása, einingar og bera saman súlur.
• Parasamvinna — Nemendur vinna saman í pörum við að svara spurningum, sem eykur umræðu og skilning.

Að nemendur læri að flokka gögn í tíðnitöflu og skilja tengsl á milli gagna og töflu.

Nemendur safna gögnum í bekknum (t.d. fjöldi systkina) og flokka þau í tíðnitöflu. Kennarinn sýnir hvernig tíðnitafla er byggð upp og nemendur vinna saman að gerð eigin tíðnitöflu á pappír.

• Pappír og blýantur
• Skjávarpi

Nemendur ákveða saman viðfangsefni (t.d. 'Hversu mörg systkini eigið þið?'). Hver nemandi segir sína tölu og kennarinn skrifar á töfluna. Nemendur flokka síðan gögnin í tíðnitöflu á pappír: þeir skrifa flokkana (0, 1, 2, 3+) og telja hversu margir eru í hverjum flokki. Kennarinn sýnir fyrirmynd á skjávarpa.

• Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið einföld orð (t.d. nöfn á flokkum).
• Tækni: Engin sérstök tækniforsenda; verkefnið er unnið á pappír.
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta talið og flokkað hluti í hópa.

• Gagnasöfnun nemenda — Nemendur safna eigin gögnum úr bekknum sem gerir verkefnið persónulegt og áhugavert.
• Bekkjarumræða — Kennarinn leiðir umræðu um hvað gögnin segja okkur og hvernig á að flokka þau.

Að nemendur kynnist töflureiknihugbúnaði og læri að slá inn gögn, breyta leturgerð og leturstærð.

Nemendur opna töflureikni (Google Sheets) og læra að slá inn tölur og texta í reiti. Kennarinn sýnir hvernig breyta má leturgerð og stærð til að gera töfluna læsilegri. Nemendur æfa sig við að búa til snyrtilega töflu.

• Google Sheets
• Spjaldtölvur eða tölvur

Kennarinn sýnir hvernig opna á Google Sheets og nemendur fylgja. Þeir slá inn töflu (t.d. nöfn á dögum vikunnar og hitastig). Kennarinn sýnir hvernig breyta má leturgerð (t.d. feitletrun á fyrirsögn) og stærð (stærra letur á titli). Nemendur æfa sig við að breyta útliti eigin töflu.

• Lestur: Nemendur þurfa að geta lesið einföld orð og tölur.
• Tækni: Nemendur þurfa að geta notað lyklaborð og mús/snertiskjá.
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að vita hvert á að slá inn texta og tölur.

• Skref-fyrir-skref leiðbeiningar — Kennarinn sýnir hvert skref á skjávarpa: opna Sheets, slá inn gögn, breyta letri.
• Æfingaverkefni — Nemendur fá tækifæri til að prófa sjálfir strax eftir hverja sýnikennslu.

Að nemendur læri að nota aðdrátt (zoom) á spjaldtölvu til að taka myndir af nálægum og fjarlægum hlutum.

Nemendur læra að nota aðdrátt á myndavélinni til að ná í smáatriði eða sýna stærra svæði. Þeir taka myndir af sama hlut með og án aðdráttar og bera saman niðurstöður.

• iPad / spjaldtölva
• Photos (Myndir)

Kennarinn sýnir hvernig aðdráttur virkar: tveir fingrar til að stækka/minnka á skjánum. Nemendur fá verkefni: (1) Taktu mynd af blómi eins langt í burtu og þú stendur. (2) Taktu mynd af sama blómi með aðdrætti. (3) Berðu saman myndirnar. Nemendur sjá hvernig aðdráttur dregur fram smáatriði. Þeir taka síðan myndir af fleiri hlutum og velja bestu aðdráttarmyndina.

• Lestur: Nemendur þurfa ekki sérstaka lestrarkunnáttu.
• Tækni: Nemendur þurfa að geta tekið ljósmyndir á spjaldtölvu.
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta notað tvo fingur til að stækka/minnka á snertiskjá.

• Samanburðarverkefni — Nemendur taka sömu mynd með og án aðdráttar og bera saman á skjánum.
• Verklegt nám — Nemendur prófa aðdrátt á mismunandi viðfangsefnum og uppgötva möguleikana sjálfir.

Að nemendur læri að taka myndir úr mismunandi sjónarhornum og sjái hvernig sjónarhorn breytir myndinni.

Nemendur taka mynd af sama hlut úr þremur sjónarhornum: að ofan, beint á og að neðan. Þeir bera myndirnar saman og ræða hvernig sjónarhorn breytir upplifuninni af myndinni.

• iPad / spjaldtölva
• Photos (Myndir)

Kennarinn sýnir þrjár myndir af sama hlut úr mismunandi sjónarhornum og nemendur ræða muninn. Nemendur fá verkefni: velja hlut (t.d. stóll) og taka þrjár myndir: (1) Að ofan (standa yfir), (2) Beint á (augnhæð), (3) Að neðan (setjast eða liggja á gólfinu). Þeir bera myndirnar saman og velja sína uppáhalds.

• Lestur: Nemendur þurfa ekki sérstaka lestrarkunnáttu.
• Tækni: Nemendur þurfa að geta tekið ljósmyndir á spjaldtölvu.
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta hreyft sig og haldið á tölvunni í mismunandi stellingum.

• Uppgötvunarnám — Nemendur uppgötva sjálfir hvernig sjónarhorn breytir myndinni.
• Sjónrænn samanburður — Nemendur skoða þrjár myndir af sama hlut og ræða muninn.

Að nemendur taki myndskeið af ákveðnu viðfangsefni og noti einfalda sögulínu.

Nemendur taka myndskeið þar sem þeir sýna eitthvað frá upphafi til enda (t.d. hvernig teikna á mynd, hvernig binda á skó). Þeir læra að hugsa um byrjun, miðju og lok áður en þeir byrja að taka upp.

• iPad / spjaldtölva
• Clips

Kennarinn sýnir stutt myndskeið (t.d. hvernig á að brjóta saman pappírsskip). Nemendur ræða: hvað var byrjunin, miðjan, lokin? Nemendur velja sitt eigið viðfangsefni (t.d. hvernig á að teikna sól) og skipuleggja: byrjun (ég á eftir að teikna), miðja (ég teikna), lok (myndin er tilbúin). Þeir taka myndskeið og horfa á.

• Lestur: Engin sérstök lestrarkrafa.
• Tækni: Nemendur þurfa að geta tekið myndskeið á spjaldtölvu.
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta hugsað um einfalt ferli með upphafi og endi.

• Skipulagskennsla — Nemendur hugsa um byrjun-miðju-lok áður en þeir taka upp, sem kennir skipulag.
• Verklegt nám — Nemendur taka sjálfir myndskeið og læra af eigin reynslu.

Að nemendur læri grunnaðgerðir í myndvinnslu eins og að stækka, minnka og snúa myndum í einföldu teikniforriti. Þetta leggur grunn að frekari vinnu með stafrænar myndir.

Kennari kynnir einföldustu myndvinnsluaðgerðir í TuxPaint eða sambærilegu forriti. Nemendur opna tilbúna mynd og æfa sig í að stækka, minnka, snúa og spegla hana. Þeir búa til nýja mynd þar sem þeir nota þessar aðgerðir markvisst.

• TuxPaint
• Spjaldtölvur

1. Kennari rifjar upp teikniforritið og sýnir hvernig á að opna tilbúna mynd (3 mín).
2. Kennari sýnir hvernig á að stækka hluta af mynd og nemendur reyna sjálfir (5 mín).
3. Kennari sýnir hvernig á að minnka og snúa hlutum og nemendur reyna (5 mín).
4. Nemendur fá verkefni: Búðu til mynd af húsi og trjám þar sem sum trén eru stór og sum smá (15 mín).
5. Nemendur sýna samnemendum myndir sínar og útskýra hvaða aðgerðir þeir notuðu (8 mín).
6. Kennari dregur saman og hrósir nemendum (4 mín).

• Lestur: Nemendur eru að byrja að lesa en verkefnið byggir aðallega á sjónrænum leiðbeiningum
• Tækni: Nemendur hafa notað teikniforrit á spjaldtölvu í 1. bekk og þekkja grunnnotkun
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta fylgt einföldum skref-fyrir-skref leiðbeiningum

• Skref-fyrir-skref kennsla — Kennari sýnir eina aðgerð í einu og nemendur reyna strax á eftir áður en farið er í næsta skref
• Skapandi tilraunir — Eftir grunnkennslu fá nemendur frelsi til að prófa aðgerðirnar á eigin mynd

Að nemendur tengji saman hefðbundna handteikningu og stafræna myndvinnslu með því að teikna fyrst á pappír og bæta síðan við stafrænum áhrifum. Þetta sýnir hvernig bæði aðferðirnar geta unnið saman.

Nemendur teikna mynd á pappír, taka ljósmynd af henni með spjaldtölvu og bæta síðan við stafrænum litum, áhrifum eða textabútum í teikniforritinu. Þetta sameinar hefðbundna og stafræna sköpun.

• TuxPaint
• Spjaldtölvur með myndavél
• Teikniefni (pappír, blýantar, litir)

1. Kennari útskýrir verkefnið: Teikna mynd á pappír, ljósmynda hana og bæta við stafrænum áhrifum (3 mín).
2. Nemendur teikna einfalda mynd á pappír — t.d. af fjölskyldu sinni, dýri eða húsi (10 mín).
3. Nemendur taka ljósmynd af teikningunni með spjaldtölvu (3 mín).
4. Kennari sýnir hvernig á að opna ljósmyndina í TuxPaint og bæta við litum og stimpilmyndum (5 mín).
5. Nemendur bæta við stafrænum áhrifum á ljósmynd teikningarinnar (12 mín).
6. Nemendur sýna báðar útgáfur (pappír og stafræna) og segja frá muninum (5 mín).
7. Kennari dregur saman: Við getum notað bæði hendur og tölvu til að búa til myndir! (2 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið stutt orð en verkefnið byggir á sjónrænum verkfærum
• Tækni: Nemendur geta tekið ljósmynd á spjaldtölvu og opnað teikniforrit
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa teikniefni (blýant, litir) og spjaldtölvu

• Samþætt sköpun — Nemendur vinna í tveimur miðlum — handteikningu og stafrænu — og sjá hvernig þeir tengjast
• Samanburðarnám — Nemendur bera saman aðferðir og meta kosti og galla hverrar

Að nemendur noti stafrænt teikniverkfæri til að segja sögu í myndum. Nemendur búa til 3-4 myndir sem mynda einfalda sögu og æfa sig í frásagnartækni og röðun atburða.

Nemendur búa til stutta myndasögu í TuxPaint eða Book Creator þar sem 3-4 myndir segja sögu frá upphafi til enda. Kennari fer yfir grunnatriði sögu (upphaf, miðja, endir) og nemendur teikna hverja mynd á stafrænan hátt.

• TuxPaint eða Book Creator
• Spjaldtölvur

1. Kennari rifjar upp hvað saga er: upphaf, miðja og endir. Sýnir dæmi um einfalda myndasögu (5 mín).
2. Nemendur hugsa um sögu sem þeir vilja segja — kennari gengur á milli og hjálpar nemendum að ákveða (5 mín).
3. Nemendur teikna mynd 1 (upphaf) í forritinu (7 mín).
4. Nemendur teikna mynd 2 (miðja) (7 mín).
5. Nemendur teikna mynd 3 (endir) (7 mín).
6. Nemendur sýna myndasögur sínar á skjávarpa og segja söguna munnlega (7 mín).
7. Kennari dregur saman: Þið saguð sögu í myndum á tölvunni! (2 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið og skrifað stutt orð en myndasagan er aðallega sjónræn
• Tækni: Nemendur geta teiknað í TuxPaint og notað grunnverkfæri þess
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta hugsað um einfalda sögu með upphafi, miðju og endi

• Frásagnarmiðað nám — Nemendur byggja verkefnið á sögu sem þeir búa til sjálfir, sem eykur eignartilfinningu og áhuga
• Stigvaxandi sköpun — Nemendur vinna mynd í einu, byggja sögu sína smátt og smátt upp

Að nemendur læri að setja bakgrunnstónlist bak við raddupptöku. Þeir skilja muninn á forgrunni (rödd) og bakgrunni (tónlist) og hvernig tónlist getur breytt stemningu.

Nemendur taka upp raddupptöku (t.d. lesa ljóð eða segja frá) og bæta síðan við bakgrunnstónlist úr GarageBand. Þeir prófa mismunandi tónlist og ræða hvernig hún breytir stemningunni.

• GarageBand
• Spjaldtölvur

1. Kennari sýnir dæmi: Sömu setningin með glöðri tónlist og sömu setningin með sorglegri tónlist. Spyr: Hvað er öðruvísi? (5 mín).
2. Kennari útskýrir hvernig á að draga tónlistarbúta (loops) inn í GarageBand (5 mín).
3. Nemendur taka upp stutta setningu eða ljóð (5 mín).
4. Nemendur prófa 3 mismunandi tónlistar-loops bak við upptökuna sína (12 mín).
5. Nemendur velja þá tónlist sem þeim líkar best og vista (5 mín).
6. Nemendur deila í litlum hópum og ræða hvers vegna þeir völdu þessa tónlist (5 mín).
7. Kennari dregur saman: Tónlist getur breytt öllu! (3 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið stuttar þulur eða ljóð; kennari aðstoðar ef þörf er
• Tækni: Nemendur geta tekið upp rödd og klippt upptökur úr 1. bekk
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta talað skýrt í hljóðnema

• Samanburðarhlustun — Nemendur hlusta á sömu upptöku með mismunandi bakgrunnstónlist og meta áhrifin
• Skapandi val — Nemendur velja sjálfir tónlist úr safni — þetta eflir skapandi ákvarðanatöku

Að nemendur upplifi hvernig hægt er að breyta hljóði raddupptöku — hækka tón, lækka tón, hraða eða hægja á. Þetta er skemmtileg leið til að kynna hljóðvinnsluhugtök.

Nemendur taka upp eigin rödd og nota GarageBand til að breyta tónhæð og hraða. Þeir búa til grínsamlegar útgáfur og sjá að hljóðvinnsla getur breytt hljóðinu á skemmtilegan hátt.

• GarageBand
• Spjaldtölvur

1. Kennari segir: Í dag ætlum við að breyta röddunum okkar eins og í teiknimyndum! (2 mín).
2. Kennari tekur upp setningu og sýnir hvernig hún hljómar með háu tóni (eins og mús) og lágu tóni (eins og björn) (5 mín).
3. Nemendur hlæja og kennari sýnir hvernig stillingin virkar í GarageBand (3 mín).
4. Nemendur taka upp eigin setningu (5 mín).
5. Nemendur breyta tónhæð — prófa hátt og lágt (8 mín).
6. Nemendur breyta hraða — prófa hratt og hægt (5 mín).
7. Nemendur velja sína skemmtilegustu útgáfu (3 mín).
8. Nemendur deila uppáhalds útgáfu í litlum hópum (5 mín).
9. Kennari dregur saman (4 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið stutt orð en verkefnið byggir á hlustun og tilraunum
• Tækni: Nemendur geta tekið upp og bætt við tónlist úr fyrri tímum
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa gott skynbragð og áhuga á hljóðtilraunum

• Tilraunir og uppgötvun — Nemendur prófa mismunandi stillingar og uppgötva sjálfir hvað gerist
• Gleðilegt nám — Grínsöm raddbreyting gerir verkefnið skemmtilegt og minnisstætt

Að nemendur sameini það sem þeir hafa lært — upptöku, tónlist, raddbreytingu og klippingu — í einu litlu verkefni. Þeir búa til stutta hljóðsögu eða hljóðklippu.

Nemendur búa til stutta hljóðklippu (30-60 sekúndur) sem inniheldur raddupptöku, bakgrunnstónlist og a.m.k. eitt hljóðáhrif. Þetta er samantektarverkefni sem sameinar færni úr fyrri tímum.

• GarageBand
• Spjaldtölvur

1. Kennari segir: Í dag ætlum við að búa til okkar fyrstu hljóðsögu! Rifjar upp hvað við höfum lært (3 mín).
2. Kennari sýnir dæmi um einfalda hljóðsögu — rödd, tónlist, hljóðáhrif (3 mín).
3. Nemendur skipuleggja hvað þeir vilja taka upp — velja sögu, ljóð eða kynningu (5 mín).
4. Nemendur taka upp raddhlutann (8 mín).
5. Nemendur bæta við tónlist og hljóðáhrifum (10 mín).
6. Nemendur klippa og laga (5 mín).
7. Nokkrir nemendur spila lokaverkefnið fyrir bekknum (5 mín).
8. Kennari hrósur og dregur saman (1 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið stuttar setningar sem þeir lesa inn
• Tækni: Nemendur geta tekið upp, bætt við tónlist, breytt rödd og klippt
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta skipulagt einfalda sögu eða ræðu

• Samantektarverkefni — Nemendur sameina margar færni í einu verkefni sem sýnir heildarskilning
• Sjálfstæð sköpun — Nemendur fá frelsi til að velja efni og útfærslu

Að nemendur læri að skrá sig inn á námsvef sem skólinn notar. Þeir skilja muninn á opnum vefsíðum og þeim sem krefjast innskráningar og læra sitt notendanafn og lykilorð.

Kennari kynnir námsvef skólans og nemendur æfa sig í innskráningu. Þeir nota notendanafn og lykilorð undir leiðsögn kennara og kynnast umhverfi vefsins.

• Námsvefur skólans
• Tölvur eða spjaldtölvur

1. Kennari sýnir innskráningu á stórum skjá: opna vafra, fara á námsvef, slá inn notendanafn og lykilorð (5 mín).
2. Kennari útskýrir: Lykilorðið er leyndarmál — enginn annar á að vita! (3 mín).
3. Nemendur fá kort með notendanafni og lykilorði (3 mín).
4. Nemendur æfa sig í innskráningu — kennari gengur á milli (10 mín).
5. Nemendur skoða námsefni á vefsíðunni undir leiðsögn kennara (10 mín).
6. Kennari sýnir hvernig á að skrá sig út (3 mín).
7. Nemendur skrá sig út og reyna aftur (3 mín).
8. Kennari dregur saman (3 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið stutt orð og þekkja stafi á lyklaborði
• Tækni: Nemendur geta opnað vafra og notað mús/snertiskjá
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa notendanafn og lykilorð — kennari hefur undirbúið

• Sýnikennsla og æfing — Kennari sýnir innskráningu skref fyrir skref og nemendur herma eftir
• Þjálfun í öryggi — Nemendur læra um lykilorð sem leyndarmál — segja engum frá!

Að nemendur læri að ljúka einföldum verkefnum á námsvef — svara spurningum, smella á rétt svör og skila verkefnum. Þeir verða sjálfstæðari í notkun vefsíða.

Nemendur skrá sig inn á námsvef og ljúka einföldum verkefnum: svara krossaspurningum, raða myndum í röð eða skrifa stutt svör. Þeir læra hvernig á að fara á milli síðna og skila verkefnum.

• Námsvefur skólans
• Tölvur eða spjaldtölvur

1. Nemendur skrá sig inn á námsvef (3 mín).
2. Kennari sýnir hvar verkefnin eru og hvernig á að opna eitt (3 mín).
3. Nemendur opna fyrsta verkefnið og ljúka því (8 mín).
4. Kennari sýnir hvernig á að fara til baka og opna næsta verkefni (2 mín).
5. Nemendur ljúka 2-3 verkefnum sjálfstætt (15 mín).
6. Nemendur segja samnemanda hvað þeir gerðu (3 mín).
7. Nemendur skrá sig út og kennari dregur saman (6 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið stuttar setningar og spurningar
• Tækni: Nemendur geta skráð sig inn á námsvef
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta lesið og skilið einfaldar leiðbeiningar

• Sjálfstæð æfing — Nemendur vinna sjálfstætt á vefnum en fá stuðning ef þörf er
• Leiðsögn — Kennari gengur á milli og aðstoðar

Að nemendur skilji hvaða upplýsingar um sig eru persónulegar og hvers vegna þær á ekki að deila á netinu. Þetta dýpkar umræðu úr 1. bekk um hvað má setja á netið.

Kennari leiðir umræðu um persónuupplýsingar: fullt nafn, heimilisfang, símanúmer, mynd. Nemendur læra reglu: „Spyrðu fullorðinn áður en þú deilir!” og vinna verkefni þar sem þeir flokka upplýsingar sem persónulegar eða almennar.

• Flokkunarspjöld og myndir
• Skjávarpi

1. Kennari spyr: Hvað vitum við hvert um annað? Er allt í lagi að segja öllum? (5 mín).
2. Kennari sýnir dæmi: nafn, heimilisfang, símanúmer, uppáhaldslitur. Hvað er persónulegt? (5 mín).
3. Nemendur flokka myndir af upplýsingum í „Persónulegt” og „Má deila” (10 mín).
4. Kennari sýnir dæmi: Hvað ef ókunnugur á netinu spyr um heimilisfangið þitt? Nemendur ræða (5 mín).
5. Kennari kynnir reglu: „Spyrðu fullorðinn áður en þú deilir!” Nemendur endurtaka saman (3 mín).
6. Nemendur teikna mynd af sér og skrifa aðeins þær upplýsingar sem mega vera á netinu (8 mín).
7. Kennari dregur saman (4 mín).

• Lestur: Nemendur geta lesið stutt orð
• Tækni: Engin sérstök tæknikunnátta krafist
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta tekið þátt í hópumræðu

• Umræðumiðuð kennsla — Nemendur læra í gegnum dæmi og umræður
• Flokkunarverkefni — Nemendur flokka upplýsingar sem persónulegar eða almennar

Að kenna nemendum um áhrif skjánotkunar á augun og hvernig þeir geta hlífð augum sínum.

Nemendur læra um 20-20-20 regluna (á 20 mínútna fresti, horfa á eitthvað 20 fet í burtu í 20 sekúndur). Þeir æfa regluna í kennslustundinni og ræða hvers vegna augun þreytast.

• 20-20-20 veggspjald (prentað)
• SAFT.is

Kennarinn byrjar á að spyrja nemendur hvort augun þeirra hafi einhvern tíma verið þreytt. Hann útskýrir hvernig skjánotkun getur þreytt augun og kynnir 20-20-20 regluna. Nemendur æfa regluna saman og búa til veggspjald með reglunum til að hengja upp í stofunni.

• Lestur: Grunnlestrarfærni gagnleg en ekki nauðsynleg
• Tækni: Engin sérstök tæknileg færni krafist
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta fylgt einföldum leiðbeiningum

• Sýnikennsla og æfing — Kennarinn sýnir 20-20-20 regluna og nemendur æfa hana saman í tímanum
• Umræðuleiðsögn — Kennarinn spyr nemendur hvort þeir hafi einhvern tíma fundið fyrir þreytu í augum og hvað þeir gerðu

Að hvetja nemendur til að hugsa um valkosti við skjánotkun og finna gleði í ýmsum iðjum.

Nemendur búa til ‚hugmyndabanka' af skemmtilegum hlutum sem hægt er að gera án skjás. Þeir teikna og deila hugmyndum sínum í hópi.

• Teiknipappír og litir

Nemendur hugsa fyrst sjálfir um hluti sem þeir geta gert til gamans án skjás. Síðan deila þeir hugmyndum í litlum hópi og teikna uppáhalds hugmyndina sína. Kennarinn safnar öllum myndum saman í bekkjarveggspjald – ‚Hugmyndabanki bekkjarins'.

• Lestur: Grunnlestrarfærni gagnleg; verkefni byggt á teikningu
• Tækni: Engin sérstök tæknileg færni krafist
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta teiknað og deilt hugmyndum

• Hugmyndavinna (brainstorming) — Nemendur nefna saman eins margar hugmyndir og þeir geta um skemmtilega hluti án skjás
• Samvinnunám — Nemendur vinna saman að hugmyndabanka á veggspjaldi

Að nemendur læri reglur um hvaða upplýsingar er öruggt að deila á netinu og hvaða upplýsingar ber að halda leyndum.

Nemendur vinna með aðstæður þar sem þeir þurfa að ákveða hvort deila eigi upplýsingum á netinu. Þeir læra einfaldar reglur og búa til veggspjald fyrir stofuna.

• Aðstæðukort (prentað)
• SAFT.is

Kennarinn les upp aðstæður (t.d. ‚Vinur á netinu biður um heimilisfangið þitt. Áttu að segja honum?'). Nemendur halda upp rauðu eða grænu korti. Bekkurinn ræðir saman og nemendur búa til veggspjald með reglum: ‚Ég deili aldrei lykilorðinu mínu. Ég segi engum á netinu hvar ég bý. Ég spyr mömmu eða pabba ef ég er í vafa.'

• Lestur: Grunnlestrarfærni gagnleg en ekki nauðsynleg
• Tækni: Engin sérstök tæknifærni krafist
• Aðrar forsendur: Grunnþekking á persónuupplýsingum frá fyrri kennslustundum

• Aðstæðugreining (Scenario-based learning) — Nemendur fá aðstæður og þurfa að ákveða hvort deila eigi upplýsingum
• Samvinnunám — Nemendur vinna saman að veggspjaldi um reglur

Að kenna nemendum hvernig á að búa til sterkt lykilorð og hvers vegna það er mikilvægt.

Nemendur læra muninn á veiku og sterku lykilorði og æfa sig í að búa til lykilorð sem er bæði sterkt og auðvelt að muna.

• Pappír og blýantur
• SAFT.is – ráðleggingar um lykilorð

Kennarinn sýnir dæmi um veik lykilorð (‚1234', ‚nafnið mitt') og sterk lykilorð (‚Blái100Hundur!'). Nemendur spila leik þar sem þeir þurfa að giska á hvort lykilorð er sterkt eða veikt. Síðan búa þeir til eigið lykilorð á pappír með aðferðinni ‚þrjú orð + tala' (t.d. ‚GulKöttur5Sól'). Kennarinn minnir á: segjið engum frá – rifið pappírinn!

• Lestur: Grunnlestrarfærni; nemandi þarf að geta stafsett einföld orð
• Tækni: Engin sérstök tæknifærni krafist
• Aðrar forsendur: Grunnþekking á lykilorðum frá fyrri kennslustund

• Sýnikennsla og æfing — Kennarinn sýnir dæmi um veik og sterk lykilorð og nemendur æfa sig
• Leikur — Nemendur spila ‚lykilorðaleik' þar sem þeir giska á hvort lykilorð séu sterk eða veik

Að nemendur skilji að sérhver virkni á netinu skilur eftir sig stafrænt fótspor og geti nefnt dæmi úr eigin lífi.

Nemendur rifja upp hugtakið stafrænt fótspor og tengja það við eigin reynslu af forritum, leikjum og myndböndum á netinu. Þeir raða myndum af netvirkni í rétta röð til að sjá hvernig fótspor byggjast upp.

• Myndakort af netvirkni (prentað)
• SAFT.is – kennsluefni

Kennarinn byrjar á að rifja upp hvað stafrænt fótspor þýðir: ‚Manst þú eftir fótsporunum í snjónum? Netið er eins.' Nemendur fá myndakort sem sýna ólíka netvirkni (horfa á YouTube, spila leik, senda skilaboð). Í pörum raða þeir kortunum í röð og setja ‚fótspor' undir hvert kort. Í lokin deilir hver hópur einni uppgötvun: ‚Ég vissi ekki að þetta væri fótspor!'

• Lestur: Engra lestrarfærni krafist; myndir og munnleg kennsla
• Tækni: Grunnþekking á snertiskjám eða mús
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að hafa reynslu af einhverri netvirkni

• Myndraðun (Picture sorting) — Nemendur raða myndum af netvirkni í tímaröð og sjá hvernig fótspor byggjast upp
• Parhugmyndarýni — Nemendur vinna tveir og tveir saman að því að hugsa um sín eigin fótspor

Að nemendur skilji muninn á jákvæðum og neikvæðum stafrænum fótsporum og læri að velja skynsamlega.

Nemendur flokka dæmi um netvirkni í ‚góð fótspor' og ‚slæm fótspor' og ræða af hverju sum fótspor eru betri en önnur.

• Flokkunarborð (prentað) — broskarl og reiðikarl
• Myndakort af netvirkni

Kennarinn sýnir tvö veggspjöld: eitt með broskarli (‚Góð fótspor') og annað með reiðikarli (‚Slæm fótspor'). Nemendur fá myndakort (t.d. ‚deila fallegri mynd af hundi', ‚segja ljótt um félaga', ‚búa til skemmtilegt myndband', ‚ýta á takka án leyfis'). Þeir vinna í litlum hópum, ræða hvert kort og líma á rétt spjald. Í lokin fer bekkurinn yfir öll kort saman og ræðir: ‚Hvers konar fótspor viljum VIÐ skilja eftir?'

• Lestur: Engra lestrarfærni krafist; myndir notaðar
• Tækni: Engin tæknifærni krafist
• Aðrar forsendur: Nemendur þekkja hugtakið stafrænt fótspor

• Flokkunarleikur — Nemendur flokka myndakort á borð með broskarli (gott) og reiðikarli (slæmt)
• Samræður í hóp — Bekkurinn ræðir saman um flokkunina og rökstyður val sitt

Að nemendur skilji að þeir geta valið hvað þeir deila á netinu og að sum atriði eigi að vera einkamál.

Nemendur læra að greina á milli þess sem er í lagi að deila og þess sem á að vera einkamál. Þeir æfa sig í gegnum leik þar sem þeir ákveða hvað má deila og hvað ekki.

• ‚Deila / Ekki deila' kort (prentað)
• Skápur og gluggi (leikrænt)

Kennarinn sýnir skáp og glugga (eða myndir af þeim): ‚Skápurinn geymir einkamálin þín — enginn sér inn. Glugginn er eins og netið — allir sjá!' Kennarinn les upp dæmi (nafnið mitt, heimilisfangið mitt, uppáhaldsliturinn minn, lykilorðið mitt, myndin mín af hundinum) og nemendur standa upp (einkamál/skápur) eða sitja (má deila/gluggi). Eftir hvern lið ræðir bekkurinn saman: ‚Af hverju á heimilisfangið að vera í skápnum?'

• Lestur: Engra lestrarfærni krafist; myndir og munnleg kennsla
• Tækni: Engin tæknifærni krafist
• Aðrar forsendur: Nemendur þekkja hugtakið stafrænt fótspor

• Leikræn hliðstæða — Kennarinn notar skáp (lokað/einkamál) og glugga (opið/deilt) til að útskýra hugtökin
• Þátttökuleikur — Nemendur standa upp ef þeir telja upplýsingarnar eigi að vera einkamál, sitja ef má deila

Að kenna nemendum að setja sig í spor annarra í stafrænu umhverfi og hugsa um hvernig orð og athafnir á skjánum hafa áhrif á tilfinningar annarra.

Nemendur vinna með hugmyndina 'settu þig í spor annarra' og nota einfaldar aðstæður á skjánum sem dæmi. Kennarinn sýnir stuttar sögur þar sem einhver er meðhöndlaður á mismunandi hátt í stafrænu samhengi og nemendur ræða hvernig persónunum líður. Áherslan er á samkennd og virðingu.

• Stór skjár eða snjalltafla
• Tilfinningaspjöld (prentaðar myndir)

1. Kennarinn spyr: Hefur einhver sagt eitthvað gott við ykkur sem gerði ykkur glöð? 2. Kennarinn les upp þrjár stuttar sögur um börn sem nota tölvur – í einni sögu er barn gott, í annarri er barn dónalegt, og í þeirðu þriðju sér barn vinum sínum vera dónalegan. 3. Eftir hverja sögu spyr kennarinn: Hvernig líður barninu? Hvernig myndi þér líða? 4. Nemendur velja tilfinningaspjald sem passar við hverja sögu. 5. Kennarinn og nemendur ræða saman hvað hefði getað gerst öðruvísi. 6. Nemendur teikna mynd af sér þar sem þau eru vingjarnleg á tölvunni.

• Lestur: Enginn lestur krafist. Kennarinn les upp og nemendur hlusta og ræða.
• Tækni: Engin tæknileg reynsla krafist.
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta hlustað á stutta sögu og tjáð tilfinningar munnlega.

• Upplestur og samræða — Kennarinn les upp stuttar sögur um stafrænar aðstæður og nemendur ræða tilfinningar persónanna.
• Tilfinningaspjöld — Nemendur nota tilfinningaspjöld til að sýna hvernig persónunum í sögunum líður.

Að kenna nemendum að sýna virðingu þegar þau spila tölvuleiki eða nota forrit saman og skilja að sömu reglur um kurteisi gilda á skjánum og utan hans.

Kennarinn leiðir nemendur í gegnum reynslu af samvinnu á skjánum, þar sem þau þurfa að bíða, hvetja og styðja hvert annað. Nemendur nota einfalt samvinnuforrit eða leik og ræða hvernig þau geta verið góð í þeirri vinnu. Áherslan er á samvinnu, hvatningu og virðingu.

• Spjaldtölvur (ein á par)
• Einfalt samvinnuforrit eða leikur

1. Kennarinn útskýrir: Í dag ætlum við að vinna saman á tölvunni – og æfa okkur í að vera góð og virða hvert annað. 2. Kennarinn sýnir einfalt samvinnuforrit á stóra skjánum og leikur sér með einu barni til sýnis. 3. Kennarinn spyr: Hvað gerði ég vel? Hvað gæti ég gert betur? 4. Nemendur fá spjaldtölvur í pörum og vinna saman í 15 mínútur. 5. Kennarinn gengur á milli og hrósar góðri samvinnu. 6. Nemendur setjast í hring og ræða: Hvað var gaman? Hvað var erfitt? Hvernig vorum við góð? 7. Kennarinn dregur saman: Sömu reglur og í leik utan skjásins gilda á skjánum.

• Lestur: Enginn lestur krafist. Munnlegar leiðbeiningar og sjónræn dæmi.
• Tækni: Engin sérstök tæknileg færni krafist; kennarinn sýnir notkun forritsins.
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta unnið í pörum.

• Samvinnunám — Nemendur vinna í pörum á spjaldtölvu og þurfa að skiptast á hlutverkum.
• Viðmótsumræða — Eftir samvinnuna ræða nemendur hvað gekk vel og hvað hefði getað farið betur.

Að hjálpa nemendum að greina á milli góðra og slæmra skilaboða í stafrænu umhverfi og skilja hvers vegna það skiptir máli hvaða skilaboð við sendum.

Kennarinn notar einfaldar dæmiskilaboðmyndir til að sýna nemendum muninn á vingjarnlegum og óvingjarnlegum skilaboðum. Nemendur vinna saman að því að flokka skilaboð og ræða hvers vegna sumar orð eru betri en önnur. Áherslan er á munnlega vinnu og sjónræn dæmi.

• Prentaðar skilaboðmyndir
• Stór veggspjald

1. Kennarinn sýnir dæmi um skilaboð á skjánum: 'Þú ert flott!' og 'Þú ert ljót'. 2. Kennarinn spyr: Hvaða skilaboð viltu fá? Af hverju? 3. Nemendur fá prentaðar skilaboðmyndir í litlum hópum. 4. Hóparnir flokka skilaboðin í tvo hópa: vingjarnleg og óvingjarnleg. 5. Hóparnir líma skilaboðin á stórt veggspjald undir rétta fyrirsögn. 6. Kennarinn fer yfir niðurstöðurnar með öllum. 7. Nemendur fá hvert um sig að segja eitt vingjarnlegt skilaboð sem þau myndu vilja senda vini. 8. Kennarinn lokar með stuttu samtali um mikilvægi góðra orða.

• Lestur: Lítill lestur; kennarinn les skilaboðin upphátt og nemendur hlusta.
• Tækni: Engin tæknileg færni krafist.
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta hlustað og tekið þátt í flokkunarverkefni.

• Flokkunarverkefni í hóp — Nemendur flokka skilaboð í tvo hópa: vingjarnleg og óvingjarnleg.
• Samræða og ígrundun — Nemendur ræða hvers vegna sum skilaboð eru betri en önnur og hvernig þau myndu vilja fá skilaboð.

Að nemendur skilji að sömu samskiptareglur eiga við á netinu og í raunveruleikanum.

Kennarinn kynnir hugmyndina um stafræn samskipti á einfaldan hátt með myndum og dæmum. Nemendur ræða hvernig það er að senda skilaboð, hringja eða sjá myndbandaupptöku. Áherslan er á að orð á skjánum eru líka orð frá raunverulegri manneskju og þau hafa áhrif.

• Myndakort af stafrænum samskiptum
• Leikspjald fyrir hlutverkaleik

1. Kennarinn sýnir mynd af tveimur börnum sem tala saman í leikskóla og mynd af tveimur börnum sem senda skilaboð á spjaldtölvu. 2. Nemendur ræða: Hvað er líkt? Hvað er ólíkt? 3. Kennarinn útskýrir að samskiptareglur eiga við á báðum stöðum. 4. Nemendur fara í hlutverkaleik þar sem þau „senda skilaboð” á pappír til hvors annars og æfa kurteisleg svör. 5. Hópurinn kemur saman og deilir hvað þau lærðu.

• Lestur: Lítill lestur krafist. Kennarinn les og útskýrir.
• Tækni: Engin sérstök tæknileg færni krafist.
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa einhverja reynslu af snjalltækjum eða tölvum.

• Samanburðarumræða — Nemendur bera saman samskipti í raunveruleikanum og á netinu.
• Hlutverkaleikur — Nemendur leika samskipti eins og þau væru á netinu.

Að nemendur átti sig á að raunverulegar manneskjur eru á bak við skilaboð og myndir á netinu og þær hafa tilfinningar.

Kennarinn notar einfaldar aðstæður til að sýna hvernig orð á netinu geta haft áhrif á aðra. Nemendur æfa sig í að hugsa um hvernig öðrum líður áður en þau segja eitthvað. Áhersla er á samúð og tilfinningalæsi í stafrænum heimi.

• Tilfinningakort með broskörlum
• Aðstæðukort

1. Kennarinn les stutta sögu um barn sem fékk leiðinleg skilaboð á spjaldtölvu. 2. Nemendur velja tilfinningakort sem sýnir hvernig barninu leið. 3. Kennarinn deilir aðstæðukortum með mismunandi atburðum. 4. Nemendur ræða í pörum hvað þau myndu gera og segja. 5. Hópurinn kemur saman og nemendur deila sínum svörum. 6. Kennarinn dregur saman: Orðin okkar skipta alltaf máli, hvort sem við erum augliti til auglitis eða á netinu.

• Lestur: Lítill lestur. Kennarinn les og útskýrir dæmi.
• Tækni: Engin sérstök tæknileg færni krafist.
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta rætt um tilfinningar.

• Samræða og aðstæðugreining — Nemendur ræða einfaldar aðstæður og velja tilfinningakort.
• Skapandi viðbrögð — Nemendur velja hvernig þau myndu bregðast við og útskýra af hverju.

Að nemendur taki þátt í að búa til sameiginlegar samskiptareglur sem gilda bæði í skólanum og á netinu.

Nemendur vinna saman að því að setja niður reglur um góð samskipti. Kennarinn leiðir umræðu um hvað er mikilvægt og nemendur kjósa um reglurnar. Að lokum búa þau til veggspjald sem hangir í bekknum.

• Stórt veggspjald og litir
• Atkvæðagreiðslumiðar

1. Kennarinn rifjar upp hvað nemendur hafa lært um samskipti. 2. Nemendur leggja til samskiptareglur í hugmyndavinnu. 3. Kennarinn skrifar allar hugmyndir á töflu. 4. Nemendur greiða atkvæði um fimm mikilvægustu reglurnar. 5. Nemendur vinna saman að veggspjaldi þar sem reglurnar eru teiknaðar og litaðar. 6. Veggspjaldið er hengt upp í bekknum sem dagleg áminning.

• Lestur: Lítill lestur. Kennari skrifar reglurnar.
• Tækni: Engin sérstök tæknileg færni krafist.
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta tekið þátt í hópumræðu.

• Lýðræðisleg umræða — Nemendur leggja til reglur og greiða atkvæði um þær.
• Samvinnunám — Nemendur vinna saman að gerð veggspjalds.

Að kenna nemendum að endurræsa tölvu sem fyrstu lausn þegar eitthvað virkar ekki, og skilja hvers vegna það hjálpar.

Nemendur læra að endurræsing er ein algengasta og einfaldasta lausnin þegar tæki virka ekki rétt. Þau æfa sig í að endurræsa tölvu og spjaldtölvu á réttan hátt og ræða hvenær endurræsing gæti hjálpað.

• Tölva eða spjaldtölva
• Myndasaga um endurræsingu

Kennarinn segir sögu af tölvunni Tóti sem hætti að virka og var orðinn þreyttur — lausnin var að láta hann hvílast og vakna aftur (endurræsa). Nemendur endurræsa síðan eigin tæki. Þau vinna í pörum og segja hvert öðru hvenær endurræsing gæti hjálpað. Að lokum búa nemendur til litla myndasögu (3 myndir) um endurræsingu.

• Lestur: Mjög einfaldur lestur; aðallega myndrænar og munnlegar leiðbeiningar
• Tækni: Nemandi getur kveikt og slökkt á tæki
• Aðrar forsendur: Nemandi þekkir muninn á kveikja og slökkva

• Sögusögn og sýnikennsla — Kennarinn segir sögu um tölvu sem var orðin „þreytt” og þurfti hvíld (endurræsingu) og sýnir ferlið
• Verklegt nám — Nemendur æfa endurræsingu á eigin tækjum undir leiðsögn

Að kenna nemendum einfalda bilanaleit þar sem þau prófa nokkra hluti áður en þau biðja um aðstoð.

Nemendur læra að fara í gegnum einfalda gátlista þegar tölvan virkar ekki: Er hún kveikt? Er hún tengd rafmagni? Er hún frosin? Þau æfa sig í að nota gátlistann áður en þau kalla á kennara.

• Tölva eða spjaldtölva
• Gátlisti (myndrænn)

Kennarinn kynnir „Bilanaleitargátlistann” með myndum: 1) Er kveikt? 2) Er rafmagn tengt? 3) Er skjárinn á? 4) Er tölvan frosin? 5) Endurræsa. Nemendur æfa gátlistann í pörum þar sem annar leikur vandamálið og hinn reynir gátlistann. Að lokum búa nemendur til eigin gátlista með teikningum.

• Lestur: Einfaldur lestur með myndrænum stuðningi
• Tækni: Nemandi getur kveikt, slökkt og endurræst tæki
• Aðrar forsendur: Nemandi skilur hugtökin „virkar” og „virkar ekki”

• Gátlistaaðferð — Nemendur nota myndrænan gátlista til að greina vandamál kerfisbundið
• Hlutverkaleikur — Nemendur leika aðstæður þar sem tölvan virkar ekki og nota gátlistann

Að kenna nemendum hvenær og hvernig á að leita til kennara eftir aðstoð á viðeigandi hátt eftir að hafa reynt einfaldar lausnir sjálfur.

Nemendur læra að greina á milli vandamála sem þau geta leyst sjálf og þeirra sem þarfnast aðstoðar kennara. Þau æfa sig í að lýsa vandamálinu og hvað þau hafa þegar reynt.

• Spjaldtölva eða tölva
• Aðstoðarkort

Kennarinn sýnir þrjár aðstæður og nemendur ákveða: Getur nemandinn leyst þetta sjálfur eða þarf hann hjálp? Dæmi: (1) Forrit lokaðist — endurræsa? (2) Skjárinn er brotinn — þarf hjálp! (3) Hljóð er á mute — getur lagað sjálfur. Nemendur æfa sig í pörum: Annar leikur nemandann sem þarf hjálp og segir: „Ég reyndi að... en það virkar ekki.” Að lokum búa nemendur til „aðstoðarkort” sem þau geta notað í tímum.

• Lestur: Einfaldur lestur með myndrænum stuðningi
• Tækni: Nemandi getur notað einfaldan gátlista við bilanaleit
• Aðrar forsendur: Nemandi getur beðið um hjálp munnlega

• Sögusögn og umræða — Kennarinn segir frá aðstæðum þar sem nemandi lenti í vandræðum og nemendur ræða hvernig hann gat beðið um hjálp
• Samvinnunám — Nemendur vinna í pörum og æfa sig í að biðja um og veita aðstoð

Að kenna nemendum að vista skjöl sjálfstætt í textavinnslu eða öðrum forritum án aðstoðar kennara.

Nemendur læra að nota „Vista” og „Vista sem” aðgerðina í mismunandi forritum. Þau æfa sig í að vista verk sín sjálf og skilja muninn á fyrstu vistun og endurvistunum.

• Tölva með textavinnslu (Google Docs eða Word)

Kennarinn sýnir hvernig á að vista skjal í Google Docs eða Word. Nemendur skrifa stuttan texta (nafnið sitt og uppáhaldsdýr) og vista. Kennarinn útskýrir: Google Docs vistar sjálfkrafa en í Word þarftu að ýta á „Vista”. Nemendur æfa: Vista skjal, loka, opna aftur og athuga hvort textinn sé enn þar. Þau fá „vistunaráskorun”: Vista þrjú skjöl með mismunandi nöfnum. Hver getur fundið öll þrjú skjölin sín aftur?

• Lestur: Einfaldur lestur; getur lesið „vista” og „nafn”
• Tækni: Nemandi getur opnað forrit og tölvu
• Aðrar forsendur: Nemandi skilur hvað skrá og mappa er

• Sýnikennsla og æfing — Kennarinn sýnir vistun og nemendur endurtaka á eigin tæki
• Leikjatengd kennsla — Nemendur fá „vistunaráskorun” þar sem þau vista skjöl á ólíka vegu

Að kenna nemendum að finna skjöl sem þau hafa áður vistað, bæði í möppum og með leit.

Nemendur læra að finna vistuð skjöl á tölvu eða í skýjaþjónustu. Þau æfa sig í að nota möppukerfi og leit til að finna skrár sem þau hafa geymt.

• Tölva eða spjaldtölva
• Skráakerfi eða Google Drive

Kennarinn hefur búið til fimm skrár og geymt þær í möppum á tölvunni (eða Google Drive). Nemendur fá „gripaleitarblað” með nöfnum skránna og þurfa að finna þær. Fyrst leita þau í möppum, síðan með leitarglugga. Kennarinn útskýrir: Ef þú nefnir skrána vel er auðveldara að finna hana. Nemendur búa síðan til þrjár eigin skrár, nefna þær vandlega og vista í rétta möppu. Daginn eftir reyna þau að finna skrárnar aftur.

• Lestur: Einfaldur lestur; getur lesið skráarnöfn
• Tækni: Nemandi getur vistað skjöl og þekkir möppur
• Aðrar forsendur: Nemandi getur skrifað eigið nafn á lyklaborði

• Gripaleit (Scavenger Hunt) — Nemendur leita að skrám sem kennarinn hefur falið í möppum
• Vandamálamiðað nám — Nemendur fá verkefni þar sem þau þurfa að finna tilteknar skrár

Að dýpka skilning nemenda á mismunandi skráartegundum og hvernig tölvan veit hvaða forrit á að nota til að opna þær.

Nemendur kynnast fleiri skráartegundum og læra að mismunandi skrár opnast í mismunandi forritum. Myndir opnast í myndforrit, texti í textavinnslu og hljóð í hljóðspilara.

• Tölva eða spjaldtölva
• Mismunandi skrár (mynd, texti, hljóð, myndband)

Kennarinn hefur undirbúið fjórar skrár: .jpg mynd, .doc texta, .mp3 hljóð og .mp4 myndband. Nemendur opna hverja og sjá hvað gerist: mismunandi forrit opnast. Kennarinn útskýrir: Endingar (.jpg, .doc) segja tölvunni hvaða forrit á að nota. Nemendur fá flokkunarverkefni: para saman skráartegundir og forrit. Þau búa síðan til eina skrá af hverri tegund (teikna mynd, skrifa texta, taka upp hljóð) og vista þær allar í möppu sem heitir „Mín safn”.

• Lestur: Einfaldur lestur; getur lesið skráarnöfn
• Tækni: Nemandi getur fundið og opnað skrár
• Aðrar forsendur: Nemandi skilur hvað skrá og mappa er

• Flokkunarleikur — Nemendur flokka skrár eftir tegund og para þær við rétt forrit
• Verklegt nám — Nemendur opna mismunandi skrár og sjá hvað gerist

Að nemendur skilji að tölvur hjálpa fólki við margs konar verkefni og geti nefnt dæmi um notkun tölva í daglegu lífi.

Nemendur ræða hvernig tölvur og snjalltæki eru notuð í mismunandi aðstæðum: í skólanum, heima, í verslunum og á sjúkrahúsum. Þau læra að tölvur eru verkfæri sem hjálpa fólki að vinna, læra, leika sér og eiga samskipti. Kennslan er munnleg og byggir á myndum og umræðu.

• Myndaspjöld af notkun tölva
• Spjaldtölva

Kennarinn spyr: Hvar hafið þið séð tölvur? Hvað var verið að gera á þeim? Nemendur segja frá reynslu sinni og kennarinn skrifar (með myndum) á töfluna. Nemendur skoða síðan myndaspjöld sem sýna tölvur í mismunandi aðstæðum: í versluninni (kassi), á sjúkrahúsinu (röntgen), í bókasafninu (leit), heima (leikir). Nemendur ræða í pörum: Hvað er tölvan að gera á þessari mynd? Að lokum teikna nemendur eina mynd af einhverjum sem notar tölvu og segja bekknum frá henni.

• Lestur: Enginn lestur krafist; munnlegar fyrirmæli og myndrænn stuðningur
• Tækni: Nemandi þekkir helstu stafræn tæki (spjaldtölvu, tölvu) úr 1. bekk
• Aðrar forsendur: Nemandi getur tekið þátt í samræðu og lýst eigin reynslu

• Samræða og dæmasöfnun — Kennarinn spyr nemendur um reynslu þeirra af tölvum og safnar dæmum á töfluna
• Myndskoðun og umræða — Nemendur skoða myndir af notkun tölva og ræða hvað fólkið á myndinni er að gera

Að nemendur skilji mismunandi leiðir til að stýra tölvu — snertiskjá og mús — og geti valið hentuga aðferð eftir tæki.

Nemendur prófa bæði snertiskjá (á spjaldtölvu) og mús (á borð- eða fartölvu) og læra muninn. Þau uppgötva að sum tæki nota snertiskjá, önnur nota mús og sum geta notað hvort tveggja. Nemendur æfa sig í grunnhreyfingum: smella, draga, strjúka.

• Spjaldtölva með snertiskjá
• Tölva með mús

Kennarinn setur upp tvær stöðvar: Stöð 1 — Spjaldtölva þar sem nemendur opna forrit með snertingu, strjúka til hliðar og stækka mynd. Stöð 2 — Tölva þar sem nemendur nota mús til að smella á hluti, draga þá og opna forrit. Nemendur eyða 10 mínútum á hvorri stöð. Eftir stöðvarnar safnast bekkurinn saman og ræðir: Hvað var auðveldara? Hvað var erfiðara? Hvenær er gott að nota snertiskjá? Hvenær er gott að nota mús? Nemendur teikna annað hvort snertiskjá eða mús og útskýra val sitt.

• Lestur: Enginn lestur krafist; sýnikennsla og munnlegar fyrirmæli
• Tækni: Nemandi þekkir ytri hluta tölvu (skjá, lyklaborð, mús) úr 1. bekk
• Aðrar forsendur: Nemandi getur fylgt einföldum munnlegum fyrirmælum

• Verklegt nám með samanburði — Nemendur prófa bæði tæki og bera saman upplifunina
• Stöðvavinna — Nemendur skipta á milli tveggja stöðva — snertiskjástöðvar og músarstöðvar

Að nemendur læri hvernig á að fara vel með tölvur og snjalltæki: meðhöndla þau varlega, nota hreinar hendur og geyma þau á öruggum stað.

Nemendur læra grunnreglur um umhirðu stafrænna tækja. Þau skilja hvers vegna mikilvægt er að fara vel með tækin: þau eru dýr, viðkvæm og skólinn á þau saman. Nemendur æfa rétta meðhöndlun: bera spjaldtölvu í báðum höndum, setja tækið varlega niður, ekki borða yfir tækinu.

• Spjaldtölva
• Regluplakatað (myndrænt)

Kennarinn byrjar á hlutverkaleik: sýnir ranga meðhöndlun (ber spjaldtölvu í annarri hendinni, setur hana hart niður á borð, borðar yfir henni). Nemendur hrópast á: „Nei! Ekki svona!“ Kennarinn spyr: Hvað var rangt? Hvað ætti að gera í staðinn? Kennarinn sýnir síðan rétta leið og nemendur æfa sig. Nemendur fá myndakort sem sýna rétta og ranga hegðun og flokka þau: „Þannig já“ og „Þannig nei“. Að lokum búa nemendur til einfalt umhirðuloforð (kennarinn skrifar, nemendur teikna) sem hengja má á vegg.

• Lestur: Enginn lestur krafist; munnlegar fyrirmæli og sýnikennsla
• Tækni: Nemandi hefur notað spjaldtölvu eða tölvu áður
• Aðrar forsendur: Nemandi getur fylgt einföldum reglum og fyrirmælum

• Sýnikennsla — rétt og rangt — Kennarinn sýnir fyrst ranga meðhöndlun (ýkt) og síðan rétta og nemendur bera kennsl á hvort er hvort
• Æfing og endurtekning — Nemendur æfa rétta meðhöndlun nokkrum sinnum

Að kynna hugtakið endurtekning (lykkja) í forritun og sýna nemendum hvernig hægt er að stytta skipanaraðir með endurtekningum.

Nemendur vinna fyrst með Bee-Bot til að bera kennsl á mynstur í skipanaröðum og sjá hvar sömu skipanir endurtaka sig. Síðan nota þeir ScratchJr til að nota endurtekningarblokkir. Áherslan er á að nemendur sjái hvernig endurtekningar spara vinnu og gera forrit skilvirkari.

• Bee-Bot
• ScratchJr

1. Kynning (10 mín): Kennarinn biður nemendur að klappa ákveðnu takti: klapp-klapp-stopp, klapp-klapp-stopp. Spyr: Hvað er að endurtaka sig? Þetta er lykkja! 2. Bee-Bot verkefni (20 mín): Nemendur í pörum forrita Bee-Bot til að fara í ferning (áfram-beygja-áfram-beygja, fjórum sinnum). Kennarinn spyr: Hvaða skipanir endurtaka sig? 3. ScratchJr kynning (10 mín): Kennarinn sýnir endurtekningarblokkina í ScratchJr á skjávarpa. Sýnir hvernig persóna getur hoppað endalaust eða ákveðið oft. 4. ScratchJr vinna (30 mín): Nemendur búa til hreyfimynd þar sem persóna gerir endurtekna hreyfingu – t.d. dans, hopp, eða ferðast í hring. 5. Samantekt (10 mín): Nemendur sýna sínar hreyfimyndir og benda á hvar lykkjan er í forritinu.

• Lestur: Mjög lítill lestrarfærni krafist – ScratchJr notar myndblokkir.
• Tækni: Nemendur þekkja Bee-Bot og ScratchJr frá 1. bekk.
• Aðrar forsendur: Nemendur geta unnið í pörum og skipt um hlutverk.

• Uppgötvunarnám (Discovery Learning) — Nemendur finna sjálfir mynstrið í skipanaröðinni áður en kennarinn kynnir endurtekningarblokkina.
• Sjónræn smíði (Visual Construction) — Nemendur nota myndblokkir til að byggja upp forrit sem þeir geta séð og breytt samstundis.

Að kenna nemendum að finna og laga villur (bugs) í einföldum forritum og þróa með þeim þolinmæði og kerfisbundna hugsun.

Nemendur fá forrit í ScratchJr sem inniheldur villur og þurfa að finna og laga þær. Byrjað er á umræðu um hvað villur eru í forritun og hvers vegna þær eiga sér stað. Nemendur læra að villuleit (debugging) er mikilvægur hluti af forritun og ekki merki um að eitthvað sé að.

• ScratchJr
• Spjaldtölva (iPad/Android)

1. Kynning (15 mín): Kennarinn segir sögu af fyrstu tölvuvísindum – Grace Hopper fann fiðrildi (bug) í tölvu! Sýnir mynd. Spyr: Hvað gerum við þegar eitthvað virkar ekki eins og við viljum? Við leitum að villunni og lögum hana! 2. Sýnikennsla (15 mín): Kennarinn sýnir ScratchJr forrit á skjávarpa þar sem persóna á að ganga til hægri en gengur til vinstri. Kennarinn 'hugsar hátt': Hvað á að gerast? Hvað gerist? Hvar er munurinn? Aha, ég notaði ranga blokkina! 3. Villuleitarvinna (35 mín): Nemendur fá 4-5 ScratchJr verkefni sem innihalda mismunandi villur: (a) Röng átt, (b) Of mörg/fá skref, (c) Blokkir í rangri röð, (d) Vantar blokkir. Nemendur vinna í pörum og merkja við þegar þeir laga hverja villu. 4. Samantekt (15 mín): Nemendur deila reynslu: Hvaða villa var erfiðust? Hvernig funduð þið hana?

• Lestur: Mjög lítill lestrarfærni krafist – unnið er með myndblokkir.
• Tækni: Nemendur hafa unnið með ScratchJr og þekkja grunnblokkir.
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að vera reiðubúnir að prófa sig áfram og gefast ekki upp.

• Villugreiningarnám — Nemendur fá forrit sem virkar ekki rétt og þurfa að finna vandamálið áður en þeir laga það.
• Hugsaðu hátt (Think Aloud) — Kennarinn sýnir villuleit með því að hugsa hátt og segja frá sinni hugsun á meðan hann leitar að villunni.

Að nemendur noti ScratchJr til að búa til sögulega hreyfimynd með mörgum senum, persónum og samtölum og tengi þannig saman forritun og sögusköpun.

Nemendur skipuleggja stutta sögu á pappír og framkvæma hana síðan í ScratchJr með mörgum senum. Þeir nota hreyfiblokkir, talblokkir og senuskipti til að segja söguna. Verkefnið tengir saman skapandi tjáningu og skipulega forritun.

• ScratchJr
• Söguspjald (pappír og litir)

1. Kynning (10 mín): Kennarinn sýnir dæmi um tölvusögu í ScratchJr á skjávarpa – stutt sögu með tveimur senum og tveimur persónum. Spyr: Hvað gerðist fyrst? Hvað gerðist svo? 2. Söguborðsvinna (15 mín): Nemendur fá söguspjald (A4 blað skipt í 3 reiti: upphaf, miðja, endir) og teikna söguna sína. Kennarinn gengur á milli og hjálpar nemendum að halda sögunni stuttri og einföldri. 3. Forritunarvinna (40 mín): Nemendur opna ScratchJr og byrja að framkvæma söguna sína. Kennarinn minnir á: (a) Veldu persónur og bakgrunn fyrir hverja senu, (b) Notaðu hreyfiblokkir og talblokkir, (c) Notaðu senuskiptablokkina til að fara á milli sena. Kennarinn aðstoðar eftir þörfum. 4. Kynning (15 mín): Nemendur kynna tölvusögur sínar fyrir bekknum eða í litlum hópum. Bekkjarfélagar gefa jákvæð viðbrögð.

• Lestur: Lítill lestrarfærni krafist – nemendur geta notað talblokkirnar og teikna eigin myndir.
• Tækni: Nemendur þekkja grunnblokkir ScratchJr og hafa reynslu af endurtekningum og villuleit.
• Aðrar forsendur: Nemendur þurfa að geta skipulagt hugmyndir áður en þeir byrja að forrita.

• Skapandi forritun (Creative Coding) — Nemendur nota forritun sem tól til að tjá hugmyndir sínar og segja sögur á eigin forsendum.
• Skipulag fyrir forritun (Planning Before Coding) — Nemendur teikna söguborð áður en þeir opna ScratchJr, sem þjálfar skipulagningu og reiknihugsunarfærni.